Docent bouwkunde
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een docent bouwkunde?
Een docent bouwkunde is verantwoordelijk voor het onderwijzen van leerlingen die een vmbo-opleiding of een beroepsopleiding volgen. De docent verzorgt meestal zowel theorielessen als praktijklessen, al kan dit per school en opleiding verschillen. Belangrijke aandachtsgebieden zijn constructieleer, bouwtechniek, restauratie, veiligheid, architectuur en het gebruik van vaktermen.
Ook het veilig werken met houtbewerkingsmachines is een belangrijk onderdeel van het onderwijs. Een docent bouwkunde beschikt vaak over praktijkervaring, vooral wanneer praktijklessen een groot deel van het programma vormen. Naast didactische vaardigheden is technisch inzicht nodig om leerlingen goed te begeleiden bij bouwkundige opdrachten.
In veel gevallen werkt een docent bouwkunde binnen het middelbaar beroepsonderwijs of bij een regionaal opleidingsinstituut. Leerlingen worden voorbereid op beroepen zoals timmerman, metselaar, tegelzetter of interieurbouwer. De docent legt bijvoorbeeld uit hoe kozijnen en trappen worden gemaakt en hoe metselverbanden worden toegepast.
Sommige leerlingen hebben al een duidelijke beroepskeuze gemaakt, terwijl anderen zich nog oriënteren binnen het bouwonderwijs. De docent speelt een belangrijke rol bij het aanleren van basisvaardigheden en het ontwikkelen van vakmanschap.
Praktijklessen en bouwkundige vaardigheden
Een docent bouwkunde heeft te maken met leerlingen die na hun opleiding werkzaam kunnen zijn als bouwvakker of specialist binnen een ambacht. Binnen opleidingen is veel aandacht voor het tekenen en maken van kozijnen, ramen en trappen.
Leerlingen leren hierbij onder meer hoe verbindingen zoals pen-en-gatverbindingen worden gemaakt en waar profileringen moeten komen. Tijdens het maken van een trap moet bijvoorbeeld een uitslag op ware grootte worden gemaakt om de constructie te kunnen bouwen.
Naast timmeren kan een docent bouwkunde ook lesgeven in andere onderdelen van de bouw, zoals metselen, stukadoren en tegelzetten. Binnen grotere opleidingen zijn hiervoor vaak gespecialiseerde docenten aanwezig.
Hoe werkt bouwen: stappenplan
Voordat een gebouw gebouwd kan worden, maakt een architect een ontwerp. Van dit ontwerp worden technische tekeningen opgesteld, die door een bouwinspecteur worden beoordeeld. Voor goedkeuring moeten bouwtekeningen voldoen aan wettelijke eisen en vaak voorzien zijn van constructietekeningen en berekeningen. Deze tekeningen zijn ook belangrijk voor werkvoorbereiders en de aannemer.
Op de bouwplaats wordt het werk vaak begeleid door een uitvoerder, die vaklieden aanstuurt zoals grondwerkers, betonstorters, installateurs en dakdekkers.
Werken op een bouwplaats
Leerlingen in de bouw volgen vaak een beroepsopleiding onder begeleiding van een leermeester. Deze leert hen praktische vaardigheden zoals aftimmeren, balklagen plaatsen, kozijnen stellen en het afhangen van deuren. Ook opdrachten zoals het plaatsen van dakkapellen maken onderdeel uit van de praktijk.
De leermeester rapporteert regelmatig aan de stagebegeleider. Leerlingen leggen daarnaast praktijktentamens af, zoals het maken van een technische bouwtekening, die door de docent bouwkunde worden beoordeeld.
Veilig werken in de bouw
Veiligheid is een belangrijk onderdeel binnen bouwopleidingen. Leerlingen leren veilig werken volgens richtlijnen van bijvoorbeeld een Arbo specialist en leren omgaan met verschillende machines. Ook veilig werken op een steiger en het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals werkschoenen en stofmaskers, komen uitgebreid aan bod.
Vaktermen in de bouw
Binnen de bouwsector worden veel vaktermen gebruikt die betrekking hebben op materialen en werkzaamheden. Leerlingen leren deze termen vaak tijdens stages en praktijklessen. Voorbeelden zijn kantelaaf, neggemaat, 3-4-5-steek en de termen brengen, halen en maken.
Kantelaaf
- De maat gemeten van voorkant kozijn tot voorkant metselwerk aan de buitenzijde van de gevel. Deze maat is belangrijk voor timmerlieden en metselaars en moet meestal overal gelijk zijn.
Neggemaat
- De maat gemeten van voorkant kozijn tot voorkant metselwerk aan de binnenzijde van een gebouw. Deze maat is belangrijk voor timmerlieden, metselaars en ook voor stukadoors of tegelzetters bij de afwerking.
3-4-5-steek
- Een methode om een nauwkeurige haakse hoek uit te zetten. De 3-4-5-steek wordt al duizenden jaren toegepast en wordt nog steeds veel gebruikt op bouwplaatsen.
Brengen, halen en maken
- Deze termen worden gebruikt bij het stellen van profielen. Twee timmermannen werken samen: de ene controleert met een waterpas en geeft instructies zoals halen of brengen om het profiel recht te zetten. Wanneer het profiel goed staat, volgt het commando maken, waarna het profiel kan worden vastgezet.
