Gezagvoerder
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een gezagvoerder?
Een gezagvoerder is de hoogst verantwoordelijke functionaris aan boord van een verkeersvliegtuig, zeeschip, binnenvaartschip of ruimtevaartuig. Het betreft een functie en geen rang, zoals kapitein, schipper of piloot. De gezagvoerder draagt de eindverantwoordelijkheid voor alle beslissingen die tijdens de reis worden genomen.
Hieronder valt de veiligheid van bemanning, passagiers en eventuele vracht. In de luchtvaart wordt meestal gesproken van captain of pilot in command, die herkenbaar is aan vier strepen op de epauletten en doorgaans plaatsneemt in de linkerstoel van de cockpit. Wanneer de gezagvoerder uitvalt, neemt de hoogste aanwezige in rang de taken tijdelijk over.
De functie is uitsluitend weggelegd voor zeer ervaren beroepsbeoefenaren met uitgebreide vakkennis en aantoonbare bevoegdheden. Brevetten, certificeringen en operationele ervaring spelen een grote rol bij het verkrijgen van deze verantwoordelijkheid.
Waar gezagvoerders vroeger vooral bekendstonden om hun autoritaire positie, ligt tegenwoordig de nadruk op samenwerking en communicatie binnen het team. Moderne gezagvoerders functioneren als leidinggevenden die actief ruimte bieden voor overleg en tegenspraak om veiligheidsrisico’s te beperken.
Functie binnen verschillende sectoren
De functie gezagvoerder komt voor binnen uiteenlopende beroepen, zoals piloot, kapitein, binnenvaartschipper en astronaut. In alle gevallen gaat het om professionals met ruime ervaring binnen de luchtvaart, zeevaart, binnenvaart of ruimtevaart. Binnen maritieme functies betreft het vaak ervaren maritiem officieren die zijn doorgegroeid naar een leidinggevende positie.
De gezagvoerder stuurt het volledige team aan en is verantwoordelijk voor bemanningsleden zoals matrozen, stuurmannen, stewardessen, stewards, de purser en in sommige gevallen een boordwerktuigkundige. De rol kan daarom worden vergeleken met die van een teamleider, waarbij samenwerking en veiligheid centraal staan.
Bevoegdheden van de gezagvoerder
De bevoegdheden van een gezagvoerder zijn wettelijk vastgelegd en kunnen ver reiken. Zo mag een gezagvoerder personen weigeren die bijvoorbeeld onder invloed zijn van alcohol of zich agressief gedragen. Indien nodig kunnen beperkende maatregelen worden genomen om de veiligheid aan boord te waarborgen.
Bij ernstige incidenten kan worden besloten een andere luchthaven of haven aan te doen om een passagier over te dragen aan de politie of marechaussee. Ook het uitroepen van een noodsituatie behoort tot de formele bevoegdheden.
Taken van een gezagvoerder
- Het nemen van beslissingen ter waarborging van de veiligheid.
- Het aansturen van bemanning en boordpersoneel.
- Het uitroepen en coördineren van noodprocedures.
- Het weigeren of beperken van personen bij veiligheidsrisico’s.
- Het bewaken van de algemene veiligheid van schip, vliegtuig of ruimtevaartuig.
- Het dragen van eindverantwoordelijkheid voor personen en vracht aan boord.
Film: De Dreamliner:
Opleiding tot gezagvoerder
Er bestaan geen opleidingsmogelijkheden voor de functie gezagvoerder. Een gezagvoerder is iemand die beschikt over brede kennis, ervaring en diploma's. Gezagvoerder is een functie en geen rang, zoals de rang kapitein of piloot. De functie gezagvoerder geeft aan dat dit de persoon is die op dat moment hoofdverantwoordelijk is voor een vliegtuig of schip.
Binnen de luchtvaart spreekt men tegenwoordig steeds vaker van captain of pilot in command. Gezagvoerder worden is alleen mogelijk door het opdoen van veel ervaring en kennis.
Bedrijven waar een gezagvoerder werkzaam kan zijn
Een gezagvoerder is werkzaam voor een luchtvaartmaatschappij of rederij. Ook binnen de ruimtevaart komt de functie gezagvoerder voor. Het maakt verder niet uit of een vliegtuig of schip passagiers of vracht vervoert. Zoals eerder omschreven komt het beroep gezagvoerder in de praktijk op verschillende manieren voor. Het is niet zo dat de functie gezagvoerder alleen betrekking heeft op piloten.
Competenties van een gezagvoerder
De belangrijkste competentie van een gezagvoerder is het verantwoordelijkheidsgevoel. Ook zal een gezagvoerder over uitstekende communicatieve vaardigheden moeten beschikken. Een andere belangrijke competentie is besluitvaardigheid. Het is de gezagvoerder die tijdens een calamiteit moeilijke of lastige beslissingen moet nemen.
Ook managementvaardigheden spelen als gezagvoerder een belangrijke rol. Algemeen belangrijke woorden zijn stressbestendigheid, analytisch, flexibiliteit, professioneel, integriteit, monitoren, waakzaamheid, plannen, organiseren en controleren.
Loopbaanperspectief gezagvoerder
Arbeidsmarktperspectief
Het arbeidsmarktperspectief van een gezagvoerder is niet van toepassing, omdat het worden van gezagvoerder alleen mogelijk is door het opdoen van ervaring. Daarnaast is gezagvoerder een functie en geen beroep.
Doorgroeikansen
Een gezagvoerder heeft niet veel te maken met mogelijke doorgroeimogelijkheden. De functie gezagvoerder is al een functie op hoog niveau.
Salaris en tarief van een gezagvoerder
Salaris
Er zijn geen voorbeelden te geven van de arbeidsvoorwaarden, omdat je voor verschillende soorten bedrijven werkzaam kan zijn in verschillende branches. Ook is het niet mogelijk om voor dit beroep een salarisindicatie te geven, omdat dit onderling te verschillend is. Een piloot van een vrachtvliegtuig zal bijvoorbeeld minder verdienen dan een piloot die verantwoordelijk is voor vierhonderd mensen. Ook de functie gezagvoerder op een binnenvaartschip is niet te vergelijken met een verantwoordelijke gezagvoerder van een cruiseschip.
Tarief
Het uurtarief van een gezagvoerder is verder niet van toepassing. Een gezagvoerder is namelijk niet werkzaam als zelfstandig ondernemer.
Eigen bedrijf starten als Gezagvoerder
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Gezagvoerder, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Gezagvoerder
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Gezagvoerder bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Gezagvoerder.
Mijnzzp.nl