Conducteur
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een conducteur?
Een conducteur of conductrice is een functionaris die werkzaam is binnen het openbaar vervoer, bijvoorbeeld op de trein of tram. De kerntaak bestaat uit het controleren van vervoersbewijzen en het toezien op een veilige reisomgeving. Daarnaast geeft een conducteur reisadviezen en verstrekt deze informatie aan reizigers tijdens de rit. Vooral bij treinverkeer is de conducteur betrokken bij het veilig laten vertrekken van de trein, zoals het controleren of alle deuren gesloten zijn.
Conducteurs werken meestal volgens een vast rooster en voeren algemene controles uit op verschillende lijnen. In sommige gevallen gebeurt dit ook in mobiele teams, waarbij steekproefsgewijs vervoersbewijzen worden gecontroleerd.
Niet iedere conducteur heeft opsporingsbevoegdheden, maar sommige conducteurs zijn aangesteld als buitengewoon opsporingsambtenaar en mogen proces-verbaal opstellen. De officiële benaming voor conducteurs op de trein is hoofdconducteur. Wanneer er geen conducteur aanwezig is, ligt de verantwoordelijkheid voor het vertrekproces bij de machinist.
Het beroep brengt ook situaties met zich mee waarbij orde en rust gehandhaafd moeten worden, bijvoorbeeld bij agressie of ongeregeldheden. Conducteurs hebben daarom een rol in het bewaken van veiligheid en het aanspreken van reizigers op gedrag.
Conducteur als toezichthouder
Een conducteur is een toezichthouder die werkzaam is op de trein of tram. Naast het controleren van vervoersbewijzen kan een conducteur ook worden gezien als een belangrijke servicemedewerker. Omdat veiligheid in het openbaar vervoer een grote rol speelt, kunnen sommige conducteurs worden aangemerkt als buitengewoon opsporingsambtenaar. Alleen in dat geval mag een conducteur om legitimatie vragen of proces-verbaal opstellen.
Controle en samenwerking op risicolijnen
Op vervoerslijnen die bekendstaan als risicolijn, of tijdens bepaalde uren, wordt vaak samengewerkt met teams van conducteurs en handhavers. Tijdens drukke dagen kan extra toezicht nodig zijn, bijvoorbeeld bij nationale feestdagen of voetbalwedstrijden. De precieze werkzaamheden verschillen per vervoersorganisatie. Een treinconducteur reist meestal het hele traject mee, terwijl een tramconducteur vaak kortere stukken controleert of meerdere voertuigen inspecteert.
Hoofdconducteur
De Nederlandse Spoorwegen heeft duizenden hoofdconducteurs in dienst die dagelijks worden ingezet. Een hoofdconducteur is verantwoordelijk voor het veilig laten vertrekken van een trein en maakt gebruik van scanners om vervoersbewijzen te controleren. Bij het constateren van zwartrijden kan een conducteur een reiziger een kaartje laten kopen met een extra boete. Daarnaast kan een conducteur ook opgeleid zijn als bedrijfshulpverlener om eerste hulp te bieden bij calamiteiten.
Sommige hoofdconducteurs worden opgeleid tot buitengewoon opsporingsambtenaar en mogen proces-verbaal opstellen voor overtredingen zoals zwartrijden. Conducteurs met aanvullende bevoegdheden en trainingen kunnen in uitzonderlijke situaties ingrijpen wanneer dit noodzakelijk is. De taken en verantwoordelijkheden van conducteurs zijn de afgelopen jaren breder geworden, mede door de nadruk op veiligheid en toezicht in het openbaar vervoer.
Taken als conducteur
- Het controleren van vervoersbewijzen.
- Het verstrekken van reizigersinformatie.
- Het bieden van eerste hulp bij calamiteiten.
- Het controleren of alle deuren gesloten zijn.
- Het waken over orde, rust en veiligheid.
