Handhaver

Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...

Avatar van Team Mijnzzp

Een handhaver is een functionaris die verantwoordelijk is voor de handhaving op de naleving van wet- en regelgeving. Binnen Nederland worden handhavers meestal aangemerkt als algemeen opsporingsambtenaar of als buitengewoon opsporingsambtenaar, die verschillende taken en bevoegdheden hebben. Handhaving is een breed begrip dat betrekking kan hebben op verschillende beroepen inclusief verschillende taken en verantwoordelijkheden. Het is niet zo dat alle handhavers dezelfde bevoegdheden hebben, omdat dit afhankelijk is van het specifieke handhavingsberoep, het opleidingsniveau en de bevoegdheden als handhaver. Een handhaver is in alle gevallen wel werkzaam voor de overheid of semioverheid. Handhavers komen tegenwoordig op verschillende manieren voor en in het kort kunnen we de werkzaamheden van een handhaver omschrijven als het houden van toezicht. Het houden van toezicht heeft betrekking op veiligheid, welzijn, gezondheid, leefbaarheid en orde. Handhaving heeft niet alleen betrekking op functionarissen die in het veld werkzaam zijn, omdat er ook juristen werkzaam zijn op het gebied van handhaving. Handhaving kan ook betrekking hebben op speciale toezichthouders, die specifiek belast zijn om bepaalde wet- en regelgeving te handhaven. Het is niet zo dat een handhaver automatisch verantwoordelijk is voor het handhaven van alle wetten. De meeste handhavers mogen alleen handhaven binnen de werkzaamheden, die tot hun werkgebied behoren. Handhaving speelt binnen veel beroepen een belangrijke rol. Denk bijvoorbeeld aan politieagenten, leerplichtambtenaren, parkeercontroleurs en aan bouwinspecteurs. Deze verschillende handhavers mogen alleen handhavend optreden binnen hun bevoegdheid. Een handhaver die bepaalde overtredingen waarneemt, die niet tot zijn of haar werkgebied behoren kan wel een andere handhaver inschakelen. Het beroep handhaver komt in de praktijk voor op Mbo-niveau tot universitair niveau.

Handhavers zijn dus belast met het houden van toezicht en het handhaven van wet- en regelgeving. De meeste gemeentes maken tegenwoordig op verschillende manieren gebruik van handhavers, die belast zijn met specifieke taken. Denk bijvoorbeeld aan het controleren van het afvalbeleid of aan het controleren van het parkeerbeleid. Ook het houden van toezicht op de algemene veiligheid is tegenwoordig een taak van handhavers en niet alleen voorbehouden aan de politie. Een handhaver mag bijvoorbeeld mensen staande houden en goederen in beslag nemen als hij of zij strafbare feiten constateert. Ook het uitschrijven van bekeuringen is een taak van handhavers. Andere taken van een handhaver zijn bijvoorbeeld het geven van adviezen en het helpen van mensen als dat nodig is. Zoals eerder omschreven zijn handhavers niet alleen werkzaam als veldwerker, omdat handhavers ook belast kunnen zijn met juridische handhaving. In dat geval is de benaming handhavingsjurist van toepassing. Daarnaast kunnen andere ambtenaren aangemerkt worden als handhaver. Denk bijvoorbeeld aan ambtenaren, die aangemerkt kunnen worden als inspecteur. Een inspecteur kan bijvoorbeeld een keurmeester van waren zijn of een keuringsmedewerker meet- en weeginstrumenten.

Verschil algemeen- en buitengewoon opsporingsambtenaar

Een algemeen opsporingsambtenaar en buitengewoon opsporingsambtenaar zijn beide handhavers, die wel op verschillende niveaus werkzaam zijn. Een algemeen opsporingsambtenaar is bevoegd om alle strafbare feiten te onderzoeken en te vervolgen. Denk hierbij aan politieagenten, rechercheurs, officiers van justitie, belastinginspecteurs, douaniers en aan sociaal rechercheurs. Een buitengewoon opsporingsambtenaar is bevoegd tot opsporing van bepaalde strafbare feiten. Denk hierbij aan boswachters, conducteurs, marktmeesters, leerplichtambtenaren en aan stadswachten. Deze verschillende buitengewoon opsporingsambtenaren mogen alleen handhavend optreden binnen hun werkgebied. Alle deze verschillende handhavers zijn dus op verschillende manieren verantwoordelijk voor het handhaving van de wet. Handhaving is belangrijk, omdat een gebrek aan handhaving grote gevolgen kan hebben voor de maatschappij.

