Boswachter
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Beroep: boswachter
Een boswachter is verantwoordelijk voor het beheer en de bescherming van een natuurgebied. In Nederland zijn uiteenlopende natuurgebieden te vinden, elk met een eigen samenstelling van bomen, planten en dieren. De boswachter houdt dagelijks toezicht op het gebied en ziet toe op naleving van regels. Daarnaast ontvangt hij bezoekers en verzorgt rondleidingen waarin uitleg wordt gegeven over flora, fauna en beheermaatregelen. Het beroep combineert natuurbeheer met toezicht en publieksvoorlichting. Een andere benaming voor boswachter is natuurinspecteur, vooral wanneer de nadruk ligt op handhaving.
Toezicht is een belangrijk onderdeel van het werk. De boswachter controleert onder meer op het illegaal plukken van planten, het verstoren van dieren en het betreden van verboden gebieden met bijvoorbeeld een motor. Ook het dumpen van afval komt voor. Doordat een boswachter dagelijks in het gebied aanwezig is, weet hij wat er speelt en signaleert hij tijdig problemen, zoals zieke bomen of bomen die dreigen om te vallen. Wanneer kap nodig is, schakelt de boswachter specialisten in en ziet toe op een veilige uitvoering.
Toezicht en handhaving
Veel boswachters beschikken over bevoegdheden als buitengewoon opsporingsambtenaar. In die rol mogen zij personen staande houden en bekeuringen uitschrijven bij overtredingen. Dit kan gaan om het loslopen van honden, maar ook om ernstigere feiten zoals stropen of het dumpen van afval. Een boswachter met deze bevoegdheden wordt ook wel groene boa genoemd.
Het toezicht richt zich niet alleen op strafbare feiten, maar ook op het bewaren van rust in het gebied. Dit is van belang voor broedende vogels, wildpopulaties en kwetsbare plantensoorten. Door bezoekers op de paden te houden en regels uit te leggen, draagt de boswachter bij aan het beschermen van flora en fauna.
Beheer en organisatie
Een boswachter is naast toezichthouder ook beheerder van het gebied. Een deel van de werkzaamheden vindt op kantoor plaats, bijvoorbeeld het plannen van onderhoud, het inschakelen van bosbouwers of het afstemmen met rentmeesters en gemeentelijke instanties.
Lang niet alle omgevallen bomen worden verwijderd. Dood hout kan blijven liggen als leefgebied voor dieren en insecten. De boswachter maakt hierin afwegingen op basis van veiligheid, biodiversiteit en toegankelijkheid.
Educatie en publieksvoorlichting
Een belangrijk onderdeel van het beroep is het geven van voorlichting. De boswachter treedt regelmatig op als gids en educatief medewerker tijdens excursies en rondleidingen. Daarbij kan worden samengewerkt met specialisten zoals biologen, hydrologen en ornithologen om bezoekers meer inzicht te geven in ecosystemen en natuurbeheer.
De werkzaamheden combineren veldwerk met overleg en organisatie. Een boswachter opereert vaak zelfstandig in het terrein, maar werkt ook samen met collega’s en andere betrokken partijen om natuurgebieden duurzaam te beheren.
Diverse taken als boswachter
- Dagelijks toezicht houden in het natuurgebied.
- Handhaven van regels en voorschriften.
- Signaleren van zieke bomen en plagen.
- Coördineren van onderhoudswerkzaamheden.
- Rondleiden van bezoekers en scholieren.
- Ontwikkelen van educatieve activiteiten.
- Overleggen met beheerders en instanties.
