Ervaringsdeskundige

Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...

Avatar van Team Mijnzzp

Een ervaringsdeskundige is een persoon die door ervaring op een bepaald gebied deskundig is geworden. Vaak weet diegene iets omdat hij of zij het zelf heeft meegemaakt. Een ervaringsdeskundige kan zeer breed ingezet worden. Dit omdat ervaringsdeskundigen zich vaak in verschillende richtingen hebben ontwikkeld. Wanneer er gevraagd wordt om een ervaringsdeskundige wordt er meestal gevraagd naar een combinatie van praktijkervaring en theoretisch verworven kennis. Ervaringsdeskundigen zijn er op vele gebieden, maar ook in verschillende vormen. Zo kan het specifiek een beroep worden gedaan op zijn vak expertise, denk bijvoorbeeld aan het begeleiden van jonge ondernemers of bedrijfsadvies bij bedrijven. Veel ervaringsdeskundigen zetten zich in op het gebied van coaching of voorlichting. Ervaringsdeskundige komt ook veel voor in de sociale, (para)medische en geestelijke zorgverlening. Soms worden ervaringsdeskundigen ook te gast gevraagd in praat- of actualiteitenprogramma's op radio en tv. Maar je kunt ook denken aan ervaring in een specifieke branche of functie. Op het gebied van coaching kun je denken aan een burn-out coach, een motivatiecoach, een lifecoach of een counselor. Ten slotte kun je ook vakinhoudelijk als ervaringsdeskundige aan de slag gaan, te denken valt aan een uitvinder die door zijn opgedane ervaring goed functioneert als productmanager. De laatste jaren zie je ook steeds meer scholingstrajecten voor ervaringsdeskundigen, maar er zijn geen officiële voltijdopleidingen. Wel bestaan er een aantal door de overheid erkende opleidingen op MBO en HBO niveau. Ook zijn er verschillende initiatieven opgestart door mensen die graag hun eigen ervaring, expertises en kunde wilden delen met anderen. Deze initiatieven zijn gestart om deelnemers te inspireren, te motiveren en te ondersteunen. Er zijn ook vakverenigingen voor ervaringsdeskundigen.

De ervaringsdeskundige is dus iemand die zijn kennis en vaardigheden inzet om deskundigheid te delen. Dit kan door eigen ervaringen te delen, bepaalde inzichten te delen, soortgelijke ervaringen van anderen te verhelderen, door als coach te dienen of door zijn kennis in te zetten voor technische innovaties of productinnovaties. Een ervaringsdeskundige kan ook coachen of coaching programma's ontwikkelen die bijvoorbeeld gericht zijn op burn-out preventie of een ongezonde of onwenselijke levensstijl. Maar denk ook aan bedrijfsadvies een voormalig directeur die startende of groeiende ondernemers begeleid. Een ervaringsdeskundige kan bijvoorbeeld ook als gastspreker tijdens belangrijke congressen, seminars of bijeenkomsten spreken. Dit kan voor een klein publiek of voor een groot publiek. Voor een uur, een dagdeel, een dag of soms zelfs langer. Tijdens de lezing is de gastspreker verantwoordelijk voor het overbrengen van zijn kennis, kunde en ervaring. Dit kan op verschillende vakgebieden of onderwerpen betrekking hebben. Belangrijk is wel dat de ervaringsdeskundige een goede communicatie heeft en weet hoe hij of zij het publiek kan boeien en vasthouden. 

Wat doet een ervaringsdeskundige allemaal

Een ervaringsdeskundige deelt in de eerste plaats zijn ervaring met opdrachtgever, teamleden of cliënt. Afhankelijk van de opdracht kan een ervaringsdeskundige ook andere werkzaamheden uitvoeren, zoals bijvoorbeeld het begeleiden of adviseren van ondernemers. Of bijvoorbeeld het coachen van particuliere of zakelijke cliënten. Afhankelijk van de grootte van de opdracht, kan er bijvoorbeeld eenmalig een beroep worden gedaan op een ervaringsdeskundige, bijvoorbeeld voor een brainstorm of interview. Vaak heeft een ervaringsdeskundige te maken met mensen die advies nodig hebben in een vakgebied, een bepaald onderwerp of bij het begeleiden of coachen van iemand individueel.

