Officier van justitie

Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...

Avatar van Team Mijnzzp

Een officier van justitie is een algemeen opsporingsambtenaar, in dienst van het Openbaar Ministerie, dat verantwoordelijk is voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. Als officier van justitie geef je daarnaast leiding aan de politie, als vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie. Opsporingsonderzoeken worden niet door het Openbaar Ministerie uitgevoerd, omdat dit de kerntaak is van de politie. Als het gaat om complexe of grote zaken kan de officier van justitie de politieonderzoeken wel direct aansturen als hij of zij denkt dat dit nodig mocht zijn. Het is ook de officier van justitie, die zal bepalen of een zaak voor de rechter gebracht wordt om strafvervolging mogelijk te maken. Een andere taak van een officier van justitie is het optreden als openbare aanklager. De taak van een openbaar aanklager is het aanklagen van mensen die de wet overtreden hebben, namens de staat. Binnen Nederland zijn ongeveer achthonderd officieren van justitie werkzaam. Een officier van justitie moet dus gezien worden als een algemeen opsporingsambtenaar, die ook fungeert als vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie. Het Openbaar Ministerie zelf is onderdeel van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Binnen het Openbaar Ministerie zijn de officiers van justitie verantwoordelijk voor alle juridische zaken, die te maken hebben met strafrechtelijke onderzoeken. Het zijn ook de officiers van justitie die bepalen of mensen en/of bedrijven vervolgd gaan worden voor de gepleegde strafbare feiten. In bijna alle gevallen zal een officier van justitie te maken hebben met het strafrecht, omdat dit de kerntaak is van het Openbaar Ministerie. Het is ook de officier van justitie, die tijdens rechtszittingen de strafeis kenbaar maakt. Daarnaast zal de officier van justitie precies uitleggen waarvan burgers precies verdacht worden. Het is vervolgens aan de rechter om een afweging te maken of het Openbaar Ministerie haar werkzaamheden juist heeft uitgevoerd.

Als officier van justitie ben je dus verantwoordelijk voor diverse werkzaamheden die te maken hebben met strafvervolging. Strafvervolging hoeft niet alleen betrekking te hebben op personen maar kan bijvoorbeeld ook betrekking hebben op bedrijven of criminele organisaties. Als het om complexe zaken gaat zal een officier van justitie meestal nauw betrokken zijn bij de opsporing omdat er nu eenmaal geen fouten gemaakt mogen worden. Bij relatief simpele zaken worden opsporingsonderzoeken meestal door rechercheurs van de politie zelf uitgevoerd, al dan niet in overleg met de officier van justitie. Als het om complexe zaken gaat is het de officier van justitie van het Openbaar Ministerie die zal bepalen hoe een opsporingsonderzoeken het beste uitgevoerd kan worden voor het beste resultaat. Het is ook de officier van justitie die er voor zal zorgen dat veroordeelde mensen, bedrijven of organisaties hun straf uitvoeren. Het uitvoeren van een straf kan weer betrekking hebben op een gevangenisstraf, een geldboete of bijvoorbeeld een taakstraf. Als mensen geen gehoor geven aan hun straf is het de officier van justitie die de politie opdracht kan geven om bepaalde mensen te gijzelen. Als een rechter uitspraak gedaan heeft binnen een bepaalde zaak is het dus de taak van de officier van justitie om er voor te zorgen dat mensen gehoor geven aan de uitspraak.

De werkzaamheden van een  officier van justitie kunnen behoorlijk complex zijn, omdat strafzaken ingewikkeld kunnen zijn. Het is niet ondenkbaar dat een officier van justitie jaren bezig is met een bepaalde zaak voordat deze uiteindelijk voor de rechter gebracht kan worden. Als officier van justitie is het belangrijk dat zaken zorgvuldig en volledig voorbereid worden, omdat het de rechter is die uiteindelijk zal bepalen of de officier van justitie zijn werk goed gedaan heeft.

