Ervaringsdeskundige
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een ervaringsdeskundige?
Een ervaringsdeskundige is iemand die door eigen ervaring deskundigheid heeft opgebouwd op een specifiek terrein. Deze kennis is vaak gebaseerd op persoonlijke ervaringen, aangevuld met theoretische scholing of aanvullende cursussen. Ervaringsdeskundigen kunnen in uiteenlopende sectoren worden ingezet, zoals coaching, zorg, bedrijfsadvies of innovatie.
Meestal wordt gezocht naar een combinatie van praktijkervaring en inhoudelijke kennis. Het werk kan variëren van begeleiding en voorlichting tot advisering of optreden als spreker. In de sociale, (para)medische en geestelijke gezondheidszorg komt de inzet van ervaringsdeskundigen regelmatig voor.
Daarnaast zijn ervaringsdeskundigen actief binnen het bedrijfsleven, bijvoorbeeld bij het begeleiden van startende ondernemers of het geven van strategisch advies. Ook kunnen zij optreden als gast in praatprogramma’s of als spreker tijdens bijeenkomsten.
Er bestaan scholingstrajecten op mbo- en hbo-niveau die door de overheid zijn erkend, maar er is geen vaste voltijdopleiding tot ervaringsdeskundige. Verschillende vakverenigingen en initiatieven ondersteunen professionals die hun ervaring willen inzetten om anderen te inspireren, motiveren of begeleiden.
Inzet en werkgebieden
Een ervaringsdeskundige zet kennis en vaardigheden in om anderen te ondersteunen of te adviseren. Dit kan door het delen van persoonlijke inzichten, het ontwikkelen van coachingprogramma’s of het begeleiden van verandertrajecten.
Voorbeelden hiervan zijn coachen of het opzetten van trajecten gericht op het voorkomen van een burn-out en het geven van leefstijlverbetering. Ook binnen het bedrijfsadvies wordt ervaring ingezet, bijvoorbeeld door een voormalig directeur die ondernemers begeleidt bij groei of herstructurering.
Daarnaast kan een ervaringsdeskundige optreden als gastspreker tijdens congressen, seminars of andere bijeenkomsten. Tijdens een lezing staat het overbrengen van praktijkkennis centraal. Goede communicatieve vaardigheden en het vermogen om een publiek te boeien zijn daarbij van belang.
Wat doet een ervaringsdeskundige
De kern van het beroep is het delen van ervaring met opdrachtgevers, teamleden of cliënten. Afhankelijk van de opdracht kan een ervaringsdeskundige ook optreden als begeleider of adviseur van de ondernemer. Soms gaat het om een eenmalige inzet, bijvoorbeeld tijdens een brainstormsessie of een interview. In andere gevallen betreft het langdurige begeleiding of coachingstrajecten.
In specifieke situaties kan een ervaringsdeskundige ook worden ingezet als troubleshooter, bijvoorbeeld bij complexe vraagstukken of veranderprocessen. De exacte invulling van de werkzaamheden hangt sterk af van het vakgebied en de doelgroep.
Taken van een ervaringsdeskundige
- Het delen van praktijkervaring en deskundigheid
- Het uitvoeren van onderzoek of analyse
- Het begeleiden van opdrachtgevers, teams of cliënten
- Het coachen en adviseren
- Het signaleren en oplossen van problemen
- Het motiveren en ondersteunen van anderen
- Het verzorgen van presentaties of lezingen
- Het evalueren van processen en resultaten
- Het vertalen van ideeën naar concrete acties
- Het bieden van een luisterend oor
Film: ervaringsdeskundige
Van drugs naar ervaringsdeskundige
Opleiding tot ervaringsdeskundige
Er bestaan geen officiële voltijdopleidingen tot ervaringsdeskundige. Wel zijn sommige opleidingen op mbo- en hbo-niveau erkend door het ministerie van VWS. De laatste jaren zijn er ook een aantal scholingstrajecten ontstaan. Deze scholingstrajecten kunnen worden onderverdeeld in gewoon onderwijs en ook alternatieve routes en alternatieve opleidingstrajecten.
Binnen het gewone onderwijs wordt een ervaringsdeskundige binnen de kaders van een opleiding verder ontwikkeld. Bij de alternatieve routes staat ervaringsdeskundigheid centraal. Deze initiatieven zijn opgestart door mensen die graag hun eigen ervaring wilden delen met anderen. Een ander doel was om hen te motiveren en te ondersteunen bij herstel.
In veel gevallen werden de deelnemers zo enthousiast dat ze op hun beurt hun ervaring ook wilden inzetten. Zo werd dit initiatief steeds meer verspreid en werden steeds meer deelnemers bereikt. Er zijn ook een aantal alternatieve opleidingstrajecten, zoals een trainingsopleiding “Ervaringsdeskundigheid” of “Werken Met Eigen Ervaring”. Sinds een aantal jaren is er ook een post-hbo-leertraject.
Dit certificaat heeft geen wettelijke status, maar wanneer dit leertraject goed wordt afgerond, krijgt de deelnemer een certificaat. Zo zijn er ook verschillende leergangen die gericht zijn op begeleiders, opleiders en supervisoren in het onderwijs en in de zorg. Hier worden ervaringsdeskundigen geleerd hoe zij hun ervaringskennis kunnen inzetten.
