Boordwerktuigkundige
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een boordwerktuigkundige?
Een boordwerktuigkundige is een werktuigbouwkundige of ingenieur die verantwoordelijk was voor het functioneren van alle technische systemen aan boord van een vliegtuig of ander luchtschip. Het ging onder meer om het brandstofsysteem, hydraulische systemen, elektrische installaties, motoren, luchtdrukregeling en het landingsgestel. Ook navigatie- en communicatieapparatuur viel onder zijn toezicht. De boordwerktuigkundige maakte deel uit van de cockpitbemanning en had een vaste positie achter de piloten. Voorafgaand aan de vlucht controleerde hij alle systemen om een veilige start te waarborgen. Tijdens de vlucht bewaakte hij continu de technische parameters en ondersteunde hij bij storingen of calamiteiten.
Door de opkomst van geavanceerde computersystemen is het beroep grotendeels verdwenen. Moderne vliegtuigen zijn uitgerust met automatische bewakings- en waarschuwingssystemen die veel taken hebben overgenomen. Alleen binnen het leger, bij oudere toestellen of in de ruimtevaart komt de functie nog voor. In historische vliegtuigen die worden ingezet voor demonstratie- of rondvluchten kan nog een boordwerktuigkundige aanwezig zijn. Een andere benaming voor boordwerktuigkundige is flight engineer.
Positie binnen de cockpit
De boordwerktuigkundige vormde samen met de piloot en de gezagvoerder de cockpitbemanning. Hij was verantwoordelijk voor systeemmonitoring, storingsanalyse en technische ondersteuning tijdens alle vluchtfasen. Daarbij werden instrumenten en meetwaarden voortdurend gecontroleerd om afwijkingen tijdig te signaleren. Het verhelpen van technische storingen maakte eveneens deel uit van de werkzaamheden.
Tegenwoordig worden vergelijkbare technische controles uitgevoerd door bijvoorbeeld een test ingenieur of een inspecteur, maar dan vooral op de grond tijdens onderhoud of ontwikkeling van systemen.
Toepassing binnen ruimtevaart en historische luchtvaart
Tijdens reguliere commerciële vluchten is geen boordwerktuigkundige meer aanwezig. Binnen de ruimtevaart kan de functie nog voorkomen, bijvoorbeeld in combinatie met de rol van astronaut. Ook bij oudere vliegtuigen die om nostalgische redenen in de lucht worden gehouden, bijvoorbeeld voor demonstratievluchten, kan de functie nog bestaan.
Vervanging door moderne systemen
De taken van de boordwerktuigkundige zijn overgenomen door geautomatiseerde cockpitinformatiesystemen, zoals EICAS (Engine-indicating and crew-alerting system) bij Boeing en ECAM (Electronic Centralized Aircraft Monitoring) bij Airbus. Deze systemen monitoren continu de technische toestand van het vliegtuig en geven storingsmeldingen direct weer op displays in de cockpit.
Waarschuwingen worden visueel en auditief doorgegeven, bijvoorbeeld via kleurcodes en geluidssignalen. Hierdoor ontvangen piloten realtime-informatie over motorprestaties, brandstofverbruik, hydraulische druk en andere vluchtkritische parameters. Door deze automatisering is de aparte functie van boordwerktuigkundige in de burgerluchtvaart overbodig geworden.
Proefvlucht Fokker F-27 Friendship:
Boeing 747-400 (EICAS):
Opleidingen tot boordwerktuigkundige
Er bestaan geen opleidingen tot boordwerktuigkundige, omdat het beroep niet meer voorkomt. De meest gerichte opleiding tot boordwerktuigkundige was de hbo-opleiding werktuigbouwkunde. Het zijn automatiseringsmedewerkers en programmeurs die de functie boordwerktuigkundige overbodig gemaakt hebben. De functie boordwerktuigkundige komt binnen de civiele luchtvaart niet meer voor. Defensie, NASA en de ESA maken wel gebruik van boordwerktuigkundigen. Vanzelfsprekend betreft dit andere werkzaamheden dan binnen de civiele luchtvaart.
Bedrijven waar een boordwerktuigkundige werkzaam kan zijn
Een boordwerktuigkundige was werkzaam voor een luchtvaartmaatschappij en vloog als derde bemanningslid mee met het vliegtuig. Tegenwoordig komt het beroep boordwerktuigkundige binnen de civiele luchtvaart niet meer voor. De functie boordwerktuigkundige komt wel voor binnen Defensie en de ruimtevaart.
Competenties boordwerktuigkundige
De belangrijkste competentie van een boordwerktuigkundige was dat je een allround technicus was. Daarnaast moest je als boordwerktuigkundige stressbestendig en besluitvaardig zijn. Ook moest een boordwerktuigkundige beschikken over goede communicatieve vaardigheden, omdat je onderdeel uitmaakte van de cockpitbemanning. Algemeen belangrijke woorden waren vliegtuigtechniek, controleren, inspecteren, waakzaamheid, verantwoordelijkheidsgevoel, passie, plannen, organiseren, overleggen en zelfstandigheid.
Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als boordwerktuigkundige
Het arbeidsmarktperspectief van een boordwerktuigkundige is niet meer van toepassing, omdat de functie niet meer voorkomt. In het verleden was het arbeidsmarktperspectief van een boordwerktuigkundige goed te noemen. Met de opkomst van computersystemen is het arbeidsmarktperspectief verloren gegaan. Er zijn ook geen doorgroeimogelijkheden, omdat de functie niet meer voorkomt. Piloten kunnen in de cockpit wel te maken hebben met een vlieginstructeur die verantwoordelijk is voor het toetsen en vastleggen van de vaardigheden van de piloten.
Arbeidsvoorwaarden en salaris boordwerktuigkundige
Arbeidsvoorwaarden en salaris als boordwerktuigkundige zijn niet van toepassing, omdat het beroep niet meer bestaat.
Eigen bedrijf starten als Boordwerktuigkundige
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Boordwerktuigkundige, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Boordwerktuigkundige
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Boordwerktuigkundige bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Boordwerktuigkundige.
Mijnzzp.nl