Verschil officier van justitie en rechter-commissaris

Het belangrijkste verschil tussen een officier van justitie en een rechter-commissaris is dat een officier van justitie verantwoordelijk is voor het leiding geven aan onderzoeken en het fungeren als openbaar aanklager in strafzaken. Een rechter-commissaris is een rechter, die specifiek verantwoordelijk is voor het houden van toezicht op strafrechtelijke onderzoeken door het Openbaar Ministerie. Een rechter-commissaris maakt dan ook onderdeel uit van de rechterlijke macht en moet er voor zorgen dat de juiste opsporingsmethodes gebruikt worden, zodat het bewijs gebruikt kan worden tijden een rechtszitting. Daarnaast is de rechter-commissaris verantwoordelijk voor het toestaan van bijzondere opsporingsmethodes. Denk bijvoorbeeld aan het aftappen van telefoons of aan het doorzoeken van computers. Als de politie gebruik maakt van infiltranten of telefoontaps kan het ook voorkomen dat een minister toestemming moet vragen. Dit is bijvoorbeeld het geval als de politie advocaten of journalisten wil afluisteren. Het is dus de rechter-commissaris die moet voorkomen dat opsporingsonderzoeken stuk lopen, omdat er gebruik is gemaakt van ongeoorloofde onderzoeksmethodes.

Taken van een officier van justitie

  • Het eisen van straffen tijdens een rechtszaak
  • Het gezag voeren over onderzoeken van de politie
  • Het optreden als openbare aanklager
  • Het vervolgen van strafbare feiten
  • Het zorg dragen voor de naleving van straffen

Het werk van de officier van justitie:

Beroep officier van justitie:

Opleidingen tot officier van justitie

Om officier van justitie te kunnen worden zal je eerst de universitaire studie Rechtsgeleerdheid moeten doorlopen en afronden. Alleen afgestudeerde juristen met de Nederlandse nationaliteit die beschikken over minimaal zes jaar werkervaring kunnen solliciteren voor de functie officier van justitie of de functie assistent officier van justitie. Deze opleiding noemt men tegenwoordig OIO-opleiding en zal over het algemeen minimaal anderhalf jaar in beslag nemen en maximaal vier jaar. Naast de werkervaring speelt ook de specialisatie als jurist een belangrijke rol om in aanmerking te kunnen komen voor de OIO-opleiding. De toelatingseisen om uiteindelijk officier van justitie te kunnen worden zijn overigens behoorlijk streng en lang niet iedereen zal in aanmerking komen voor deze functie.

Bedrijven waar een officier van justitie werkzaam kan zijn

Een officier van justitie is niet werkzaam voor bedrijven maar werkzaam voor het Openbaar Ministerie. Het Openbaar Ministerie is zelf geen Ministerie maar een onderdeel van het Ministerie van Veiligheid en Justitie. In algemene zin kan een officier van justitie ook gewoon aangemerkt worden als ambtenaar.

Competenties officier van justitie

Als officier van justitie zal je over veel verschillende competenties moeten beschikken naast de vakinhoudelijke kennis. De belangrijkste competentie van een officier van justitie is je integriteit, omdat je een voorbeeldfunctie hebt als officier van justitie. Daarnaast is het belangrijk dat je secuur bent, omdat de belangen groot kunnen zijn. Ook het bezitten van een goed analytisch vermogen is belangrijk, zodat bijzaken geen hoofdzaak worden. Vanzelfsprekend zal een officier van justitie over uitstekende kennis moeten beschikken van het strafrecht en strafprocesrecht. In het algemeen is ook communicatie aan te merken als belangrijke competentie, omdat een officier van justitie met veel verschillende mensen en collega's te maken heeft. Denk bijvoorbeeld aan juridisch medewerkers, griffiers en aan gerechtsbodes. Algemeen belangrijke woorden zijn passie, samenwerken, doorzettingsvermogen, zelfstandigheid, leiderschap, oordeelsvorming, presteren, inzicht, verantwoordelijkheidsgevoel, plannen, organiseren en stressbestendigheid.

Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als officier van justitie

Het arbeidsmarktperspectief van een officier van justitie is over het algemeen goed te noemen, mits je beschikt over de juiste opleidingen en werkervaring. Het is zeker niet zo dat iedereen die beschikt over de juiste opleidingen officier van justitie kan worden. De juiste persoonlijkheid is binnen dit beroep meestal net zo belangrijk als de genoten opleidingen en de werkervaring. De doorgroeimogelijkheden als officier van justitie moeten gezien worden in het mogen begeleiden van belangrijke zaken of het doorgroeien naar de functie advocaat-generaal binnen het gerechtshof.

Arbeidsvoorwaarden en salaris officier van justitie

De arbeidsvoorwaarden als officier van justitie zijn geregeld in de cao voor de rechterlijke macht. Een officier van justitie zal doorgaans een salaris verdienen tussen de 4500 en 6500 euro bruto per maand, afhankelijk van leeftijd, opleidingen en verdere verantwoordelijkheden.

Mijnzzp.nl