Handhavingsjurist

Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...

Avatar van Team Mijnzzp

Een handhavingsjurist is een juridisch medewerker, die belast is met het juridische handhaving. Als handhavingsjurist ben je werkzaam voor een bevoegde instantie om te mogen handenhaven. Een andere benaming hiervoor is ook wel toezichthouder. Een toezichthouder is een door de overheid aangesteld onafhankelijk instituut dat toeziet op naleving van wet- en regelgeving. Daarnaast kan een handhavingsjurist werkzaam zijn voor een gemeente, provincie, waterschap of bijvoorbeeld werkzaam zijn voor een ministerie. Een andere benaming voor handhavingsjurist kan ook zijn bestuurlijk jurist handhaving, afhankelijk van waar de handhavingsjurist werkzaam is. In het kort komen de werkzaamheden van een handhavingsjurist neer op het juridisch begeleiden van handhavingsprocessen. Daarnaast kan een handhavingsjurist ingezet worden om WOB-verzoeken en bezwaar- en beroepsprocedures af te handelen. Handhavingsjuristen komen in de praktijk op veel manieren voor, omdat de overheid en semi-overheid veel te maken hebben met handhaving. Het opstellen van juridische handhavingsbrieven en het eventueel voeren van handhavingsrechtzaken zijn werkzaamheden die overgelaten moeten worden aan gespecialiseerde juristen. Als handhavingsjurist is het belangrijk dat je beschikt over voldoende vakinhoudelijke kennis met betrekking tot het vakgebied, waarbinnen je werkzaam bent, inclusief alle bijbehorende procedures. Handhavingsprocedures kunnen relatief simpel zijn, maar kunnen ook complex en langdurig zijn. Het op de juiste manier begeleiden van handhavingsprocedures is in de praktijk soms lastig, afhankelijk van de soort procedure. Als handhavingsjurist kan je werkzaam zijn voor verschillende overheidsinstellingen, waardoor specifieke kennis belangrijk is. Het handhaven van het bouwbesluit kan bijvoorbeeld niet zomaar vergeleken worden met het handhaven van de leerplichtwet. Omdat handhavingszaken complex kunnen zijn maakt de overheid regelmatig gebruik van externe adviseurs.

Een handhavingsjurist is dus een jurist, die specifiek verantwoordelijk is voor juridische handhaving. Handhaving is een breed begrip dat niet alleen betrekking heeft op het juridisch handhaven als er al overtredingen begaan zijn. Handhaving heeft juist ook betrekking op het naleven van wet- en regelgeving voordat mogelijke overtredingen begaan worden. Bevoegde ambtenaren controleren bijvoorbeeld regelmatig of burgers en bedrijven zich houden aan de regels. Denk bijvoorbeeld aan burgers die een vergunning aangevraagd hebben voor een verbouwing. Het controleren van de vergunde verbouwing door een bouwinspecteur moet gezien worden als inspectie. Als alles volgens de regels is uitgevoerd zal er geen handhaving nodig zijn. Mocht blijken uit de inspectie dat er niet gewerkt is volgens de vergunning, dan kan er gehandhaafd worden. Als een gemeente gaat handhaven zal deze meestal een handhavingsjurist inschakelen, die verantwoordelijk is voor het handhavingsproces. Het handhaven hoeft niet uitgevoerd te worden door een jurist, omdat dit afhankelijk is van de soort overtreding. Handhavingsprocessen kunnen makkelijk zijn maar ook bijzonder moeilijk. Vooral bij complexe handhavingsprocessen zal een bevoegde instantie meestal gebruik maken van een handhavingsjurist. Bij handhavingsprocessen zijn over het algemeen diverse partijen en medewerkers betrokken, die allemaal beschikken over bepaalde bevoegdheden en taken. Denk bijvoorbeeld aan een wethouder, die zijn handtekening zet onder een mogelijke dwangsom en aan medewerkers, die binnenkomende bezwaren en/of beroepen afhandelen voor de instantie.