Bedrijven waar een ervaringsdeskundige werkzaam kan zijn
Ervaringsdeskundigen kunnen bij veel bedrijven werkzaam zijn. Een ervaringsdeskundige is geen specifiek beroep. Maar heeft te maken met de kunde en vaardigheden. Ervaringsdeskundigen worden vaak heel breed ingezet in het bedrijfsleven, omdat zij zich vaak in diverse richtingen hebben ontwikkeld.
Dit is geheel afhankelijk van de soort ervaringsdeskundige. Een ervaringsdeskundige kan werkzaam zijn voor het bedrijfsleven. In het bedrijfsleven kun je als ervaringsdeskundige bijvoorbeeld werkzaam zijn als bedrijfsadviseur, adviseur voor de directeur, interim-manager, adviseur voor een ondernemer of internetondernemer.
Een ander voorbeeld is een voormalige uitvinder die door zijn ervaring als productmanager aan de slag gaat binnen een bedrijf. Een ervaringsdeskundige kan ook werkzaam zijn voor de media. Een aantal voorbeelden op het gebied van media zijn persvoorlichter en gastspreker.
Maar de ervaring kan bijvoorbeeld ook door werkzaam te zijn als blogger, gastblogger of columnist. Ook kan een ervaringsdeskundige bijvoorbeeld werkzaam zijn op het gebied van coaching en therapie. Op het gebied van coaching of therapie valt te denken aan burn-outcoach, motivatiecoach, life coach of counselor.
Competenties van een ervaringsdeskundige
De belangrijkste competentie van een ervaringsdeskundige is het beschikken over unieke eigen ervaring. Daarnaast is het belangrijk dat een ervaringsdeskundige sterk communicatief onderlegd is. Verder moet een ervaringsdeskundige beschikken over goede sociale vaardigheden, omdat je werkt met veel verschillende mensen. Ook het kunnen coachen, inspireren en motiveren van de opdrachtgever, teamleden of cliënt is erg belangrijk.
Daarnaast is een ervaringsdeskundige vaak ook een vertrouwenspersoon en is het belangrijk dat hij weet waar zijn eigen grenzen liggen. Belangrijke andere sleutelwoorden voor ervaringsdeskundigen zijn kennis, leergierigheid, “out of the box denken”, inlevingsvermogen, oplossend denkvermogen, analytisch, goed kunnen samenwerken, empathie, passie, innovatie, professionaliteit en coachen.
De specifieke competenties van een ervaringsdeskundige kunnen verschillen per ervaringsdeskundige, omdat verschillende vakgebieden om verschillende competenties kunnen vragen.
Loopbaanperspectief ervaringsdeskundige
Arbeidsmarktperspectief
Omdat het bij ervaringsdeskundigen vaak om specifieke kennis en ervaring op verschillende gebieden binnen verschillende sectoren gaat, is het arbeidsmarktperspectief van een ervaringsdeskundige niet zomaar te beschrijven. Niet iedereen met ervaring kan ervaringsdeskundige worden, omdat een ervaringsdeskundige naast veel unieke kennis en ruime ervaring ook over bepaalde communicatieve vaardigheden en competenties moet beschikken. Als ervaringsdeskundige is het mogelijk om werkzaam te zijn voor verschillende branches.
Doorgroeikansen
De doorgroeimogelijkheden zitten met name in het niveau waarop je wordt ingezet en bijvoorbeeld de vorm waarin je wordt ingezet als ervaringsdeskundige. Een voorbeeld van een doorgroei is dat je een directeur mag begeleiden of dat je niet alleen binnen een organisatie of bedrijf werkt, maar dat je bijvoorbeeld ook mag optreden als gastspreker tijdens belangrijke congressen, tv- of radio-uitzendingen.
Salaris en tarief van een ervaringsdeskundige
Salaris
Er zijn geen specifieke arbeidsvoorwaarden voor een ervaringsdeskundige. Het is namelijk zo dat ervaringsdeskundigen voor verschillende bedrijven, instellingen of overheden werkzaam kunnen zijn. Daarnaast zijn ook de afgeronde opleidingen van een ervaringsdeskundige bepalend voor de arbeidsvoorwaarden. Het salaris is doorgaans afhankelijk van leeftijd, ervaring, opleidingen en ook de branche waarin de ervaringsdeskundige aan de slag gaat.
Daarnaast krijgt iemand in loondienst een ander maandsalaris dan iemand die op basis van uurtarief werkzaam is. We zien de laatste jaren dat vooral in de zorg- en welzijnssector bijvoorbeeld als begeleider steeds meer betaalde parttime en fulltime ervaringsdeskundigen worden ingezet. Daarnaast kan een ervaringsdeskundige actief zijn als vrijwilliger.
Tarief
Vaak bepalen ervaringsdeskundigen zelf wat ze verdienen wanneer ze als zelfstandig ondernemer werkzaam zijn. Soms doen ze dit op fulltime basis, maar soms ook op parttime basis. Het uurtarief van een zelfstandig werkende ervaringsdeskundige ligt gemiddeld tussen € 65 en € 85 per uur, exclusief btw.
Eigen bedrijf starten als Ervaringsdeskundige
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Ervaringsdeskundige, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Ervaringsdeskundige
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Ervaringsdeskundige bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Ervaringsdeskundige.
Mijnzzp.nl