Rechter

Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...

Avatar van Team Mijnzzp

Een rechter is een magistraat die rechtspreekt na een zorgvuldige afweging, met inachtneming van de wet, bestaande jurisprudentie, de rechtsleer en gewoonte. Met "gewoonte" bedoelt men het gewoonterecht. Het gewoonterecht is een bepaalde gewoonte die kan leiden tot bepaalde rechtspraak. Gewoonterecht komt tegenwoordig steeds minder vaak voor, omdat we vandaag de dag steeds meer met geschreven wetten te maken hebben en niet meer met gewoonte. Een rechter spreekt dus recht en zal er op toezien dat de wet op de juiste manier gevolgd wordt. De benaming rechter moet als een algemene benaming gezien worden, omdat er verschillende soorten rechters zijn die allemaal recht spreken. Een rechter is een magistraat, wat betrekking heeft op een verkozen of benoemd openbaar bestuursambt. Binnen het magistraat kennen we de staande magistratuur, de zittende magistratuur en ook de schrijvende magistratuur. Rechters behoren toe tot de zittende magistratuur en officieren van justitie tot de staande magistratuur. De griffier behoort weer toe tot de schrijvende magistratuur. Een rechter is werkzaam binnen de sector strafrecht, de sector civiel recht of binnen de sector bestuursrecht. Daarnaast kent men nog het kantonrecht, wat betrekking heeft op meerdere rechtsgebieden namelijk het civiel recht en het strafrecht. In het kort kunnen we de werkzaamheden van een rechter het beste omschrijven als het nemen van beslissingen in zaken wanneer partijen hierom vragen. Een rechter zal alleen naar de feiten, de wet en de omstandigheden kijken om een uitspraak te kunnen doen. Over het algemeen is het zo dat rechters gezien moeten worden als generalist. Een generalist is iemand die weinig weet van veel. Dat rechters in veel gevallen gezien kunnen worden als generalist is omdat de meeste rechters regelmatig wisselen van rechtsgebied.

Binnen Nederlands bestaan er dus verschillende rechtsgebieden en verschillende specialisaties als rechter, namelijk bestuursrecht, civiel recht en het strafrecht. Het bekende kantonrecht is officieel geen rechtsgebied, maar is wel een bijzondere vorm van rechtspraak en komt dan ook voor bij alle rechtbanken. Onafhankelijkheid is als rechter een absolute must en daarom worden rechters binnen Nederland voor het leven benoemd, zodat rechters niet bang hoeven te zijn voor hun baan als ze een uitspraak doen die sommige mensen wellicht niet goed zal bevallen. Een rechter kan wel ontslagen worden maar alleen in heel bijzondere gevallen. Het zogenaamde wraken (belangenigenverstrengeling), dat de afgelopen jaren steeds bekender is geworden, betekent niet dat een rechter ontslagen wordt maar kan er wel voor zorgen dat een rechter voor een bepaalde zitting vervangen wordt door een andere rechter. Dit wordt gedaan om alle schijn van partijdigheid te voorkomen als rechter. Rechters worden binnen Nederland door het staatshoofd benoemd voor het leven. De term "voor het leven" komt in de praktijk neer op de respectabele leeftijd van zeventig jaar en is dus eigenlijk niet levenslang.

Met wie krijgt een rechter te maken

Een rechter kan met uiteenlopende soorten personen en vertegenwoordigers te maken krijgen binnen zijn of haar werkzaamheden. Denk bijvoorbeeld aan strafrechtadvocaten die verdachten bijstaan, aan officiers van justitie die mensen of bedrijven vervolgen, aan griffiers die de rechters helpen met zijn of haar werkzaamheden, aan deskundige die ingeroepen kunnen worden en aan diverse soorten ambtenaren zoals een belastinginspecteurs die een procedure gestart zijn tegen mensen en/of bedrijven.

Rechters en mediation

Tegenwoordig zien rechters het liefst partijen verschijnen die er alles aan gedaan hebben om een eventuele rechtszaak te voorkomen als dit mogelijk is. Een bekende manier om rechtszaken te voorkomen is het inschakelen van een mediator. Wanneer partijen er onderling uitkomen is er meestal geen rechtszaak nodig, wat ook weer gunstig is voor de werkdruk van de rechtbank en de rechters. Bij mediation lossen partijen dus zelf hun conflict op zonder dat een rechter uitspraak hoeft te doen. Mediation kan ook ingezet worden als er al een gerechtelijke procedure gestart is.

Verschillende soorten rechters

Verschillende soorten rechters zijn de gewone rechter, de politierechter, de kinderrechter, de kantonrechter, de plaatsvervangende rechter en de rechter-commissaris. Deze verschillende rechters behandelen verschillende rechtsgebieden, die ook afhankelijk kunnen zijn van de zwaarte van mogelijke overtredingen. Een politierechter is bijvoorbeeld ook een gewone rechter die alleen strafzaken zal behandelen waarvoor niet meer dan een jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf opgelegd kan worden.

