Handhavingsjurist
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een handhavingsjurist?
Een handhavingsjurist is een juridisch medewerker die zich bezighoudt met de juridische kant van handhaving. Als handhavingsjurist werk je voor een bevoegde instantie die toezicht houdt op de naleving van wet- en regelgeving. Dit kan bijvoorbeeld een gemeente, provincie, waterschap of ministerie zijn. Soms wordt de functie ook aangeduid als bestuurlijk jurist handhaving.
De werkzaamheden van een handhavingsjurist bestaan vooral uit het juridisch begeleiden van handhavingsprocessen. Daarbij kun je denken aan het opstellen van handhavingsbrieven, het behandelen van Woo-verzoeken en het afhandelen van bezwaar- en beroepsprocedures. Handhavingsjuristen komen in de praktijk op veel verschillende terreinen voor, omdat handhaving een breed onderdeel is van het openbaar bestuur.
Voor een handhavingsjurist is vakinhoudelijke kennis van het betreffende werkgebied belangrijk. Het handhaven van het Bouwbesluit vraagt bijvoorbeeld andere expertise dan het handhaven van de leerplichtwet. Handhavingsprocedures kunnen relatief eenvoudig zijn, maar ook complex en langdurig. Daarom maakt de overheid regelmatig gebruik van gespecialiseerde juristen en soms ook van externe adviseurs.
Een handhavingsjurist is dus een jurist die verantwoordelijk is voor juridische handhaving. Handhaving heeft niet alleen betrekking op overtredingen die al zijn gepleegd, maar ook op het voorkomen ervan. Zo worden burgers en bedrijven gecontroleerd op naleving van regels, bijvoorbeeld bij een vergunning voor een verbouwing. Wanneer een bouwinspecteur constateert dat er niet volgens de vergunning is gewerkt, kan een handhavingsjurist worden ingeschakeld om het juridische proces te starten.
Niet elke overtreding vereist direct een jurist, maar bij ingewikkelde zaken wordt vaak een handhavingsjurist betrokken. In handhavingstrajecten werken doorgaans meerdere partijen samen. Denk aan een wethouder die een besluit ondertekent, en medewerkers die bezwaren en beroepen behandelen, zoals een medewerker bezwaar en beroep.
Wat doet een handhavingsjurist?
Een handhavingsjurist is verantwoordelijk voor het juridisch aanpakken van overtredingen en misdrijven. Het doel is om overtredingen te stoppen, ongedaan te maken of om sancties op te leggen. Een voorbeeld van een overtreding is het niet naleven van de leerplichtwet. Zwaardere delicten kunnen betrekking hebben op ernstige milieuovertredingen, zoals illegale activiteiten door boeren of het verwijderen van asbest zonder vergunning.
Wanneer een toezichthouder handhavend optreedt, kan er een dwangsom of straf volgen. Het komt regelmatig voor dat belanghebbende partijen uiteindelijk tegenover elkaar staan bij de rechter.
Als handhavingsjurist is het belangrijk om de juridische onderbouwing correct op te stellen. Dit gebeurt onder andere via een tenlastelegging: een beschrijving van de gedragingen die een overtreder precies heeft begaan. Bij eenvoudige zaken kan ook een juridisch medewerker betrokken zijn, bijvoorbeeld bij een boete die is uitgeschreven door een handhaver.
Handhavingsjuristen krijgen ook te maken met uiteenlopende partijen, zoals huisbazen of situaties waarin een woninginspecteur overtredingen heeft vastgesteld.
Taken van een handhavingsjurist
- Juridisch handhaven van overtredingen en misdrijven.
- Adviseren van ambtenaren en bestuurders.
- Deelnemen aan hoorcommissies.
- Opstellen van juridische brieven en processtukken.
- Vertegenwoordigen van de instantie bij de rechtbank.
- Uitvoeren en bewaken van dwangsomprocedures.
Film: handhaven en toezicht:
Opleidingen tot handhavingsjurist
Wie een carrière ambieert als handhavingsjurist moet kiezen voor een juridische opleiding. Denk hierbij aan de mbo-opleiding juridisch medewerker, de hbo-opleiding rechten of aan de universitaire studie rechtsgeleerdheid.
Een handhavingsjurist kan in sommige gevallen ook aangemerkt worden als advocaat staats- en bestuursrecht. De meeste handhavingsjuristen die werkzaam zijn voor de overheid hebben voldoende aan een gerichte hbo-opleiding. Dit kan wel per overheidsinstantie verschillen, omdat toezichthouders te maken kunnen hebben met complexe handhavingszaken.
Bedrijven waar een handhavingsjurist werkzaam kan zijn
Een handhavingsjurist kan voor verschillende overheidsinstanties en semi-overheden werkzaam zijn. Denk bijvoorbeeld aan gemeentes, provincies, waterschappen, ministeries en aan toezichthouders. Er zijn binnen Nederland veel verschillende toezichthouders, die regelmatig te maken hebben met handhaving.
Denk bijvoorbeeld aan de Keuringsdienst van Waren, de Inspectie Leefomgeving en Transport, de Kansspelautoriteit en de Arbeidsinspectie.
Daarnaast is het zo dat handhavingsjuristen ingehuurd worden als consultant. Dit betreft over het algemeen de kleinere gemeentes, die intern niet over de juiste kennis en/of expertise beschikken. In de meeste gevallen kan een handhavingsjurist aangemerkt worden als ambtenaar.
Competenties handhavingsjurist
De belangrijkste competentie van een handhavingsjurist is de juridische kennis. Daarnaast kan specifieke branchekennis een belangrijke rol spelen als handhavingsjurist. Omdat je meestal te maken hebt met verschillende burgers, bedrijven, ambtenaren en bestuurders, moet je beschikken over goede communicatieve vaardigheden.
Als laatste zal je over een goed analytisch vermogen moeten beschikken, zodat je de bijzaken van de hoofdzaken weet te onderscheiden en resultaatgericht kunt werken.
Algemeen belangrijke woorden zijn beargumenteren, analyseren, controleren, adviseren, overtuigen, sociaal, integriteit, plannen, organiseren, daadkracht en conflictbeheersing.
Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als handhavingsjurist
Het arbeidsmarktperspectief van een handhavingsjurist is over het algemeen goed te noemen als je beschikt over de juiste opleidingen en/of studies. Binnen Nederland zijn er veel handhavingsjuristen werkzaam, omdat er nu eenmaal ook veel toezichthouders en lokale overheden zijn. De doorgroeimogelijkheden als handhavingsjurist moeten gezien worden in het verkrijgen van meer verantwoordelijkheden of het volgen van extra studies.
Arbeidsvoorwaarden en salaris handhavingsjurist
Er zijn geen specifieke arbeidsvoorwaarden aan te geven voor het beroep handhavingsjurist, omdat je voor uiteenlopende soorten toezichthouders en overheden werkzaam kan zijn.
Een handhavingsjurist zal doorgaans een salaris verdienen tussen de € 3.600 en € 5.100 bruto per maand, afhankelijk van leeftijd, opleidingen en verdere verantwoordelijkheden.
Eigen bedrijf starten als Handhavingsjurist
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Handhavingsjurist, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Handhavingsjurist
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Handhavingsjurist bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Handhavingsjurist.
Mijnzzp.nl