Een kapitein is de gezagvoerder van een schip. Op zeeschepen is er vaak maar een kapitein aan boord en op binnenwateren kan er sprake zijn van meerdere kapiteins. Dit is om elkaar af te kunnen lossen. Een kapitein kan zijn verantwoordelijkheden tijdelijk overdragen aan zijn eerste stuurman wanneer dit nodig is. Het personeel direct onder de kapitein rapporteert dagelijks aan de kapitein. Het is de kapitein die contacten onderhoud met de verschillende instanties die hij tegen komt op zijn reis en met de rederij.
Om kapitein te kunnen worden wordt er nogal wat verwacht van je zoals:
Een goede invulling van de leidinggevende rol als manager van het schip
Flexibiliteit, inventiviteit en een grote mate van verantwoordelijkheid
Een praktische, teamgerichte instelling
Een actieve bijdrage aan de ontwikkeling van officieren in opleiding
Een afgeronde zeevaartschoolopleiding op MBO 4-HBO niveau
Een geldig vaarbevoegdheid bewijs voor kapitein alle schepen
Praktische ervaring met de computer, Word en Excel
Communicatieve vaardigheid in woord en geschrift
Goede beheersing van de Engelse taal in woord en geschrift
Het vermogen om onder alle omstandigheden het overzicht te bewaren en juiste prioriteiten te stellen
Zeeschepen
Een zeeschip vervoert lading over de verschillende zeeën. Deze schepen zijn speciaal gebouwd om grote hoeveelheden lading te kunnen vervoeren. Het belangrijkste kenmerk van een zeeschip is dan ook zijn drijfvermogen. Het is belangrijk dat een zeeschip zijn zwaartepunt zo laag mogelijk heeft om stabiel te kunnen blijven. Deze schepen moeten zeer stevig gebouwd worden om verschillende redenen zoals draagvermogen, windsterkte aan te kunnen en dat ze niet zinken na schade door een botsing. Tegenwoordig hebben de meeste nieuwe schepen een dubbelwandige romp.
Cruiseschip
Een cruiseschip is een lux schip wat uitsluitend gebouwd is om mensen op te vervoeren. Deze schepen varen vaak in de nacht zodat de gasten overdag aan land kunnen gaan om van hun vakantie te kunnen genieten. Twee van de bekendste rederijen die dit soort reizen aanbieden zijn de Holland Amerika Lijn en de Royal Caribbean. Royal Caribean is de eigenaar van het grootste cruiseschip ter wereld genaamd de Oasis of the Seas.
Marine
De marine is ook volop op zee te vinden maar heeft om duidelijke redenen hele andere taken dan bijvoorbeeld een cruiseschip. De marine heeft verschillende soorten schepen varen zoals torpedojagers, slagschepen, kruisers en vliegdekschepen. De eerste vliegdekschepen stammen uit de eerste wereldoorlog toen men aan het experimenteren was met het starten van vliegtuigen vanaf schepen. Dit was wel geheel anders zoals we dit nu kennen. Toen werden de vliegtuigen met een kraan in het water gezet waarna deze konden opstijgen. Tijdens de tweede wereldoorlog zijn de vliegdekschepen zoals we die nu kennen voor het eerst grootschalig ingezet.
Binnenvaart
Deze schepen varen uitsluitend op binnenwateren en zijn ook niet zeevaardig. Deze boten worden ingezet om grote hoeveelheden lading te vervoeren over water. In Nederland varen er ongeveer 6500 boten op de binnenwateren om lading te vervoeren.