Machinaal houtbewerker

Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...

Avatar van Team Mijnzzp

Een machinaal houtbewerker is een timmerman die zich gespecialiseerd heeft in houtbewerking, door middel van het gebruik van diverse machines. De werkzaamheden worden in een timmerwerkplaats uitgevoerd, waar alle machines en gereedschappen voorhanden zijn om hout te kunnen bewerken. De timmerman die in een timmerwerkplaats werkt maakt vaak verschillende onderdelen die op een bouwplaats nodig zijn, zoals trappen, kozijnen, ramen en deuren. Het plaatsen van de gemaakte onderdelen in een timmerwerkplaats wordt vaak niet door de werkplaats timmerman gedaan maar door collega's op de bouwplaats.

Machinaal houtbewerker worden

De meeste timmermannen die in een timmerwerkplaats werken zijn na hun opleiding tot timmerman meteen in een werkplaats gaan werken en niet in de bouw. Om in een timmerwerkplaats te kunnen werken is het belangrijk dat de timmerman zeer nauwkeurig kan werken en goed snapt hoe trappen, kozijnen, ramen en deuren gemaakt moeten worden. Doorgaans leert een nieuwe werkplaatstimmerman het vak pas echt onder begeleiding van een oudere collega in de werkplaats. Het is voor de timmerman erg belangrijk om veilig te kunnen werken met de verschillende soorten machines, omdat deze bij onkundig gebruik zeer gevaarlijk kunnen zijn. Het is daarom dat er tijdens de opleiding veel aandacht wordt gegeven om veilig om te kunnen gaan met houtbewerkingsmachines.

Het leren maken van kozijnen, ramen, deuren en vooral trappen is doorgaans niet makkelijk. De diverse verbindingen en profileringen die in kozijnen, deuren en ramen gebruikt worden moeten allemaal op een goede manier gemaakt worden, zodat er een goed kozijn, raam of deur ontstaat die een lange periode probleemloos gebruikt kan worden. Vooral het maken van verbindingen zoals een pen en gat verbinding of een dubbele pen en gat verbinding vergt doorgaans heel veel aandacht, zodat er een strakke verbinding ontstaat zonder dat de deuren of ramen uitzakken. Ook mogen de verbindingen van dorpels en stijlen geen naden vertonen, om inwateren te voorkomen. Als de verbindingen kieren vertonen is de kans groot dat de verbindingen gaan rotten en zal het raam niet lang meegaan.

Het kunnen maken van trappen is echt specialistenwerk, wat lang niet iedere timmerman kan. Een rechte steektrap is doorgaans geen probleem maar een trap met een onder of bovenkwart is moeilijk en niet te maken zonder dat de timmerman veel ervaring heeft. Het maken van een trap met een draaiing wordt gedaan door eerst een mal te maken van het bovenaanzicht van een trap. Dit moet gedaan worden omdat anders de treden niet zijn af te tekenen, die allemaal verlopen bij een draaiende trap. Ook kan de ideale looplijn afgetekend worden op de mal.

Na het aftekenen van de trap moeten de diverse traptreden vaak verlijmd worden zodat er brede stukken hout ontstaan die later in de juiste vorm kunnen worden gezaagd. Ook de bomen van een trap verlopen en moeten dus eerste breder gemaakt worden voordat deze afgetekend en gezaagd kunnen worden. Dit zijn allemaal werkzaamheden die veel kennis en vakmanschap vereisen van de timmerman. Tegenwoordig kunnen trappen ook gemaakt worden zonder mal, maar daar is dan wel speciale software voor nodig die een automatische houtbewerkingsmachine kan aansturen. Dit soort machines zijn doorgaans alleen bij de grote trappenfabrieken te vinden.

Machines in een timmerwerkplaats

Er zijn veel houtbewerkingsmachines in een timmerwerkplaats te vinden die van groot tot klein zijn. Alle machines hebben een bepaalde functie en sommig hebben meerdere functies, zoals een freesmachine die te voorzien is van verschillende soorten frezen.

