Docent bouwkunde

Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...

Avatar van Team Mijnzzp

Een docent bouwkunde is verantwoordelijk voor het onderwijzen van leerlingen die een vmbo-opleiding of beroepsopleiding volgen. Over het algemeen is het zo dat een docent bouwkunde theorielessen en praktijklessen verzorgt, maar dit kan per school en opleiding verschillen. Enkele belangrijke aandachtsgebieden als docent bouwkunde zijn vaktermen, constructieleer, bouwtechniek, restauratie, veiligheid en architectuur. Ook het op een veilige manier werken met verschillende houtbewerkingsmachines is een belangrijk aandachtspunt als docent bouwkunde. Een docent bouwkunde is meestal een docent die zelf ook over de nodigde praktijkervaring beschikt, omdat het verzorgen van praktijklessen om de nodige kennis en ervaring vraagt. Het hoeft niet zo te zijn dat een docent bouwkunde over praktijkervaring beschikt, maar dit is wel meegenomen als het een beroepsopleiding betreft. Als docent bouwkunde zal je in veel gevallen werkzaam zijn binnen het middelbaar beroepsonderwijs of geef je les aan een regionaal opleidingsinstituut, waarbinnen leerlingen praktijklessen en praktijkervaring opdoen. Als docent bouwkunde moet je beschikken over didactische vaardigheden, echter is het voor een docent bouwkunde ook belangrijk dat je beschikt over technisch inzicht, omdat het leren bouwen niet alleen met theorielessen te maken heeft. Over het algemeen is het zo dat een docent bouwkunde leerlingen zal begeleiden, die uiteindelijk timmerman, metselaar, tegelzetter of bijvoorbeeld interieurbouwer willen worden. In dat geval ben je bijvoorbeeld verantwoordelijk voor het uitleggen hoe kozijnen gemaakt worden, hoe trappen gemaakt worden en het aanleren van verschillende metselverbanden. Leerlingen die een beroepsopleiding volgen hebben in de meeste gevallen al gekozen voor een specifiek beroep. Binnen het middelbaar beroepsonderwijs heb je te maken met leerlingen die zich nog aan het oriënteren zijn.

Een docent bouwkunde kan dus met verschillende leerlingen te maken krijgen, die een bouwkundige opleiding volgen. Dit kan dus betrekking hebben op verschillende leerlingen, die na hun opleiding werkzaam zijn als bouwvakker. De meeste jonge bouwvakkers zijn leerlingen die graag met hun handen werken en op die manier het vakgebied willen aanleren. De bouwsector is een mooie sector die wel sterk afhankelijk is van goede vaklieden. Het zijn de docenten bouwkunde die jongeren alle kneepjes van het vakgebied moeten aanleren, waardoor nieuwe vaklieden ontstaan. Het zijn de docenten bouwkunde die leerlingen opleiden tot een bepaald ambacht, zoals timmerman. Om timmerman te kunnen worden moeten leerlingen begrijpen hoe een gebouw gebouwd wordt. Omdat dat vaak erg ingewikkeld is leert een leerling timmerman dit vaak in de praktijk op een bouwplaats en op school, waar de timmerman de theorie leert. Ook zal er tijdens de opleiding veel aandacht besteed worden aan het tekenen en maken van kozijnen, ramen en trappen.

Door het tekenen en maken van kozijnen, ramen en trappen leert de leerling begrijpen hoe een pen en gat verbinding gemaakt wordt en waar welke profileringen moeten komen in de kozijnen en ramen. Tijdens het maken van een trap zal de leerling een uitslag moeten maken op ware grootte om de trap te kunnen bouwen. Vooral het maken van een trap met onderkwart, bovenkwart of beide is erg moeilijk en kost doorgaans veel ervaring. Om een goed loopbare trap te kunnen maken moet de leerling eerst een ideale looplijn berekenen aan de hand van de op- en aantrede. Zoals eerder omschreven kan een docent bouwkunde te maken krijgen met oriënterende leerlingen. In dat geval komt het ook voor dat je onderwijs geeft in het metselen, stukadoren of het tegelzetten. Het is dus niet zo dat een docent bouwkunde alleen te maken heeft met timmermannen. Binnen een beroepsopleiding zijn hiervoor meestal speciaal aangestelde docenten.

Hoe werkt bouwen

Voordat een gebouw gebouwd kan worden is het aan de architect om een gebouw te ontwerpen. Van dit ontwerp worden technische tekeningen gemaakt, die door een bouwinspecteur bekeken en beoordeeld worden. Om goedkeuring te krijgen op de ingediende bouwtekening zal deze aan de wettelijke eisen moeten voldoen. Een bouwtekening die niet volledig is of niet aan de eisen voldoet zal door de gemeente afgewezen worden. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren als er geen constructietekeningen of constructieberekeningen bijgevoegd zijn. Deze technische bouwtekeningen zijn ook belangrijk voor werkvoorbereiders en de aannemer om uiteindelijk te kunnen bouwen. De meeste grote aannemersbedrijven maken gebruik van een uitvoerder, die verantwoordelijk is voor het begeleiden van de bouw op locatie. Het is de uitvoerder die alle verschillende vaklieden op de bouwplaats zal aansturen. Denk bijvoorbeeld aan grondwerkers, betonstorters, installateurs en aan dakdekkers.