Film: docent bouwkunde:
Film: bouwkunde:
Opleiding tot docent bouwkunde
Wie als leraar bouwkunde wil gaan werken, kan uit diverse landelijke opleidingsmogelijkheden kiezen. Wel is er een groot verschil tussen een eerstegraads of tweedegraads docent. Met de eerstegraadsopleiding bouwkunde mag je lesgeven aan alle klassen op verschillende niveaus. Met de tweedegraadsopleiding mag je lesgeven in het praktijkonderwijs, het vmbo en de onderbouw (klas 1 tot en met 3) van de havo en het vwo.
Daarnaast mag je lesgeven aan cursisten in het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie (ROC). De meeste mensen kennen de zogenaamde pabo-opleiding tot onderwijzer wel. Deze opleiding heet tegenwoordig officieel "opleidingen tot leraar basisonderwijs", en is een opleiding op hbo-niveau en kan zowel in voltijd als in deeltijd gevolgd worden.
Een opleiding aan de pabo duurt over het algemeen vier jaar, afhankelijk van je vooropleidingen. Er zijn ruim veertig zogenaamde pabo-opleidingen te vinden in Nederland. In uitzonderlijke gevallen is de opleiding tot leraar basisonderwijs ook sneller af te ronden.
Daarnaast bestaat de mogelijkheid om met een hbo-opleiding als zijinstromer les te geven. Het is dan wel belangrijk dat je alsnog je bevoegdheid als leraar haalt, door het volgen van extra opleidingen die over het algemeen twee jaar in beslag zullen nemen.
De opleiding tot eerstegraads docent bouwkunde is op diverse manieren mogelijk. Ben je al docent bouwkunde tweedegraads, dan kan je automatisch doorstromen naar de eerstegraadsopleiding.
Bedrijven waar een docent bouwkunde werkzaam kan zijn
Een docent bouwkunde is over het algemeen werkzaam binnen het middelbaar beroepsonderwijs of hoger beroepsonderwijs. Daarnaast kan een docent bouwkunde werkzaam zijn voor beroepsopleidingsinstituten.
Deze beroepsopleidingsinstituten maken het mogelijk dat bouwvakkers extra opleiding kunnen volgen, waardoor er uiteindelijk sprake zal zijn van vaklieden. Binnen deze beroepsopleidingsinstituten is het meestal ook mogelijk om volwassenenonderwijs te volgen.
Denk hierbij aan mensen die zich willen laten omscholen of aan mensen die niet beschikken over een goede opleiding.
Competenties van een docent bouwkunde
Als docent bouwkunde is het belangrijk dat je over voldoende inhoudelijke kennis van de bouwkunde beschikt om les te kunnen geven. Alleen theoretische kennis zal doorgaans niet voldoende zijn, omdat je op veel scholen ook praktijkles zal moeten geven.
Daarnaast speelt communicatie een grote rol als docent bouwkunde, zodat je op een goede manier in staat bent je kennis over te dragen. Maar ook het motiveren en de omgang met de leerlingen is erg belangrijk.
Daarnaast ben je er als docent voor je leerlingen wanneer ze problemen hebben met de leerstof, en begeleid je ze intensief. Algemeen belangrijke woorden zijn coachen, inspireren, professioneel, bouw-humor, plannen en verantwoordelijkheidsgevoel.
Loopbaanperspectief docent bouwkunde
Arbeidsmarktperspectief
Het arbeidsmarktperspectief van een docent bouwkunde is geheel afhankelijk van het opleidingsniveau. Zonder de juiste opleidingen is het niet mogelijk om werkzaam te zijn als docent bouwkunde.
Wel kunnen vaklieden die niet beschikken over de juiste opleidingen speciale opleidingen volgen om uiteindelijk te kunnen werken als docent bouwkunde.
Doorgroeikansen
De doorgroeimogelijkheden van een docent bouwkunde kunnen gezien worden in het behalen van de onderwijsbevoegdheid als onderwijskundige.
Salaris en tarief van een docent bouwkunde
Salaris
Als docent bouwkunde zijn je arbeidsvoorwaarden prima geregeld en vastgesteld in je cao, waarin alle arbeidsvoorwaarden geregeld zijn. Het onderwijs kent diverse belangenbehartigers die zich inzetten voor het onderwijs, zoals de Algemene Onderwijsbond.
Het salaris als docent bouwkunde wordt vastgesteld aan de hand van vaste schalen die gebruikt worden in het onderwijs. In welke schaal iemand precies terechtkomt, is sterk afhankelijk van de soort school en/of de leraar een eerstegraads of tweedegraads bevoegdheid heeft.
Maar ook de ervaring en dienstjaren spelen een belangrijke rol bij het vaststellen van het salaris. Het salaris als docent bouwkunde zal doorgaans tussen de € 3.800 en € 6.100 bruto per maand liggen, afhankelijk van de soort school, diploma's, leeftijd, ervaring en verantwoordelijkheden.
Erkende particuliere opleidingsinstellingen in de bouw vallen doorgaans niet onder het onderwijs en kunnen dus andere arbeidsvoorwaarden en salarisschalen hanteren. Maar meestal zal het salaris niet veel verschillen van dat van een docent bouwkunde in het gewone onderwijs.
Tarief
Het uurtarief van een zelfstandig werkende docent bouwkunde ligt gemiddeld tussen € 65 en € 90 per uur, exclusief btw. Het tarief kan wel per docent en onderwijsinstelling verschillen. Daarnaast kan het tarief hoger uitvallen wanneer er sprake is van een tussenbureau voor de inhuur van een docent.
Eigen bedrijf starten als Docent bouwkunde
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Docent bouwkunde, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Docent bouwkunde
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Docent bouwkunde bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Docent bouwkunde.
Mijnzzp.nl