Gedragskundige
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een gedragskundige?
Een gedragskundige is gespecialiseerd in het begeleiden en behandelen van cliënten met gedragsproblemen. In veel gevallen is een gedragskundige een psycholoog of orthopedagoog met een specialisatie in gedragskunde. De belangrijkste taken bestaan uit het onderzoeken en observeren van cliënten, het stellen van een diagnose en het adviseren van begeleiders en familieleden.
Hiervoor worden diagnostische onderzoeks- en observatiemethodieken toegepast. Daarnaast kan een gedragskundige betrokken zijn bij onderwijs of wetenschappelijk onderzoek binnen de gedragswetenschappen. Het vakgebied richt zich op het begrijpen en beïnvloeden van gedrag.
Gedragswetenschap is breed en omvat onder andere psychologie, pedagogiek, criminologie en communicatiewetenschap. Het werk van een gedragskundige is gericht op het verminderen, voorkomen of oplossen van gedragsproblemen, zodat cliënten beter kunnen functioneren in de maatschappij.
De aanpak verschilt per cliënt, afhankelijk van de situatie en de hulpvraag. Het beroep wordt meestal uitgeoefend op universitair niveau, al zijn er ook gedragskundigen met een passende hbo-achtergrond. Maatschappelijk werkers of ervaringsdeskundigen kunnen niet zonder gespecialiseerde opleiding als gedragskundige worden aangemerkt.
Doelgroep en samenwerking
Een gedragskundige werkt niet alleen met delinquenten of mensen met een ernstige stoornis. Ook verkeersslachtoffers of getuigen van een misdrijf kunnen begeleiding nodig hebben na een traumatische ervaring. Een gedragskundige wordt soms ook aangeduid als cognitief gedragstherapeut.
Stoornissen kunnen tijdelijk zijn, zoals depressie of angstaanvallen, maar ook blijvend, zoals dementie of een aangeboren afwijking. Ook begeleiding bij posttraumatische stressstoornis (PTSS) valt onder het werkveld, net als ondersteuning door een orthopedagoog.
Gedragskundigen werken vaak samen met andere zorgprofessionals, zoals maatschappelijk werkers, begeleiders, verpleegkundigen, psychologen en psychiaters. In veel gevallen stelt de gedragskundige behandelplannen op en bewaakt hij of zij de uitvoering daarvan.
Hoe werkt een gedragskundige
De werkwijze van een gedragskundige verschilt per cliënt, maar is doorgaans gericht op het veranderen van ongewenst gedrag en emoties. Dit gebeurt door het stimuleren van ander gedrag via gerichte interventies.
Een gedragskundige maakt meestal geen gebruik van strafmaatregelen, maar werkt met positieve bekrachtiging en beloningssystemen. De meeste gedragskundigen hebben een universitaire opleiding als psycholoog of orthopedagoog.
Een gedragskundige is niet hetzelfde als een gedragstherapeut. Een gedragstherapeut kan ook betrekking hebben op therapeuten of coaches met een hbo-opleiding. Ook een pedagoog kan niet automatisch als gedragskundige worden aangemerkt, omdat opvoedkunde een ander specialisme betreft.
Wat doet een gedragskundige
- Het observeren en analyseren van gedrag.
- Het beïnvloeden van gedrag via interventies.
- Het opstellen van behandel- en begeleidingsplannen.
- Het adviseren en begeleiden van zorgmedewerkers.
- Het doorgronden van gedragsproblemen en oorzaken.
- Het vastleggen van bevindingen en voortgang.
Film: Wat doet een gedragskundige:
Cognitieve gedragstherapie:
Opleiding tot gedragskundige
Er bestaan diverse geschikte universitaire studies tot gedragskundige of gedragstherapeut, zoals de universitaire studie pedagogische wetenschappen en de universitaire studie psychologie. Daarnaast bestaan er opleidingsmogelijkheden op hbo-niveau, zoals de hbo-opleiding gedragsbeïnvloeding en begeleiding.
Vanzelfsprekend kan een hbo-opleiding niet zomaar vergeleken worden met een universitaire studie, omdat gedragswetenschap een wetenschap betreft. Een gedragskundige opleiding is dus op verschillende manieren te volgen. Zie ook de Vereniging voor Gedragstherapie en Cognitieve Therapie voor meer informatie.
Bedrijven waar een gedragskundige werkzaam kan zijn
Een gedragskundige kan binnen verschillende organisaties werkzaam zijn. Denk bijvoorbeeld aan de verslavingszorg, gevangenissen, internaten, tbs-klinieken en aan de geestelijke gezondheidszorg. Daarnaast kan een gedragskundige werkzaam zijn als ondernemer binnen een eigen praktijk. In dat geval kan je bijvoorbeeld ook actief zijn binnen het speciaal onderwijs. In veel gevallen heeft een gedragskundige te maken met cliënten die een verstandelijke beperking hebben.
Competenties gedragskundige
Als gedragskundige ben je in de eerste plaats een wetenschappelijk onderzoeker en zal je dus over onderzoeksvaardigheden moeten beschikken. Daarnaast ben je als gedragskundige een belangrijke vertrouwenspersoon voor cliënten, de ouders of verzorgers. Ook communicatie moet aangemerkt worden als belangrijke competentie, omdat gedragsbeïnvloeding alles te maken heeft met communicatie. Daarnaast werk je veel samen met verschillende collega's.
Algemeen belangrijke woorden zijn luisteren, coachen, ethiek, inspireren, motiveren, stimuleren, geduld en stressbestendigheid. Als laatste is het belangrijk om te benoemen dat je als gedragskundige over inzicht moet beschikken. Dit heeft vooral betrekking op het kunnen herkennen en signaleren van problematische gedragsproblemen.
Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als gedragskundige
Het arbeidsmarktperspectief van een gedragskundige is over het algemeen goed te noemen, omdat gedragstherapie een breed vakgebied betreft, waarbinnen meerdere werkgevers mogelijk zijn. Een gedragsdeskundige vacature is meestal breed beschikbaar.
De doorgroeimogelijkheden van een gedragskundige moeten gezien worden in het verkrijgen van een leidinggevende functie of het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek. Ook het promoveren behoort tot de mogelijkheden als je beschikt over een universitaire studie.
Arbeidsvoorwaarden en salaris gedragskundige
Er zijn geen voorbeelden te geven van specifieke arbeidsvoorwaarden, omdat je voor uiteenlopende instellingen en organisaties werkzaam kan zijn als gedragskundige. Een gedragskundige met een afgeronde universitaire studie zal doorgaans een salaris verdienen tussen de € 3.500 en € 5.800 bruto per maand, afhankelijk van leeftijd, dienstjaren en specifieke verantwoordelijkheden.
Eigen bedrijf starten als Gedragskundige
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Gedragskundige, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Gedragskundige
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Gedragskundige bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Gedragskundige.
Mijnzzp.nl