Werken op een bouwplaats

Over het algemeen is het zo dat gezel bouwvakkers een beroepsopleiding volgen onder begeleiding van een leermeester. Het is de leermeester die de leerling alle kneepjes van het vak zal bijbrengen. Denk bijvoorbeeld aan het aftimmeren, het plaatsen van balklagen, het stellen van kozijnen, het afhangen van deuren en aan het plaatsen van dakkapellen. De leermeester zal regelmatig verslag uitbrengen aan de stagebegeleider over de voortgang van de leerling. Ook moet de leerling meestal diverse praktijktentamens afleggen, die vervolgens beoordeeld worden door het opleidingsinstituut. Denk bijvoorbeeld aan het maken van dakkapel en aan het zelfstandig plaatsen van het dakkapel. Ook het maken van een technische bouwtekening maakt in de meeste gevallen onderdeel uit van de praktijktoets. Als deze verschillende onderdelen worden dan beoordeeld door de docent bouwkunde.

Veilig werken

In de bouw wordt er tijdens de opleiding veel aandacht gegeven aan het veilig werken en ook het veilig kunnen gebruiken van de verschillende machines. In de bouw kunnen ongelukken snel voorkomen, en het is daarom zo belangrijk de leerlingen  bekend te maken met mogelijke gevaren, zoals het veilig werken op een steiger of met het veilig werken met machines. Ondanks dat de bouw steeds veiliger aan het worden is kan een ongeluk nog steeds snel voorkomen. Ook persoonlijke veiligheidsmiddelen zijn erg belangrijk om ongelukken of schade aan het lichaam te voorkomen, zoals werkschoenen en stofmaskers.

Vaktermen bouw

Binnen de bouwsector worden veel verschillende vaktermen gebruikt, die meestal betrekking hebben op bepaalde materialen of werkzaamheden. De meeste leerlingen die voor het eerst een stageperiode doorlopen kennen de vaktermen niet. Het is daarom zo belangrijk om samen te werken met een leermeester om alle verschillende vaktermen te leren kennen. Enkele bekende vaktermen binnen de bouwsector zijn kantelhaaf, neggemaat, 3, 4, 5 steek en de term brengen, halen en maken. Daarnaast zijn er nog veel meer belangrijke veelvoorkomende vaktermen te bedenken.

Kantelhaaf

  • Dit is de maat gemeten van voorkant kozijn tot voorkant metselwerk aan de buitenzijde van de gevel. De kantelhaaf is belangrijk voor timmerlieden en metselaars. De kantelhaaf moet in de meeste gevallen overal hetzelfde zijn.

Neggemaat

  • Dit is de maat gemeten van voorkant kozijn tot voorkant metselwerk aan de binnenzijde van een gebouw. De neggemaat is belangrijk voor timmerlieden en metselaars. De neggemaat moet in de meeste gevallen overal hetzelfde zijn. De neggemaat is ook belangrijk voor stukadoors en de eventuele tegelzetter als er tegels geplaatst worden.

3 4 5 steek

  • De 3 4 5 steek wordt vandaag de dag nog heel veel gebruikt in de bouw en is al duizenden jaren oud. Door het uitzetten van een 3 4 5 steek krijgt men een haakse hoek die heel nauwkeurig is. De meeste bouwvakkers maken regelmatig gebruik van een 3, 4, 5 steek om grote haakse hoeken te kunnen uitzetten.

Brengen halen en maken

  • Deze termen worden gebruikt bij het stellen van profielen. Een profiel stellen kan een timmerman nooit alleen doen en is een samenspel met een andere timmerman. Het profiel staat aan de voet vastgespijkerd op een klisje en bovenaan zitten er twee panlatten naar verschillende richtingen vastgespijkerd. De ene timmerman kijkt eerst met een waterpas naar de ene kant van het profiel of deze waterpas staan. Hier zal hij zijn collega de instructies geven halen of brengen. Dit betekent dat de timmerman de panlat iets moet duwen of trekken om het profiel waterpas te krijgen. Als deze dan eenmaal waterpas staat krijgt de timmerman het commando maken. Dit betekent weer dat de panlat vastgespijkerd kan worden. Hierna zullen de timmermannen de andere kant van een profiel stellen.

