Metselaar
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een metselaar?
Een metselaar is een ambachtsman die gespecialiseerd is in het metselen van muren. In dit beroep wordt gewerkt met verschillende soorten metselwerk en metselverbanden. Metselaars werken meestal met metselstenen, maar kunnen ook natuursteen verwerken.
Het metselen vraagt om vakmanschap, omdat muren strak en nauwkeurig moeten worden opgebouwd. Daarnaast moet een metselaar bekend zijn met uiteenlopende verbanden en technieken. Het werk wordt vaak uitgevoerd in ploegverband, afhankelijk van de omvang van het project.
Bij grotere projecten werken metselaars regelmatig samen met een opperman, die zorgt voor de aanvoer van stenen en metselspecie. Hierdoor kunnen metselaars doorlopend blijven metselen zonder tijdverlies. Bij kleinere opdrachten verzorgen metselaars vaak zelf het klaarzetten van materialen.
Tot de werkzaamheden behoren ook het op maat knippen of bikken van stenen, het uitzetten van lagenmaat en het uitkrabben van specie. Het beroep vraagt om ervaring, omdat snelheid en nauwkeurigheid samen moeten gaan om goed metselwerk te leveren.
Metselwerk en metselverbanden
Een metselaar is een ambachtsman die verschillende soorten muren kan opmetselen. Een belangrijk gereedschap is de metseltroffel, waarmee specie op de stenen wordt aangebracht. Na het metselen worden voegen uitgekrabd met een voegspijker, zodat later een voeger de voegen netjes kan afwerken.
Metselaars werken met diverse metselverbanden, zoals halfsteensverband, klezoorverband en wildverband. De ene keer wordt een rechte gevel gemetseld, de andere keer een boogconstructie zoals een toog. Vaak is er sprake van schoonmetselwerk, waarbij de stenen zichtbaar blijven en dus strak moeten worden verwerkt. Bij vuilmetselwerk wordt de muur later afgewerkt, bijvoorbeeld doordat er overheen gestukadoord wordt.
Werken in een metselploeg
Metselaars binnen de nieuwbouw werken meestal samen in een ploeg en maken gebruik van een opperman. De opperman zorgt ervoor dat stenen en specie beschikbaar blijven. Een metselaar kan per dag grote aantallen stenen verwerken, maar muren worden meestal niet hoger dan één meter per dag opgebouwd om instabiliteit te voorkomen zolang de specie nog uithardt.
Het metselen vereist veel ervaring. Stenen moeten recht worden gelegd en goed hechten. Metselstenen worden daarbij voldoende vochtig gehouden om een goede verbinding met de specie te krijgen. Ook het opmetselen van funderingen kan onderdeel zijn van het werk, waarbij een cementraam wordt toegepast om optrekkend vocht te beperken.
Allround werkzaamheden
Een metselaar voert niet alleen metselwerk uit, maar kan ook betrokken zijn bij andere bouwkundige werkzaamheden. Zo kan isolatiemateriaal in gevels worden aangebracht. Ervaren metselaars kunnen zelfstandig profielen stellen als stelleur. Soms worden metselaars ook ingezet voor binnenwanden van gipsblokken of als lijmwerker. Toch blijft het metselen met gevelstenen de kerntaak, en veel metselaars zijn allround bouwvakkers.
Profielen stellen
Het stellen van profielen gebeurt vaak door timmerlieden, al kan een ervaren metselaar dit ook uitvoeren. Het werk moet nauwkeurig volgens werktekening gebeuren. Metselaars zetten meestal de lagenmaat uit op de profielen, terwijl het aftekenen van het peil vaak door een timmerman wordt gedaan.
Samenstelling van metselspecie
Metselspecie bestaat tegenwoordig vooral uit cement. Dit cement is harder dan de metselstenen zelf, waardoor scheurvorming anders kan verlopen dan bij kalkmortel. Om scheuren te beperken, wordt soms gewerkt met verschillende steensoorten, zoals metselstenen en kalkzandsteen, zodat de trekspanning in de muur afneemt.
De samenstelling van metselspecie is meestal één deel bindmiddel, drie delen granulaat en één deel water. Soms wordt kalk toegevoegd om de specie beter verwerkbaar te maken.
Halfsteensmuur
Halfsteensmuren worden in Nederland veel toegepast vanwege de isolerende werking in combinatie met een spouwconstructie. Spouwankers verbinden de binnen- en buitenmuur en houden de isolatie op zijn plaats. Bij garages of schuren wordt soms alleen een halfsteensmuur gebruikt, wat de ruimte gevoeliger maakt voor vocht. Het meest gebruikte verband is het halfsteensverband.
Steensmuur
Steensmuren werden vroeger veel gebouwd, maar komen tegenwoordig minder voor vanwege de lage isolatiewaarde. Veel oudere woningen zijn nog wel opgebouwd met steensmuren. Deze kunnen worden geïsoleerd om het leefklimaat te verbeteren.
