Docent bouwkunde

Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...

Avatar van Team Mijnzzp

Een docent bouwkunde leert leerlingen alles over bouwen. Het is afhankelijk van de soort opleiding wat de leerlingen precies leren. Bouwkunde heeft betrekking op bouwen en alles wat hiermee te maken heeft. Zo kan het zijn dat de docent de leerlingen les geeft over vaktermen, constructies, bouwtechnieken, restauratie of architectuur. Een opleiding in de bouw kan dus op verschillende niveaus plaats vinden. Beroepen binnen de bouw zijn meestal erg breed en vaak een samenspel tussen diverse medewerkers. Een gebouw bouwen is nooit een taak van een persoon. Een timmerman kan niet zonder tekening bouwen. Deze tekening wordt weer gemaakt door een architect. Een architect kan wel mooi tekenen maar heeft de timmerman of aannemer nodig om ook echt te kunnen bouwen.

Vandaag de dag zijn er zo veel bouwtechnieken en verschillende materialen beschikbaar dat het bouwen er niet gemakkelijker op wordt. Ook de regelgeving met betrekking tot bouwen vanuit de overheid maakt het niet gemakkelijk. Vaak is het zo dat voor de start van een bouwproject al jaren voorbereiding aan vooraf is gegaan. Deze periode kan in Nederland wel oplopen tot 10 jaar.

Een docent bouwkunde kan dus op verschillende niveaus les geven aan leerlingen die met de bouw te maken krijgen. Zo kan er les gegeven worden aan leerlingen om architect te kunnen worden. Om architect te worden moet een leerling bouwkunde studeren aan een technische universiteit en een vervolgstudie volgen aan de Academie van Bouwkunst. Een architect zal veel met het programma AutoCad werken om ontwerpen te kunnen maken en uit te werken. Om dit te kunnen doen moet een architect begrijpen hoe een gebouw gebouwd wordt en aan welke wettelijke voorwaarden een gebouw moet voldoen, zoals eisen op het gebied van brandveiligheid en constructies.

Voordat een gebouw gebouwd mag worden moet een architect tekeningen inleveren bij de gemeente, waar deze tekeningen bekeken en beoordeeld worden door ambtenaren. Om goedkeuring te krijgen op een ingediende bouwtekening zal deze aan de wettelijke eisen moeten voldoen. Een bouwtekening die niet volledig is of niet aan de eisen voldoet zal door de gemeente afgewezen worden. Dit kan bijvoorbeeld zijn als er geen constructietekeningen of constructieberekeningen bijgevoegd zijn. Ondanks dat een architect de gebouwen ontwerpt zal deze vaak rekening moeten houden met de omgeving waar het gebouw komt en de wensen van de opdrachtgever.

Maar er zijn ook docenten bouwkunde te vinden die leerlingen opleiden tot een bepaald ambacht, zoals timmerman. Om timmerman te kunnen worden moeten leerlingen begrijpen hoe een gebouw gebouwd wordt. Omdat dat vaak erg ingewikkeld is leert een leerling timmerman dit vaak door vier dagen praktijk op een bouwplaats en een dag per week school, waar de timmerman de theorie leert.

Werken op een bouwplaats

Op de bouwplaats leert de leerling vaak van een leermeester waar deze mee samenwerkt het vak in de praktijk, zoals het aftimmeren, balklagen plaatsen, kozijnen stellen, kozijnen maken en het afhangen van ramen en deuren. De leermeester zal regelmatig verslag uitbrengen aan het opleidingsinstituut van de leerling. Ook moet de leerling praktijktentamens maken die vervolgens beoordeeld worden door het opleidingsinstituut. Dit kan bijvoorbeeld het maken van dakkapel zijn of het daadwerkelijk plaatsen van het dakkapel. De leerling zal ook zelfstandig een technische tekening moeten maken van het dakkapel. Als deze verschillende onderdelen worden dan beoordeeld door de docent.

