Psycholoog
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een psycholoog?
Een psycholoog is een deskundige op het gebied van psychologie en richt zich op het gedrag, denken en voelen van mensen. Psychologie houdt zich bezig met het innerlijke leven, zoals emoties, motivatie, cognitie en sociaal functioneren. Psychologen kunnen binnen uiteenlopende werkvelden actief zijn, waaronder de gezondheidszorg, het onderwijs en het bedrijfsleven.
Veel mensen kennen de psycholoog vooral als behandelaar van psychische klachten, maar het beroep is breder dan dat. De werkzaamheden verschillen per specialisatie en doelgroep. In de kern begeleidt een psycholoog mensen die vastlopen in hun functioneren en ondersteuning nodig hebben bij het oplossen van problemen.
Een behandeling start meestal met intakegesprekken en diagnostisch onderzoek om de aard van de klachten in kaart te brengen. Op basis daarvan wordt een behandelplan opgesteld, waarin bijvoorbeeld cognitieve gedragstherapie, inzichtgevende gesprekstherapie of gedragstherapeutische technieken kunnen worden toegepast.
Psychologen kunnen op hbo- of universitair niveau zijn opgeleid. Binnen ziekenhuizen of gespecialiseerde instellingen kan sprake zijn van functies zoals klinisch psycholoog of gezondheidszorgpsycholoog. Een psycholoog is geen arts en mag geen medicatie voorschrijven. Het beroep behoort tot de paramedische disciplines binnen de gezondheidszorg.
Verschil tussen psycholoog en psychiater
Een psycholoog is dus een paramedicus en verschilt van een psychiater. Een psychiater is opgeleid als arts (medisch specialist) en mag medicatie voorschrijven en medische diagnoses stellen. De psycholoog richt zich voornamelijk op gedragswetenschap en psychologische behandeling zonder medicamenteuze interventie.
Psychologisch onderzoek wordt vaak uitgevoerd volgens een wetenschappelijke methode. Afhankelijk van de setting spreekt men over cliënten (bij ambulante begeleiding) of patiënten (bij klinische opname).
Werkvelden en specialisaties
De werkzaamheden van een psycholoog zijn afhankelijk van de gekozen specialisatie en werkgever. Binnen de gezondheidszorg behandelt de psycholoog mensen met uiteenlopende klachten, zoals angststoornissen, stemmingsproblemen of traumagerelateerde klachten. Ook mensen die een tijdelijke moeilijke periode doormaken of slachtoffer zijn geworden van een misdrijf kunnen begeleiding krijgen.
Binnen het bedrijfsleven kan een psycholoog betrokken zijn bij selectie- en assessmentprocedures. In dat geval kan sprake zijn van ondersteuning van recruiters bij het selecteren van geschikte trainees. De functietitel selectiepsycholoog kan dan van toepassing zijn.
Activerende begeleiding en ondersteuning
Psychologen kunnen betrokken zijn bij activerende begeleiding, gericht op het versterken van vaardigheden en het voorkomen van verergering van psychische klachten. Dit kan betrekking hebben op mensen met een somatische of psychogeriatrische aandoening, een verstandelijke beperking of gedragsproblematiek.
Begeleiding kan bestaan uit gesprekken, oefeningen en trainingen om gedrag te beïnvloeden. De doelgroep is breed en kan variëren van gezinnen met opgroeiende kinderen tot jongeren in hun jeugd of mensen met een uitkering die ondersteuning nodig hebben bij re-integratie.
Betekenis van paramedisch
Paramedisch verwijst naar gezondheidsgerelateerde beroepen die aanvullend werken op de medische zorg. Paramedische professionals ondersteunen patiënten bij herstel, revalidatie en het verbeteren van functioneren. Zij werken samen met artsen en andere zorgverleners en leveren gespecialiseerde behandelingen op uiteenlopende gebieden. Binnen deze context vervult de psycholoog een rol in het bevorderen van psychisch welzijn en het ondersteunen van gedragsverandering.