- Het opstellen van proces-verbaal bij overtredingen (indien bevoegd).
- Het veilig en op tijd laten vertrekken van treinen.
Film: beroep conducteur:
Opleiding tot conducteur
Er zijn geen opleidingsmogelijkheden voor het beroep conducteur via gewone scholen. Wie als conducteur wenst te gaan werken zoals de bekende treinconducteurs, zal natuurlijk al snel uitkomen bij de Nederlandse Spoorwegen (NS). Maar er zijn ook zeker andere bedrijven gericht op het openbaar vervoer waar je als conducteur aan het werk kan. Wel is het zo dat het beroep conducteur tegenwoordig al snel gekoppeld zal worden aan de functie boa.
Omdat je als conducteur vroeg of laat te maken krijgt met agressie, worden nieuwe conducteurs uitgebreid getest door een psycholoog. Lang niet iedereen is geschikt om te werken als conducteur, omdat het beroep niet altijd even gemakkelijk is. Over het algemeen zal een opleiding op mbo-niveau voldoende zijn om in aanmerking te komen voor de opleiding tot conducteur. Conducteur worden is alleen mogelijk door het solliciteren en het doorlopen van de opleidingen.
Bedrijven waar een conducteur werkzaam kan zijn
De meeste conducteurs zijn werkzaam voor een spoorwegmaatschappij. Daarnaast komt het beroep conducteur voor bij andere vervoersbedrijven. Dit zal in de meeste gevallen betrekking hebben op de tram of metro. Tegenwoordig kan er ook sprake zijn van ingehuurde beveiligers, die extra ondersteuning bieden.
Competenties van een conducteur
De belangrijkste competentie van een conducteur is dat de werkzaamheden bij je moeten passen. Een conducteur zal op de juiste manier moeten omgaan met agressie en stressbestendig moeten zijn. Een andere belangrijke competentie is communicatie, omdat goede communicatie veel problemen kan voorkomen of oplossen.
Vanzelfsprekend kan een conducteur ook aangemerkt worden als gastheer of gastvrouw, die reizigers op een prettige en vooral dienstbare manier te woord zal staan. Algemeen belangrijke woorden zijn motivatie, passie, flexibiliteit, inzicht, dienstbaarheid, zelfstandigheid, betrouwbaarheid, verantwoordelijkheidsgevoel, controleren, inspecteren, samenwerken en veiligheid.
Loopbaanperspectief conducteur
Arbeidsmarktperspectief
Het arbeidsmarktperspectief van een conducteur is goed te noemen. Er is redelijk veel vraag naar nieuwe conducteurs door vervoersbedrijven om de algemene dienstverlening verder te verbeteren. Daarnaast is het zo dat het toezien op de veiligheid steeds belangrijker aan het worden is. Wel is het belangrijk dat je over de juiste persoonlijkheid beschikt om in aanmerking te komen voor de opleiding.
Doorgroeikansen
Doorgroeimogelijkheden als conducteur zijn er eigenlijk niet.
Salaris en tarief van een conducteur
Salaris
Er zijn geen specifieke arbeidsvoorwaarden aan te geven voor het beroep conducteur, omdat je voor verschillende organisaties werkzaam kan zijn binnen het openbaar vervoer, maar over het algemeen zullen de arbeidsvoorwaarden prima geregeld zijn. Een conducteur zal doorgaans een salaris verdienen tussen de € 2.500 en € 3.800 bruto, afhankelijk van leeftijd, opleidingen en specifieke verantwoordelijkheden.
Tarief
Het uurtarief van een zelfstandig werkende conducteur ligt gemiddeld tussen de € 40 en € 45 per uur, exclusief btw. Zoals eerder omschreven, komt het beroep van conducteur bijna niet voor als zelfstandig ondernemer.
Eigen bedrijf starten als Conducteur
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Conducteur, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Conducteur
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Conducteur bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Conducteur.
Mijnzzp.nl