Tijdens de dag school zal er doorgaans veel aandacht besteed worden aan het tekenen van gebouwen en het uitwerken van verschillende details die voorkomen in het gebouw. Op deze manier leert de leerling tekening lezen en begrijpen hoe verschillende onderdelen van een gebouw in elkaar zitten. Ook zal er veel aandacht besteed worden aan belangrijke zaken zoals het voorkomen van een koudebrug en het toepassen van de juiste materialen. En het op een goede manier toepassen van deze materialen. Wanneer materialen op een verkeerde manier toegepast worden kan er uiteindelijk veel schade ontstaan en daarom moet een leerling dit soort zaken goed onder knie krijgen. Zo mag een loodslab niet langer zijn dan 1,5 meter om scheurvorming te voorkomen die ontstaat door temperatuurwisselingen en moet hout, zoals rabatdelen, vaak voldoende gegrond worden voor verwerking. Dus niet alleen de voorkant moet gegrond worden, maar ook de kopse kanten en de achterkant.

Ook zal er tijdens de opleiding veel aandacht besteed worden aan het tekenen en maken van kozijnen, ramen en trappen. Door het tekenen en maken van kozijnen, ramen en trappen leert de leerling begrijpen hoe een pen en gat verbinding gemaakt wordt en waar welke profileringen moeten komen in de kozijnen en ramen. Tijdens het maken van een trap zal de leerling een uitslag moeten maken op ware grootte om de trap te kunnen bouwen. Vooral het maken van een trap met onderkwart, bovenkwart of beide is erg moeilijk en kost doorgaans veel ervaring. Om een goed loopbare trap te kunnen maken moet de leerling eerst een ideale looplijn berekenen aan de hand van de op- en aantrede.

Veilig werken

In de bouw wordt er tijdens de opleiding veel aandacht gegeven aan het veilig werken en ook het veilig kunnen gebruiken van de verschillende machines. In de bouw kunnen ongelukken snel voorkomen, en het is daarom zo belangrijk de leerlingen  bekend te maken met mogelijke gevaren, zoals het veilig werken op een steiger of met het veilig werken met machines. Ondanks dat de bouw steeds veiliger aan het worden is kan een ongeluk nog steeds snel voorkomen. Ook persoonlijke veiligheidsmiddelen zijn erg belangrijk om ongelukken of schade aan het lichaam te voorkomen, zoals werkschoenen en stofmaskers.

Vaktermen bouw

Er worden in de bouw veel verschillende vaktermen gebruikt, die de leerlingen tijdens de opleiding bekend worden gemaakt. Tijdens de praktijk of stage van leerlingen zullen de vaktermen vaak terug komen, en worden de leerlingen hier nog beter bekend mee. Een vakman in de bouw leert op school en in de praktijk heel veel vaktermen. Iemand die niet in de bouw werkzaam is zal de volgende termen hoogstwaarschijnlijk niet kennen:

Kantelhaaf

  • Dit is de maat gemeten van voorkant kozijn tot voorkant metselwerk aan de buitenzijde van de gevel.

Neggemaat

  • Dit is de maat gemeten van voorkant kozijn tot voorkant metselwerk aan de binnenzijde van een gebouw.

3 4 5 steek

  • De 3 4 5 steek wordt vandaag de dag nog heel veel gebruikt in de bouw en is al duizenden jaren oud. Door het uitzetten van een 3 4 5 steek krijgt men een haakse hoek die heel nauwkeurig is. Hoe groter de getallen zijn die men neemt om de 3 4 5 steek te maken hoe groter de haakse hoek wordt.

Brengen halen en maken

  • Deze termen worden gebruikt bij het stellen van profielen. Een profiel stellen kan een timmerman nooit alleen doen en is een samenspel met een andere timmerman. Het profiel staat aan de voet vastgespijkerd op een klisje en bovenaan zitten er twee panlatten naar verschillende richtingen vastgespijkerd. De ene timmerman kijkt eerst met een waterpas naar de ene kant van het profiel of deze waterpas staan. Hier zal hij zijn collega de instructies geven halen of brengen. Dit betekent dat de timmerman de panlat iets moet duwen of trekken om het profiel waterpas te krijgen. Als deze dan eenmaal waterpas staat krijgt de timmerman het commando maken. Dit betekent weer dat de panlat vastgespijkerd kan worden. Hierna zullen de timmermannen de andere kant van een profiel stellen.

Koekoek

  • Een koekoek is een daglicht toelating in bijvoorbeeld kelders. Aan de buitenzijde wordt dan een bak gemetseld van een vierkante meter zodat in de gevel een kozijn geplaast kan worden waardoor het licht naar binnen kan.