Beroepsfilm psycholoog:
Film: Psycholoog:
Opleiding tot psycholoog
Wie als psycholoog wil gaan werken, kan het beste de universitaire bacheloropleiding psychologie volgen. Tijdens de opleiding zal er ook een specialisatie gekozen moeten worden, zoals gezondheidszorgpsychologie, kinder- en jeugdpsychologie of bijvoorbeeld klinische psychologie. De opleiding duurt over het algemeen vier tot vijf jaar, afhankelijk van je vooropleiding.
Tijdens de opleiding loop je veel stage en ga je meestal één dag in de week naar school. Er zijn ook opleidingsmogelijkheden op hbo-niveau die je voor hetzelfde beroep opleiden, maar je minder verantwoordelijkheden zullen geven.
Bedrijven waar een psycholoog werkzaam kan zijn
Een psycholoog kan voor verschillende instellingen werkzaam zijn. Denk bijvoorbeeld aan psychiatrische instellingen, gehandicaptenzorg, jeugdzorg, verslavingszorg, gevangenissen, internaten en verpleeghuizen. Daarnaast kan een psycholoog in het veld werkzaam zijn. In dat geval kan ook de benaming maatschappelijk werker of ambulant begeleider van toepassing zijn.
Vanzelfsprekend kan een psycholoog, afhankelijk van de werkzaamheden, ook werkzaam zijn als ondernemer. Denk bijvoorbeeld aan psychologen, die beschikken over een eigen loopbaanadviesbureau.
Competenties van een psycholoog
Als psycholoog moet je over veel verschillende belangrijke competenties beschikken; echter, het kunnen luisteren en analyseren is de belangrijkste competentie. Daarnaast is het belangrijk dat een psycholoog aan te merken is als vertrouwenspersoon. Ook communicatie in het algemeen is aan te merken als belangrijke competentie.
Algemeen belangrijke woorden zijn integriteit, samenwerken, inlevingsvermogen, observeren, motiveren en inspireren. Tijdens de opleiding tot psycholoog is er veel aandacht voor de verschillende kerncompetenties waarover een psycholoog moet beschikken.
Loopbaanperspectief psycholoog
Arbeidsmarktperspectief
Als goed opgeleide psycholoog is het vinden van werk doorgaans niet heel moeilijk. Wel is het zo dat er redelijk veel psychologen zijn en de kans op het vinden van werk daardoor soms kleiner kan zijn.
Doorgroeikansen
Om door te kunnen groeien als psycholoog is het belangrijk om passende vervolgopleidingen te volgen, waardoor de doorgroeimogelijkheden zullen toenemen. Denk bijvoorbeeld aan de functie behandelcoördinator. Een mogelijke extra opleiding voor universitaire psychologen kan zijn de studie klinische neuropsychologie tot neuropsycholoog.
Salaris en tarief van een psycholoog
Salaris
De arbeidsvoorwaarden als psycholoog zijn lastig aan te geven, omdat deze nogal kunnen verschillen per instelling waar je werkzaam bent. Doorgaans zijn alle regelingen opgenomen in de cao waaronder je valt.
Het salaris als psycholoog in loondienst zal doorgaans tussen de € 4.000 en € 6.000 bruto per maand liggen, afhankelijk van je leeftijd en verantwoordelijkheden. Een psycholoog die als zelfstandig ondernemer werkt, kan doorgaans stukken meer verdienen, mits er voldoende werk binnengehaald kan worden. Dat is niet altijd even makkelijk als psycholoog.
Tarief
Het uurtarief van een zelfstandig werkende psycholoog ligt gemiddeld tussen de € 120 en € 140 per uur, exclusief btw.
Eigen bedrijf starten als Psycholoog
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Psycholoog, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Psycholoog
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Psycholoog bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Psycholoog.
Mijnzzp.nl