Arbeidsinspecteur
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een arbeidsinspecteur?
Een arbeidsinspecteur voert inspecties uit die verband houden met de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet). De Arbowet is wetgeving over gezondheid en veiligheid van werknemers en richt zich op het voorkomen van onveilige en ongezonde werksituaties. Een arbeidsinspecteur ziet toe op naleving, spoort overtredingen op en kan maatregelen nemen om overtredingen te beëindigen.
Naast handhaving kan een arbeidsinspecteur ook preventief adviseren over veilig en gezond werken. De Arbowet is een kaderwet en bestaat uit meerdere onderdelen, zoals het arbeidsomstandighedenbesluit en de arbeidsomstandighedenregeling. Daardoor kunnen regels binnen dit kader worden aangepast aan veranderende omstandigheden en sectorrisico’s.
Een arbeidsinspecteur is een ambtenaar die bedrijven en werklocaties controleert op veiligheid, gezondheid en in sommige gevallen ook op illegale tewerkstelling. De werkzaamheden kunnen variëren van het geven van waarschuwingen tot het opleggen van boetes of het (tijdelijk) stilleggen van werkzaamheden bij direct gevaar.
De inspecteur beoordeelt daarbij of werkgevers passende maatregelen nemen en of werknemers op een veilige manier kunnen werken. De invulling van toezicht verschilt per branche en per situatie. In veel gevallen worden werkbezoeken niet vooraf aangekondigd.
Taken van een arbeidsinspecteur
Een arbeidsinspecteur kan worden gezien als inspecteur en handhaver. Het werk bestaat uit toezicht, onderzoek en het nemen van maatregelen wanneer regels niet worden nageleefd.
- Controleren van arbeidsomstandigheden op de werkvloer
- Signaleren en vastleggen van overtredingen van de Arbowet
- Geven van preventieve aanwijzingen en adviezen
- Opleggen van maatregelen, zoals waarschuwingen en boetes
- Stilleggen van werkzaamheden bij acuut gevaar
- Onderzoeken van (ernstige) arbeidsongevallen
- Controleren op signalen van illegale tewerkstelling
Voorbeelden van controles zijn het beoordelen van steigers op valgevaar, het controleren van het gebruik van verplichte veiligheidskleding en het nagaan of bouwvakkers werken met goedgekeurd gereedschap. In industriële omgevingen kan ook worden gecontroleerd of werkgevers voldoen aan verplichtingen rond toezicht, bijvoorbeeld het inzetten van brandwachten.
Daarnaast onderzoekt een arbeidsinspecteur werklocaties na een arbeidsongeval om te bepalen hoe het incident kon gebeuren en wie verantwoordelijk is. Dit kan ook van belang zijn bij mogelijke strafvervolging, bijvoorbeeld wanneer werknemers letsel hebben opgelopen.
Arbeidsinspecteurs zijn actief in alle branches, niet alleen in de bouw. Voorbeelden zijn de scheepsbouwsector, de landbouwsector en de horecasector.
Hoe en wanneer controleert de arbeidsinspectie?
Hoe en wanneer een arbeidsinspecteur controleert, hangt af van branche, risico’s en meldingen. Een bedrijf kan worden bezocht na klachten van werknemers, na signalen van onveilige situaties of in het kader van preventieve controles. In sommige gevallen start toezicht na een incident of melding via een bedrijfsongeval.
De arbeidsinspectie richt zich vaak op sectoren waar grotere risico’s bestaan op onveilige en ongezonde werksituaties, zoals de bouw, detailhandel, schoonmaak, industrie, metaalsector, grond-, weg- en waterbouw en de horeca.
Controle kan ook betrekking hebben op fysieke belasting en op signalen van illegale arbeid, bijvoorbeeld bij opperlieden die kruiwagens te zwaar beladen, betontimmerlieden die te zwaar tillen of uitvoerders die werken met illegale werknemers.
Waar controleert de arbeidsinspectie op?
Bij inspecties wordt gekeken of werkgevers en werknemers voldoen aan regels uit de Arbowet en aanverwante regelgeving. Controles kunnen zowel op locatie als op basis van documenten en registraties plaatsvinden.