Vlaktebank

De vlaktebank wordt door de timmerman doorgaans gebruikt om ruw hout zoals het binnen komt van de houthandel vlak en haaks te maken. Eerst moet de timmerman het hout vlakken door het over de vlaktebank te halen. Als één kant van het hout vlak is kan deze kant tegen de haakse geleider gehouden worden, zodat de smalle kant haaks gemaakt kan worden.

De vlaktebank is een machines die onder een hoog toerental werkt en bij ondeskundig gebruik zeer gevaarlijk kan zijn, omdat de beitels messcherp zijn. De beitels van een vlaktebank moeten door een beschermingskap afgeschermd zijn zodat de messen niet bloot liggen.

Vandiktebank

Dit is de machine die het hout na het vlakken en haaks maken op de juiste dikte kan maken. Hout onderdelen hebben vaak een standaard dikte die met deze machine precies is in te stellen. De dikte van een deur is bijvoorbeeld 38 millimeter. Het hout dat op dikte gemaakt moet worden kan door de vandiktebank per gang door de machines twéé tot drie millimeter dunner gemaakt worden. Als het hout dus één centimeter dunner moet worden moet het hout dus ongeveer vier keer door de machine.

Anders dan bij de vlaktebank zitten de beitels bij de vandiktebank bovenin de machine, en zijn ze afgeschermd. Aan de voorkant van de machine zitten automatische rollen die het hout door de machine heen trekken, zodat de aanvoer van het hout mooi gelijkmatig is.

Freesmachine

De freesmachine in een timmerwerkplaats is doorgaans de machine waar veel ervaring bij komt kijken, omdat deze machine op veel manieren is in te stellen en er zeer veel verschillende soorten frezen gebruikt kunnen worden op de machine. Ook kan het een gevaarlijke machine zijn bij ondeskundig gebruik. De frezen steken op een freesmachine vaak uit aan de voorkant en draaien met een zeer hoge toerental. Het hout moet langs deze frezen geleid worden met de hand of door middel van een instelbare geleidemachine.

Voor iedere profilering die een timmerman moet maken in bijvoorbeeld in een kozijn is er een aparte freeskop, waarvoor de timmerman de machine moet instellen. Om een freesmachine goed in te kunnen stellen heeft de timmerman veel ervaring nodig en moet de timmerman de verschillende soorten freeskoppen kennen. Ook is het zo dat niet alle freeskoppen op alle toeren mogen draaien, omdat ze anders kapot kunnen gaan. Freeskoppen zijn doorgaans niet goedkoop.

Andere houtbewerkingsmachines

Naast deze machines zijn er nog veel meer soorten machines te vinden in de timmerwerkplaats, zoals de afkortzaag, platenzaag, gatenmaker, schuurmachines en lijmmachines. Welke machines een timmerwerkplaats precies heeft is vaak afhankelijk van de werkzaamheden van een bedrijf. Tegenwoordig zijn er zelfs houtbewerkingsmachines die wel 20 meter lang zijn en ruw hout kunnen bewerken tot een kant en klaar kozijn als het hout uit de machine komt.

Spuitcabine

Omdat in een timmerwerkplaats vaak dingen gemaakt worden die in woningen gebruikt worden is het noodzakelijk deze te beschermen tegen weersinvloeden. Nieuwe ramen en deuren worden in een aparte spuitcabine voorzien van twéé lagen grondverf, zodat na het afhangen van de ramen en deuren de schilder deze verder kan afwerken zonder eerst al te veel hoeven te gronden.

Hout kennis

Tijdens de opleiding leert een timmerman veel over houtsoorten die gebruikt worden in de timmerindustrie. De meeste mensen kennen bijvoorbeeld wel het bekende vurenhout of meranti, maar er zijn veel meer soorten hout te verkrijgen in de handel die allemaal zo hun voor en nadelen hebben in hun gebruik.

Kozijnen worden bijvoorbeeld niet vaak van vurenhout gemaakt, omdat dit te zacht is en te veel werkt. Een kozijn van vurenhout is daarom minder geschikt als kozijnhout, omdat na het schilderen de verf snel kapot kan knappen door de werking van hout en zal daardoor snel kunnen gaan rotten. Kozijnen worden daarom vaak van een hardhout soort gemaakt. Hardhout is dus harder en werkt niet en bevat bijna geen noesten, zodat de verf op het kozijn beter blijft zitten en het hout niet kan gaan rotten.