Taken van een ervaringsdeskundige zijn:

  • Het kundig delen van ervaring
  • Het uitvoeren van onderzoek
  • Het begeleiden van opdrachtgever, teamleden of cliënt
  • Het kunnen coachen van anderen
  • Het kunnen adviseren
  • Het kunnen oplossen van problemen 
  • Het fungeren als motivator
  • Het goed kunnen spreken
  • Het evalueren en beoordelen van het proces
  • Het uitvoeren van managementtaken
  • Het ontwikkelen van vaardigheden en kennis
  • Het vinden van antwoorden op openstaande vragen
  • Een luisterend oor bieden
  • Het vertalen van ideeën naar concrete acties

Ervaringsdeskundigen bij psychiatrie:

Van drugs naar ervaringsdeskundige:

Opleiding tot ervaringsdeskundige

Er bestaan geen officiële voltijdopleidingen tot ervaringsdeskundige. Wel zijn sommige opleidingen op MBO en HBO niveau erkend door het ministerie van VWS. De laatste jaren zijn er ook een aantal scholingstrajecten ontstaan. Deze scholingstrajecten kan worden onderverdeeld in regulier onderwijs en ook alternatieve routes en alternatieve opleidingstrajecten. Bij het regulier onderwijs wordt een ervaringsdeskundige binnen de kaders van een opleiding verder ontwikkeld. Bij de alternatieve routes staat ervaringsdeskundigheid centraal. Deze initiatieven zijn opgestart door mensen die graag hun eigen ervaring wilden delen met anderen. Een ander doel was om hen te motiveren en te ondersteunen bij herstel. In veel gevallen werden de deelnemers zo enthousiast dat ze op hun beurt hun ervaring ook wilden inzetten. Zo werd dit initiatief steeds meer verspreid en werden steeds meer deelnemers bereikt. Er zijn ook een aantal alternatieve opleidingstrajecten: zoals bijvoorbeeld een training opleiding “Ervaringsdeskundigheid” of “Werken Met Eigen Ervaring.” Sinds een aantal jaren is er ook een post-HBO leertraject. Dit certificaat heeft geen wettelijke status, maar wanneer dit leertraject goed wordt afgerond, krijgt de deelnemer een certificaat. Zo zijn er ook verschillende Leergangen die gericht zijn op begeleiders, opleiders en supervisoren in het onderwijs en in de zorg. Hier worden ervaringsdeskundigen geleerd hoe zij hun ervaringskennis ervaringskundig kunnen inzetten.

Bedrijven waar een ervaringsdeskundige werkzaam kan zijn

Ervaringsdeskundige kunnen bij veel bedrijven werkzaam zijn. Een ervaringsdeskundige is geen specifiek beroep. Maar heeft te maken met de kunde en vaardigheden. Ervaringsdeskundigen worden vaak heel breed ingezet in het bedrijfsleven, omdat zij zich vaak in diverse richtingen hebben ontwikkeld. Dit is geheel afhankelijk van de soort ervaringsdeskundige. Een ervaringsdeskundige kan werkzaam zijn voor het bedrijfsleven. In het bedrijfsleven kun je als ervaringsdeskundige bijvoorbeeld werkzaam zijn als bedrijfsadviseur, adviseur voor de directeur, interim manager, adviseur voor een ondernemer of internetondernemer. Een ander voorbeeld is een voormalige uitvinder die door zijn ervaring als productmanager aan de slag gaat binnen een bedrijf. Een ervaringsdeskundige kan ook werkzaam zijn voor de media. Een aantal voorbeelden op gebied van media zijn persvoorlichter en gastspreker. Maar de ervaring kan bijvoorbeeld ook door werkzaam te zijn als blogger, gastblogger of columnist. Ook kan een ervaringsdeskundige bijvoorbeeld werkzaam zijn op het gebied van coaching en therapie. Op het gebied van coaching of therapie valt te denken aan burn-out coach, motivatiecoach, life coach, of counselor.