- Naleving van rij- en rusttijden, bijvoorbeeld bij vrachtwagenchauffeurs
- Opleiding en certificering, zoals een VCA-certificaat
- Aanwezigheid van bedrijfshulpverleners op de werkvloer
- Toepassing van regels door veiligheidscoördinatoren
- Veilig werken met machines en middelen, bijvoorbeeld door houtbewerkingsmachines
- Werkzaamheden op hoogte, inclusief valbeveiliging
- Veilig hijsen bij kraanmachinisten en hijsbegeleiders
Ook persoonlijke beschermingsmiddelen kunnen onderdeel zijn van een inspectie, zoals veiligheidsschoenen en oorbescherming. In sommige situaties wordt ook gekeken naar bedrijfshulpverlening en certificering, zoals een bhv-certificaat.
Inspectie SZW
De arbeidsinspectie stond lange tijd bekend als de Inspectie SZW (Sociale Zaken en Werkgelegenheid). Binnen dit domein valt ook de Arbowetgeving, waar onder meer arbospecialisten en bedrijfsartsen bij betrokken zijn.
Bij ernstige overtredingen kan een bestuurlijke boete worden opgelegd, bijvoorbeeld bij werken op hoogte zonder valbeveiliging. In de praktijk kan hierbij ook een proces-verbaal worden opgemaakt.
Soms wordt eerst een officiële waarschuwing gegeven, maar niet wanneer sprake is van ernstig en direct gevaar. Daarnaast kan het Openbaar Ministerie besluiten tot strafrechtelijke vervolging. De arbeidsinspectie controleert in alle branches en valt onder het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Film: wat doet de Inspectie SZW
Film: controle rolsteigers
Opleidingen tot arbeidsinspecteur
Er bestaan verschillende soorten geschikte opleidingen tot arbeidsinspecteur, zoals de universitaire studie Arbeidsrecht of de hbo-opleiding Arbeidsrecht. Over het algemeen zal voor veldwerkzaamheden zoals het bezoeken van bedrijven en werklocaties een passende hbo-opleiding voldoende zijn. Een andere juridische opleiding zal in de meeste gevallen ook mogelijkheden bieden; echter, het is denkbaar dat er aanvullende eisen zijn met betrekking tot arbeidsrecht.
Bedrijven waar een arbeidsinspecteur werkzaam kan zijn
Als arbeidsinspecteur ben je werkzaam als ambtenaar voor de overheid. Een arbeidsinspecteur is werkzaam voor de Inspectie SZW. Vanzelfsprekend maakt de Inspectie SZW gebruik van verschillende medewerkers, die ook andere werkzaamheden kunnen uitvoeren. Denk bijvoorbeeld aan handhavingsjuristen, die verantwoordelijk zijn voor bestuurlijke maatregelen tegen werkgevers en werknemers.
Competenties arbeidsinspecteur
De belangrijkste competentie van een arbeidsinspecteur is dat je beschikt over voldoende vakinhoudelijke kennis met betrekking tot het arbeidsrecht, inclusief wet- en regelgeving.
Daarnaast speelt communicatie een belangrijke rol, omdat je met veel verschillende mensen te maken krijgt. Ook overtuigingskracht is een belangrijke competentie, omdat niet iedereen automatisch overtuigd is. Een andere belangrijke competentie is daadkracht, omdat het daadwerkelijk beboeten of vervolgen van bedrijven grote gevolgen kan hebben voor bedrijven.
Algemeen belangrijke woorden zijn inzicht, integriteit, veldwerk, sociaal, onafhankelijkheid, oordeelsvorming, besluitvaardigheid en conflictbeheersing.
Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als arbeidsinspecteur
Het arbeidsmarktperspectief van een arbeidsinspecteur is over het algemeen goed te noemen. Binnen de Inspectie SZW werken ongeveer twaalfhonderd medewerkers, waarvan ongeveer driekwart werkzaam is als inspecteur of rechercheur. De doorgroeimogelijkheden van een arbeidsinspecteur zijn sterk afhankelijk van je eigen competenties en het opleidingsniveau. Een leidinggevende functie zal vroeg of laat meestal tot de mogelijkheden behoren.
Arbeidsvoorwaarden en salaris arbeidsinspecteur
Als arbeidsinspecteur ben je werkzaam voor de overheid en zul je bijvoorbeeld onder de cao ambtenaren of rijksambtenaren vallen, waarbinnen de arbeidsvoorwaarden geregeld zijn. Een arbeidsinspecteur zal over het algemeen een salaris verdienen tussen de € 3.000 en € 4.200 bruto per maand, afhankelijk van leeftijd, opleidingen en verdere verantwoordelijkheden.
Eigen bedrijf starten als Arbeidsinspecteur
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Arbeidsinspecteur, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Arbeidsinspecteur
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Arbeidsinspecteur bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Arbeidsinspecteur.
Mijnzzp.nl