Bouwkunde:

Opleidingen tot docent bouwkunde

Wie als leraar bouwkunde wil gaan werken kan uit diverse landelijke opleidingsmogelijkheden kiezen. Wel is er een groot verschil tussen een eerstegraads of tweedegraads docent. Met de eerstegraads opleiding bouwkunde mag je les geven aan alle klassen op verschillende niveaus. Met de tweedegraads opleiding mag je les geven in het praktijkonderwijs, het vmbo en de onderbouw (klas 1 tot en met 3) van de havo en vwo. Daarnaast mag je lesgeven aan cursisten in het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie (ROC). De meeste mensen kennen de zogenaamde Pabo opleiding tot onderwijzer wel. Deze opleiding heet tegenwoordig officieel "opleidingen tot leraar basisonderwijs", en is een opleiding op Hbo-niveau en kan zowel in voltijds als in deeltijd gevolgd worden. Een opleiding aan de Pabo duurt over het algemeen vier jaar, afhankelijk van je vooropleidingen. Er zijn ruim veertig zogenaamde Pabo opleidingen te vinden in Nederland. In uitzonderlijke gevallen is de opleiding tot leraar het basisonderwijs ook sneller af te ronden. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om met een Hbo-opleiding als zijinstromer les te geven. Het is dan wel belangrijk dat je alsnog je bevoegdheid als leraar haalt, door het volgen van extra opleidingen die over het algemeen twee jaar in beslag zullen nemen. De opleiding tot eerstegraads docent bouwkunde is op diverse manieren mogelijk. Ben je al docent bouwkunde tweedegraads dan kan je automatisch doorstromen voor de eerstegraads opleiding. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om een directe opleiding te kiezen op Hbo-niveau of universitair niveau. Ook zijn er genoeg externe opleidingsinstituten te vinden waar je een opleiding kan volgen. Ook de boekhouding is belangrijk als ondernemer.

Bedrijven waar een docent bouwkunde werkzaam kan zijn

Een docent bouwkunde is over het algemeen werkzaam binnen het middelbaar beroepsonderwijs of hoger beroepsonderwijs. Daarnaast kan een docent bouwkunde werkzaam zijn voor beroepsopleidingsinstituten. Deze beroepsopleidingsinstituten maken het mogelijk dat bouwvakkers extra opleiding kunnen volgen, waardoor er uiteindelijk sprake zal zijn van vaklieden. Binnen deze beroepsopleidingsinstituten is het meestal ook mogelijk om volwassenenonderwijs te volgen. Denk hierbij aan mensen die zich willen laten omscholen of aan mensen die niet beschikken over een goede opleiding.

Competenties docent bouwkunde

Als docent bouwkunde is het belangrijk dat je over voldoende inhoudelijke kennis van de bouwkunde beschikt, om les te kunnen geven. Alleen theoretische kennis zal doorgaans niet voldoende zijn, omdat je op veel scholen ook praktijkles zal moeten geven. Daarnaast speelt communicatie een grote rol als docent bouwkunde, zodat je op een goede manier in staat bent je kennis over te dragen. Maar ook het motiveren en de omgang met de leerlingen is erg belangrijk. Daarnaast ben je er als docent voor je leerlingen wanneer ze problemen hebben met de leerstof, en begeleid je ze intensief. Algemeen belangrijke woorden zijn coachen, inspireren, professioneel, bouwhumor, plannen en verantwoordelijkheidsgevoel.

Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als docent bouwkunde

Het arbeidsmarktperspectief van een docent bouwkunde is geheel afhankelijk van het opleidingsniveau. Zonder de juiste opleidingen is het niet mogelijk om werkzaam te zijn als docent bouwkunde. Wel kunnen vaklieden die niet beschikken over de juiste opleidingen speciale opleidingen volgen om uiteindelijk te kunnen werken als docent bouwkunde. De doorgroeimogelijkheden van een docent bouwkunde kunnen gezien worden in het behalen van de onderwijsbevoegdheid als onderwijskundige.

Arbeidsvoorwaarden en salaris docent bouwkunde

Als docent bouwkunde zijn je arbeidsvoorwaarden prima geregeld en vastgesteld in je cao waarin alle arbeidsvoorwaarden geregeld zijn. Het onderwijs kent diverse belangenbehartigers die zich inzetten voor het onderwijs, zoals de algemene onderwijsbond. Het salaris als docent bouwkunde wordt vastgesteld aan de hand van vaste schalen die gebruikt worden in het onderwijs. In welke schaal iemand precies terechtkomt is sterk afhankelijk van de soort school en of de leraar een eerstegraads of tweedegraads bevoegdheid heeft. Maar ook de ervaring en dienstjaren spelen een belangrijk rol bij het vaststellen van het salaris. Het salaris als docent bouwkunde zal doorgaans tussen de 2200 en 3500 euro bruto per maand liggen, afhankelijk van de soort school, diploma's, leeftijd, ervaring en verantwoordelijkheden. Erkende particulieren opleidingsinstellingen in de bouw vallen doorgaans niet onder het onderwijs en kunnen dus andere arbeidsvoorwaarden en salarisschalen hanteren. Maar meestal zal het salaris niet veel verschillen van dat van een docent bouwkunde in het reguliere onderwijs.

Mijnzzp.nl