Bestuursrechtelijke handhaving

Bestuursrechtelijke handhaving is een andere vorm van handhaven, waarmee burgers, bedrijven en organisaties te maken kunnen krijgen. Bestuursrechtelijke handhaving kan ingezet worden door ambtenaren van een gemeente als zij bepaalde overtredingen geconstateerd hebben. Denk bijvoorbeeld aan een bouwinspecteur of aan een stadsdeelinspecteur die namens de gemeente toezicht houden. Bestuursrechtelijke handhaving kan dan ook inhouden dat een gemeente bestuursdwang zal toepassen om een overtreding ongedaan te maken. Een toezichtouder van de gemeente kan dan ook een handhavingsactie starten als hij of zij constateert dat burgers zich niet houden aan de regels. Het grote verschil met bestuursrechtelijke handhaving in tegenstelling tot andere handhavingsvormen is dat een gemeente zelf een handhavingstraject kan starten, zonder tussenkomst van een rechter. Ook zal er niet meteen sprake zijn van een bekeuring of andere vervolging, omdat burgers eerst hun eigen zienswijze mogen geven. Als het om ernstige overtredingen gaat kan dit natuurlijk een ander geval zijn.

Reportage handhaving:

Strengere handhaving gemeente:

Opleidingen tot handhaver

Er bestaan uiteenlopende soorten opleidingen tot handhaver op verschillende niveaus, zoals de Mbo-opleiding Handhaver Toezicht en Veiligheid of een opleiding aan de politieacademie. Het is verder niet mogelijk om een specifieke opleiding te benoemen, omdat het beroep handhaver betrekking kan hebben of veel verschillende beroepen die ook om specifieke opleidingen vragen. Als handhaver zal je over het algemeen minimaal een Mbo-opleiding op niveau drie moeten volgen.

Bedrijven waar een handhaver werkzaam kan zijn

Een handhaver kan voor de Rijksoverheid, lokale overheid en de semioverheid werkzaam zijn. Denk bijvoorbeeld aan de politie, gemeentes, provincies, waterschappen of aan Staatsbosbeheer. Zoals eerder omschreven kan een handhaver ook werkzaam zijn voor inspectiediensten. Denk bijvoorbeeld aan de onderwijsinspectie, arbeidsinspectie, landbouwinspectie, weginspecteurs en aan de inspectie gezondheidszorg. Ook toezichthouders kunnen aangemerkt worden als handhaver. In alle gevallen zal een handhaver werkzaam zijn als ambtenaar.

Competenties handhaver

De competenties van een handhaver zijn niet eenduidig te omschrijven, omdat het beroep handhaver op verschillende manieren en niveaus voorkomt. Een buitengewoon opsporingsambtenaar zal bijvoorbeeld over andere competenties moeten beschikken dan een bestuurlijke handhaver. Over het algemeen kunnen we wel stellen dat een handhaver communicatief gezien sterk onderlegd moet zijn. Ook conflictbeheersing is een belangrijke competentie van een handhaver. Algemeen belangrijke woorden zijn kennis, wet- en regelgeving, inzicht, zelfstandigheid, controleren, observeren, secuur, waakzaamheid, plannen, organiseren en verantwoordelijkheidsgevoel.

Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als handhaver

Het arbeidsmarktperspectief van een handhaver is over het algemeen goed te noemen, omdat er veel beroepen bestaan als handhaver. Wel is het belangrijk dat je beschikt over de juiste opleidingen, omdat het beroep handhaver alleen toegankelijk is voor professionals. De doorgroeimogelijkheden als handhaver zijn over het algemeen sterk afhankelijk van het opleidingsniveau, omdat het doorgroeien alleen mogelijk is als je beschikt over de juiste opleidingen.

Arbeidsvoorwaarden en salaris handhaver

Als handhaver ben je over het algemeen werkzaam als ambtenaar. Het is verder niet mogelijk om specifieke cao's of arbeidsvoorwaarden te benoemen, omdat er veel verschillende soorten ambtenaren bestaan die voor verschillende organisaties werkzaam kunnen zijn. Wat een handhaver precies zal verdienen is ook niet zomaar aan te geven, omdat dit geheel afhankelijk is van het soort beroep en het niveau. Zie voor een salarisindicatie de meer specifieke beroepen.

Mijnzzp.nl