Wat doet een handhavingsjurist

Een handhavingsjurist is in de kern verantwoordelijk voor het voeren van juridische handhavingszaken om overtredingen ongedaan te maken, te stoppen of om burgers en/of bedrijven te vervolgen die een misdaad begaan hebben. Een overtreding is bijvoorbeeld het niet voldoen aan de leerplichtwet. Een misdaad heeft meestal betrekking op zwaardere delicten, zoals een forse milieuovertreding. Denk hierbij aan boeren die zich niet houden aan de landbouwwet, of aan mensen die asbest verwijderen zonder vergunning. Als een toezichthouder gaat handhaven kan er mogelijk een straf of dwangsom volgen voor de betreffende partij. Het is niet ongebruikelijk dat de belanghebbende partijen elkaar uiteindelijk treffen voor de rechter. Als handhavingsjurist is het dan ook belangrijk om de tenlastelegging kloppend te hebben. Een tenlastelegging is feitelijk niks anders dan een juridische beschrijving waaruit moet blijken welke gedragingen de mogelijke overtreder precies begaan heeft. Als het relatief simpele handhavingszaken betreft kan er ook sprake zijn van een juridisch medewerker. Denk hierbij aan mensen die door een handhaver een bekeuring gehad hebben voor het te vroeg aan de weg zetten van het huisafval.

Taken van handhavingsjurist zijn:

  • Het juridische handhaven van overtredingen en misdaden
  • Het adviseren van ambtenaren en bestuurders
  • Het deelnemen aan hoorcommissies
  • Het opstellen van juridische brieven en rechtbankstukken
  • Het vertegenwoordigen van de instantie bij de rechtbank
  • Het uitvoeren van dwangsommen

Handhaven en toezicht:

Beroepsopleiding Gemeentenjuristen:

Opleidingen tot handhavingsjurist

Wie een carrière ambieert als handhavingsjurist moet kiezen voor een juridische opleiding. Denk hierbij aan de Mbo-opleiding juridisch medewerker, de Hbo-opleiding rechten of aan de universitaire studie rechtsgeleerdheid. Een handhavingsjurist kan in sommige gevallen ook aangemerkt worden als advocaat staats- en bestuursrecht. De meeste handhavingsjuristen die werkzaam zijn voor de overheid hebben voldoende aan een gerichte Hbo-opleiding. Dit kan wel per overheidsinstantie verschillen, omdat toezichthouders te maken kunnen hebben met complexe handhavingszaken.

Bedrijven waar een handhavingsjurist werkzaam kan zijn

Een handhavingsjurist kan voor verschillende overheidsinstanties en semi-overheden werkzaam zijn. Denk bijvoorbeeld aan gemeentes, provincies, waterschappen, ministeries en aan toezichthouders. Er zijn binnen Nederland veel verschillende toezichthouders, die regelmatig te maken hebben met handhaving. Denk bijvoorbeeld aan de keuringsdienst van waren, de inspectie leefomgeving en transport, de kansspelautoriteit en aan de arbeidsinspectie. Daarnaast is het zo dat handhavingsjuristen ingehuurd worden als consultant. Dit betreft over het algemeen de kleinere gemeentes, die intern niet over de juiste kennis en/of expertise beschikken. In de meeste gevallen kan een handhavingsjurist aangemerkt worden als ambtenaar.

Competenties handhavingsjurist

De belangrijkste competentie van een handhavingsjurist is de juridische kennis. Daarnaast kan specifieke branchekennis een belangrijk rol spelen als handhavingsjurist. Omdat je meestal te maken hebt met verschillende burgers, bedrijven, ambtenaren en bestuurders moet je beschikken over goede communicatieve vaardigheden. Als laatste zal je over een goed analytisch vermogen moeten beschikken, zodat je de bijzaken van de hoofdzaken weet te onderscheiden en resultaatgericht kunt werken. Algemeen belangrijke woorden zijn beargumenteren, analyseren, controleren, adviseren, overtuigen, sociaal, integriteit, plannen, organiseren, daadkracht en conflictbeheersing.

Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als handhavingsjurist

Het arbeidsmarktperspectief van een handhavingsjurist is over het algemeen goed te noemen als je beschikt over de juiste opleidingen en/of studies. Binnen Nederland zijn er veel handhavingsjuristen werkzaam omdat er nu eenmaal ook veel toezichthouders en lokale overheden zijn. De doorgroeimogelijkheden als handhavingsjurist moeten gezien worden in het verkrijgen van meer verantwoordelijkheden of het volgen van extra studies.

Arbeidsvoorwaarden en salaris handhavingsjurist

Er zijn geen specifieke arbeidsvoorwaarden aan te geven voor het beroep handhavingsjurist, omdat je voor uiteenlopende soorten toezichthouders en overheden werkzaam kan zijn. Een handhavingsjurist zal doorgaans een salaris verdienen tussen de 3000 en 4500 euro bruto per maand afhankelijk van leeftijd, opleidingen en verdere verantwoordelijkheden.

Mijnzzp.nl