Als iemand het niet eens is met een uitspraak van een rechter kan de betreffende persoon in hoger beroep gaan. Het hoger beroep zal meestal niet plaatsvinden in een reguliere rechtbank maar bij het Gerechtshof. De rechters die werkzaam zijn voor het Gerechtshof noemt men geen rechter maar Raadsheer. Ook vrouwelijke rechters worden binnen een Gerechtshof raadsheer genoemd. Daarnaast kennen wij nog de bijzondere arbitragezaken waarbij een rechter betrokken kan zijn. Binnen arbitragezaken moet een rechter als particulier gezien worden die een geschil beslecht tussen partijen. Arbitrage is alleen mogelijk als alle partijen een overeenkomst hebben afgesloten. De uitspraak zal gedaan worden door de arbitragerechter en is bindend voor alle partijen. Als iemand zich niet houdt aan de uitspraak kan men naar een reguliere rechter stappen om dit af te dwingen.

Civiel recht

  • Een civiele rechter wordt ook wel burgerlijk rechter genoemd en behandelt rechtszaken tussen privépersonen c.q. natuurlijke personen, maar ook tussen rechtspersonen zoals bedrijven of stichtingen. Bij de civiel rechter kunnen partijen terecht voor onder meer echtscheidingen, burenruzie, contracten en faillissementen.

Bestuursrecht

  • De bestuursrechter is de aangewezen rechter wanneer het om conflicten gaat met de overheid, zoals met gemeentes, provincies of de belastingdienst. De bestuursrechter zal ook problemen met uitkeringen en diverse soorten vergunningen behandelen.

Strafrecht

  • De strafrechter behandelt rechtszaken met betrekking tot misdaden zoals diefstal, fraude, mishandeling, moord, doodslag en zedenzaken.

Kanton

  • De kantonrechter behandelt civiele zaken tot een bedrag van € 25.000, arbeidszaken, huurzaken en lichte strafzaken zoals verkeersboetes of het rijden zonder geldige verzekering.

Rechter worden:

Opleidingen tot Rechter

Wie een carrière ambieert als rechter zal de opleiding "rechter in opleiding (rio)" moeten doorlopen. Deze opleiding is alleen toegankelijk wanneer je bezit over de universitaire opleiding rechtsgeleerdheid. Daarnaast is het van belang dat je over voldoende werkervaring beschikt, omdat je anders niet toegelaten zal worden tot de opleiding. Over het algemeen zal je minimaal over vijf jaar werkervaring moeten beschikken voordat je toegelaten zal worden tot de opleiding. Van deze vijf jaar moet je overigens minimaal twee jaar buiten de gerechtelijke organisatie gewerkt hebben. De opleidingsduur als rechter in opleiding (rio) kan per kandidaat rechter verschillen, maar zal over het algemeen tussen de vijftien maanden en drie jaar in beslag nemen.

Bedrijven waar een Rechter werkzaam kan zijn

Als rechter ben je werkzaam voor de rechtelijke macht c.q. het gerechtshof.

Competenties Rechter

Vanzelfsprekend moet een rechter over veel competenties beschikken, maar de belangrijkste competentie als rechter is natuurlijk je onafhankelijkheid als rechter, omdat daar de rechtspraak om draait. Andere belangrijke woorden zijn besluitvaardigheid, daadkracht, inzicht en stressbestendigheid. Daarnaast is het als rechter zeer belangrijk dat over een goed analytisch vermogen beschikt, zodat je op een snelle manier de bijzaken van de hoofdzaken weet te scheiden. Algemeen belangrijke woorden zijn kennis, bijscholing, samenwerken, communicatie, waarheidsvinding, duidelijkheid en overwicht.

Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als Rechter

Het arbeidsmarktperspectief als rechter is redelijk goed te noemen, maar de functie rechter zal zeker niet voor iedereen weggelegd zijn omdat lang niet iedereen toegelaten zal worden tot de opleiding. Over het algemeen moet je wel een talent zijn voordat je zal worden toegelaten tot de opleiding. Doorgroeimogelijkheden als rechter zijn er voldoende, zoals bijvoorbeeld naar een baan als raadsheer bij een hogere rechtbank.

Arbeidsvoorwaarden en salaris Rechter

De arbeidsvoorwaarden van rechters zijn grotendeels geregeld in de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren (Wrra) en het op die wet gebaseerde Besluit rechtspositie rechterlijke ambtenaren (Brra). Het salaris al rechter kan erg variëren maar zal grofweg uitkomen tussen de 2500 en 8000 bruto per maand, afhankelijk van leeftijd, opleidingen en verdere specifieke verantwoordelijkheden. Een rechter in opleiding heeft doorgaans een startsalaris tussen de 2500 en 3800 bruto per maand.

Mijnzzp.nl