Wanneer een nieuwe buitenmuur niet mogelijk is, kan isolatie aan de binnenzijde worden aangebracht met voorzetwanden. Dit moet zorgvuldig gebeuren om latere vochtproblemen te voorkomen.
Hoeveel stenen legt een metselaar per dag?
Een ervaren metselaar legt gemiddeld tussen de 750 en 1000 stenen per dag bij recht metselwerk. Wanneer er sprake is van hoeken of aanvullende werkzaamheden, kan dit aantal lager uitvallen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het zelf maken van specie of het opperen van metselstenen.
Film doorgestreken metselwerk:
Film over metselen:
Opleiding tot metselaar
Wie een carrière ambieert als metselaar, kan het beste kiezen voor de mbo-opleiding allround metselaar op niveau drie. Tijdens de mbo-opleiding allround metselaar zal de gezel-metselaar over het algemeen vier dagen in de week werken bij een metselbedrijf en een dag in de week theorieles volgen op school. Tijdens de opleiding allround metselaar leer je als leerling-metselaar netjes metselen in alle verbanden die kunnen voorkomen tijdens het metselen.
Ook wordt er veel aandacht besteed aan bijzondere metselwerken, zoals het metselen van een toog of siermetselwerk. Over het algemeen is het zo dat een leerling-metselaar veel zal samenwerken met een leermeester. Als leerling-metselaar zul je ook verschillende praktijkexamens moeten afleggen naast de theorie-examens.
Bedrijven waar een metselaar werkzaam kan zijn
Een metselaar is over het algemeen werkzaam voor een metselbedrijf of is werkzaam voor een aannemersbedrijf. De meeste grote aannemers hebben zelf één of meerdere metselaars in dienst. Maar er zijn ook veel metselbedrijven te vinden die niks anders doen dan metselen.
Bij een aannemersbedrijf komt het juist vaak voor dat een metselaar ook andere werkzaamheden uitvoert, zoals mogelijke reparaties of aanpassingen aan gevels. Een metselaar kan ook werkzaam zijn als ondernemer. Daarnaast kan een metselaar werkzaam zijn voor een zogenaamde koppelbaas.
Competenties van een metselaar
De belangrijkste competentie van een metselaar is de vakinhoudelijke kennis van metselwerken en metseltechnieken. Daarnaast is veiligheid in het algemeen aan te merken als belangrijke competentie, omdat een metselaar in veel gevallen werkzaam is op bouwsteigers. De veiligheid heeft ook betrekking op de fysieke arbeidsomstandigheden, omdat de meeste metselaars harde arbeiders zijn, die veel stenen per dag wegleggen.
Omdat een metselaar met verschillende andere vaklieden zal samenwerken, zoals timmerlieden, de opperman, collega-metselaars en de uitvoerder, kan communicatie aangemerkt worden als belangrijke competentie. Algemeen belangrijke woorden zijn energie, flexibiliteit, doorzettingsvermogen, presteren, secuur, plannen, organiseren en vakmanschap.
Loopbaanperspectief metselaar
Arbeidsmarktperspectief
Het arbeidsmarktperspectief als allround metselaar is heel goed te noemen. Goede metselaars zitten over het algemeen nooit zonder werk. De meeste metselbedrijven en andere bedrijven binnen de bouwsector zitten te springen om goede vaklieden, zoals metselaars. Zoals eerder omschreven kan een metselaar voor verschillende bedrijven werkzaam zijn binnen de bouwsector. Een openstaande vacature is over het algemeen niet moeilijk te vinden. Ook worden er vaak zzp-metselaars gezocht.
Doorgroeikansen
De doorgroeimogelijkheden als metselaar kunnen gezien worden in de functie ploegbaas. Een ploegbaas is de leidinggevende over enkele collega-metselaars. Ook het starten van je eigen onderneming als metselaar kan gezien worden als doorgroeien binnen je carrière.
Salaris en tarief van een metselaar
Salaris
Een metselaar in loondienst zal afhankelijk van zijn ervaring en leeftijd ergens tussen de € 2.600 en € 3.400 verdienen. Het is niet ongebruikelijk dat een metselaar een lager basissalaris heeft en extra betaald krijgt boven een bepaald aantal gelegde stenen. Als metselaar val je over het algemeen onder de cao bouw.
Tarief
Het uurtarief van een zelfstandig werkende metselaar ligt gemiddeld tussen de € 40 en € 55 per uur, exclusief btw. Zoals eerder omschreven is het wel zo dat de meeste metselaars niet werken op basis van een uurtarief.
Eigen bedrijf starten als Metselaar
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Metselaar, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Metselaar
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Metselaar bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Metselaar.
Mijnzzp.nl