Bouwkunde:

Opleidingen tot docent bouwkunde

Wie als leraar bouwkunde wil gaan werken kan uit diverse landelijke opleidingsmogelijkheden kiezen. Wel is er een groot verschil tussen een eerstegraads of tweedegraads docent. Met de eerstegraads opleiding bouwkunde mag je les geven aan alle klassen op verschillende niveaus. Met de tweedegraads opleiding mag je les geven in het praktijkonderwijs, het vmbo en de onderbouw (klas 1 tot en met 3) van de havo en vwo. Daarnaast mag je lesgeven aan cursisten in het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie (ROC).

De meeste mensen kennen de zogenaamde Pabo opleiding tot onderwijzer wel. Deze opleiding heet tegenwoordig officieel "opleidingen tot leraar basisonderwijs", en is een opleiding op Hbo-niveau en kan zowel in voltijds als in deeltijd gevolgd worden. Een opleiding aan de Pabo duurt over het algemeen vier jaar, afhankelijk van je vooropleidingen. Er zijn ruim veertig zogenaamde Pabo opleidingen te vinden in Nederland. In uitzonderlijke gevallen is de opleiding tot leraar het basisonderwijs ook sneller af te ronden. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om met een Hbo-opleiding als zijinstromer les te geven. Het is dan wel belangrijk dat je alsnog je bevoegdheid als leraar haalt, door het volgen van extra opleidingen die over het algemeen twee jaar in beslag zullen nemen.

De opleiding tot eerstegraads docent bouwkunde is op diverse manieren mogelijk. Ben je al docent bouwkunde tweedegraads dan kan je automatisch doorstromen voor de eerstegraads opleiding. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om een directe opleiding te kiezen op Hbo-niveau of universitair niveau.

Bedrijven waar een docent bouwkunde werkzaam kan zijn

Als docent bouwkunde ben je doorgaans werkzaam voor het vmbo, mbo of hbo. Om als docent aan een Hbo-school les te mogen geven is wel de eerstegraads bevoegdheid nodig. Daarnaast kan je ook komen te werken voor een beroepsopleidingsinstituut voor toekomstige bouwvakkers.

Competenties docent bouwkunde

Als docent bouwkunde is het belangrijk dat je over voldoende inhoudelijke kennis van de bouwkunde beschikt, om les te kunnen geven. Alleen theoretische kennis zal doorgaans niet voldoende zijn, omdat je op veel scholen ook praktijkles zal moeten geven. Daarnaast speelt communicatie een grote rol als docent bouwkunde, zodat je op een goede manier in staat bent je kennis over te dragen. Maar ook het motiveren en de omgang met de leerlingen is erg belangrijk. Daarnaast ben je er als docent voor je leerlingen wanneer ze problemen hebben met de leerstof, en begeleid je ze intensief.

Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als docent bouwkunde

Als docent bouwkunde is er redelijk veel werk te vinden. Er zijn verschillende scholingsinstituten die een docent bouwkunde aangesteld hebben. Het vinden van werk zal dan ook zeker lukken, maar soms duurt het eventjes. Het doorgroeien als docent bouwkunde is zeker mogelijk, maar niet zonder verdere opleidingen, afhankelijk van je huidige opleidingsniveau.

Arbeidsvoorwaarden en salaris docent bouwkunde

Als docent bouwkunde zijn je arbeidsvoorwaarden prima geregeld en vastgesteld in je cao waarin alle arbeidsvoorwaarden geregeld zijn. Het onderwijs kent diverse belangenbehartigers die zich inzetten voor het onderwijs, zoals de algemene onderwijsbond. Het salaris als docent bouwkunde wordt vastgesteld aan de hand van vaste schalen die gebruikt worden in het onderwijs. In welke schaal iemand precies terechtkomt is sterk afhankelijk van de soort school en of de leraar een eerstegraads of tweedegraads bevoegdheid heeft. Maar ook de ervaring en dienstjaren spelen een belangrijk rol bij het vaststellen van het salaris. Het salaris als docent bouwkunde zal doorgaans tussen de 2200 en 3500 euro bruto per maand liggen, afhankelijk van de soort school, diploma's, leeftijd, ervaring en verantwoordelijkheden.

Erkende particulieren opleidingsinstellingen in de bouw vallen doorgaans niet onder het onderwijs en kunnen dus andere arbeidsvoorwaarden en salarisschalen hanteren. Maar meestal zal het salaris niet veel verschillen van dat van een docent bouwkunde in het reguliere onderwijs.

Mijnzzp.nl