Beroepsfilm boswachter:
Film: De Boswachter:
Opleidingen tot boswachter
Om als boswachter te kunnen werken, zijn er meerdere opleidingsmogelijkheden, die ook qua niveau kunnen verschillen. Ook met de mbo-opleiding vakbekwaam medewerker bos- en natuurbeheer is het mogelijk om boswachter te worden. Een andere opleiding kan de hbo-opleiding Bos- en Natuurbeheer zijn. Met de mbo-opleiding begin je doorgaans in de functie als veldwachter en kan je doorgroeien tot boswachter. Om boswachter te worden, kan je het beste naar een bosbouwschool gaan. Echter, er zijn meer opleidingen te vinden die gericht zijn op de natuur. Het is dan wel belangrijk dat de richting ecologie en natuur gekozen wordt, om een kans te maken als boswachter. Daarnaast is het in veel gevallen mogelijk om op andere manieren boswachter te worden. Denk bijvoorbeeld aan wetenschappers die zich laten omscholen tot boswachter door het volgen van aanvullende opleidingen. Flora en fauna is een breed vakgebied dat betrekking kan hebben op verschillende vaklieden en/of wetenschappers. Het volgen van een opleiding tot boswachter is dus op verschillende manieren mogelijk.
Bedrijven waar een boswachter werkzaam kan zijn
Als boswachter ben je eigenlijk altijd in dienst van overheidsinstellingen, zoals Staatsbosbeheer of Natuurmonumenten. Daarnaast kan een boswachter werkzaam zijn voor provinciale landschappen. Provinciale landschappen zijn provinciale particuliere natuurterreinbeherende organisaties in Nederland. In de meeste gevallen zal een boswachter dus aangemerkt moeten worden als ambtenaar. Een belangrijke aanvulling hierop is dat gemeentelijke boa's niet zomaar aangemerkt kunnen worden als boswachters.
Competenties boswachter
Als boswachter heb je in de eerste plaats een grote liefde voor de natuur en alles wat daarbij komt kijken. Toch houdt het beroep boswachter veel meer in dan genieten van de natuur. Als boswachter ben je ook een adviseur en informeer je bezoekers, zoals schoolkinderen of andere groepen mensen. Daarnaast ben je een opsporingsambtenaar en waak je over het bos als toezichthouder. Als boswachter is het belangrijk dat je voldoende opgeleid bent en dat je alles weet over de flora en fauna in een bos, zodat je mensen kunt adviseren die onderhoud moeten plegen. Omdat een boswachter te maken heeft met veel verschillende mensen, kan communicatie aangemerkt worden als belangrijke competentie. Ook conflictbeheersing is een belangrijke competentie van een boswachter. Algemeen belangrijke woorden zijn passie, energie, motivatie, zelfstandigheid, samenwerken, overleggen en inspiratie.
Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als boswachter
Het arbeidsmarktperspectief van een boswachter is over het algemeen niet heel groot te noemen, omdat er relatief gezien niet veel boswachters zijn. Daarnaast is het beroep boswachter aan te merken als populair beroep. Het worden van boswachter is dan ook in veel gevallen niet zomaar mogelijk. Een vacature boswachter is dan ook niet zomaar beschikbaar. De meeste boswachters hebben een lange carrière als boswachter, omdat het werken als boswachter gezien kan worden als roeping. Met andere woorden: er moet sprake zijn van veel passie als boswachter. Het verloop onder boswachters is ook niet groot. Daarnaast is het beroep boswachter een beroep dat je gegund moet worden. Het worden van boswachter is dus niet alleen afhankelijk van de opleiding en/of studies. De doorgroeimogelijkheden van een boswachter zijn over het algemeen vrij beperkt. Het is wel denkbaar dat een boswachter een soort managementfunctie zal bekleden binnen de organisatie.
Arbeidsvoorwaarden en salaris boswachter
Als boswachter zijn je arbeidsvoorwaarden doorgaans goed geregeld, omdat je bij de semi-overheid in dienst bent. Het salaris als boswachter is doorgaans niet heel hoog en valt onder de zogenaamde middeninkomens. Een boswachter zal tussen de € 3.300 en € 3.700 bruto per maand verdienen, afhankelijk van zijn leeftijd, opleidingen en verantwoordelijkheden.
Eigen bedrijf starten als Boswachter
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Boswachter, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Boswachter
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Boswachter bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Boswachter.
Mijnzzp.nl