Een binnentrap kan daarentegen prima van vurenhout gemaakt worden, omdat als deze geschilderd worden het hout geen last heeft van vocht en niet zal gaan werken door de weersinvloeden. Maar als een trap niet dekkend geschilderd gaat worden maar juist gelakt moet worden is hardhout weer beter, omdat dit een mooiere houtsoort is om te zien.

Wat doet een machinaal houtbewerker:

Houtbewerking:

Opleidingen tot machinaal houtbewerker

Een opleiding tot machinaal houtbewerker begint vaak met de opleiding timmerman. Tijdens de opleiding kan een specialisatie gekozen worden in de richting van machinaal houtbewerker. Tijdens de opleiding wordt er doorgaans vier dagen gewerkt bij een bedrijf, onder begeleiding van een leermeester, en zal de leerling machinale houtbewerker één dag naar school gaan. Tijdens de opleiding zal de leerling diverse examens moeten afleggen die in de praktijk en op school afgenomen worden. Tijdens de opleiding leert de machinaal houtbewerker veel dingen maken zoals trappen, kozijnen, deuren, ramen en afwerkingsprofielen. De opleiding tot machinaal houtbewerker is niet voor iedereen weggelegd, omdat er met veel ingewikkelde machines gewerkt zal worden en er veel verschillende soorten technieken en benamingen zijn.

Bedrijven waar een machinaal houtbewerker werkzaam kan zijn

Een machinaal houtbewerker kan bij een aannemer, meubelbedrijf, kozijnfabriek, interieurbouw, trappenfabriek of bij een groothandel werkzaam zijn. Al deze bedrijven werken met verschillende houtbewerkingsmachines. Maar natuurlijk kan ook een timmerman werken met houtbewerkingsmachines in zijn werkplaats.

Competenties machinaal houtbewerker

Als machinaal houtbewerker is het belangrijk dat je goed tekening kan lezen en nauwkeurig kunt werken. De laatste jaren zijn de diverse machines die gebruikt worden bij houtbewerking behoorlijk ingewikkeld geworden. Het bedienen van houtbewerkingsmachines en het onderhouden van de machines vraagt veel kennis. De machines moeten regelmatig voorzien worden van nieuwe vrezen, beitels en zagen, wat allemaal door de machinaal houtbewerker gedaan moet kunnen worden. Er zijn veel benamingen waar een machinaal houtbewerker mee te maken krijgt en die moeten allemaal geleerd worden om kozijnen, ramen, deuren en trappen te kunnen maken. Ook is het belangrijk dat de machinaal houtbewerker veel kennis heeft van de gebruikte houtsoorten, omdat alle houtsoorten hun eigen eigenschappen hebben en niet allemaal op de zelfde manier bewerkt kunnen worden.

Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als machinaal houtbewerker

Voor een goed opgeleid machinaal houtbewerker is er voldoende werk te vinden binnen de timmerbranche. De meeste kennis die een machinaal houtbewerker opdoet zal geleerd worden door het te doen. Er zijn voldoende bedrijven die graag een goede machinaal houtbewerker aannemen. Ook zijn er vaak doorgroeimogelijkheden, zoals chef-werkplaats of werkvoorbereider.

Arbeidsvoorwaarden en salaris machinaal houtbewerker

Een machinaal houtbewerker valt onder de bouw-cao. De werkzaamheden worden over het algemeen in een werkplaats gedaan, en soms moet de machinaal houtbewerker mee op locatie om de gemaakte onderdelen op te bouwen. Een machinaal houtbewerker zal ongeveer het zelfde verdienen als een timmerman, afhankelijk van zijn ervaring en leeftijd. Een machinaal houtbewerker verdient ongeveer tussen de 1600 en 2600 euro bruto per maand. Als zelfstandig machinaal houtbewerker beginnen zal doorgaans moeilijk zijn, omdat er al veel van dit soort bedrijven zijn en de investering in werkplaats en machines fors zullen zijn. Daarnaast is het verkrijgen van voldoende opdrachten moeilijk.