Competenties ervaringsdeskundige

De belangrijkste competentie van een ervaringsdeskundige is dat het beschikken over unieke eigen ervaring. Daarnaast is het belangrijk dat een ervaringsdeskundige sterk communicatief onderlegd is. Verder moet een ervaringsdeskundige beschikken over goede sociale vaardigheden, omdat je werkt heeft met veel verschillende mensen. Ook het kunnen coachen, inspireren en motiveren van de opdrachtgever, teamleden of cliënt is erg belangrijk. Daarnaast is een ervaringsdeskundige vaak ook een vertrouwenspersoon en is het belangrijk dat hij weet waar zijn eigen grenzen liggen. Belangrijke andere sleutelwoorden voor ervaringsdeskundigen zijn kennis, leergierigheid, “out of the box denken”, inlevingsvermogen, oplossend denkvermogen, analytisch, goed kunnen samenwerken, empathie, passie, innovatie, professionaliteit en coachen. De specifieke competenties van een ervaringsdeskundige kunnen verschillen per ervaringsdeskundige, omdat verschillende vakgebieden om verschillende competenties kunnen vragen.

Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als ervaringsdeskundige

Omdat het bij ervaringsdeskundige vaak om specifieke kennis en ervaring op verschillende gebieden binnen verschillende sectoren gaat, is het arbeidsmarktperspectief van een ervaringsdeskundige niet zomaar te beschrijven. Niet iedereen met ervaring kan ervaringsdeskundige worden, omdat een ervaringsdeskundige naast veel unieke kennis en ruime ervaring ook bepaalde communicatieve vaardigheden en competenties moet beschikken. Als ervaringsdeskundige is het mogelijk om werkzaam te zijn voor verschillende branches. De doorgroeimogelijkheden zit met name in het niveau waarop je wordt ingezet en bijvoorbeeld de vorm waarin je wordt ingezet als ervaringsdeskundige. Een voorbeeld van een doorgroei is dat je een directeur mag begeleiden of dat je niet alleen binnen een organisatie of bedrijf werkt, maar dat je bijvoorbeeld ook mag optreden als gastspreker tijdens belangrijke congressen, tv of radio uitzendingen.

Arbeidsvoorwaarden en salaris ervaringsdeskundige

Er zijn geen specifieke arbeidsvoorwaarden voor een ervaringsdeskundige. Het is namelijk zo dat ervaringsdeskundigen voor verschillende bedrijven, instellingen of overheden werkzaam kan zijn. Daarnaast zijn ook de afgeronde opleidingen van een ervaringsdeskundige bepalend voor de arbeidsvoorwaarden. Het salaris is doorgaans afhankelijk van leeftijd, ervaring, opleidingen en ook de branche waarin de ervaringsdeskundige aan de slag gaat. Vaak bepalen ervaringsdeskundigen zelf hun eigen arbeidsvoorwaarden en wat ze verdienen wanneer ze als zelfstandig ondernemer werkzaam zijn. Soms doen ze dit op fulltime basis, maar soms ook op parttime basis. Ook is een salarisindicatie voor een ervaringsdeskundige vrij lastig te geven. Dit omdat dit beroep op verschillende manieren en niveaus kunnen worden ingezet. Daarnaast krijgt iemand in loondienst een andere maandsalaris dan iemand die op basis van uurtarief werkzaam is. We zien de laatste jaren dat vooral in de zorg- en welzijnssector bijvoorbeeld als begeleider steeds meer betaalde parttime en fulltime ervaringsdeskundigen ingezet. Daarnaast kan een ervaringsdeskundige actief zijn als vrijwilliger.

Mijnzzp.nl