Matroos
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een matroos?
Een matroos werkt op een binnenvaartschip of zeeschip en voert allerlei voorkomende werkzaamheden aan boord uit. Dit kan bestaan uit schoonmaakwerk, onderhoud en het houden van uitkijk wanneer dat nodig is. Matrozen werken meestal in teamverband en maken deel uit van een vaste bemanning. De functie komt vooral voor op koopvaardijschepen die internationaal varen, maar ook binnen de binnenvaart.
Binnen de maritieme sector geldt een duidelijke rangorde, waarbij een matroos doorgaans onder toezicht staat van de bootsman. Een leerling die een opleiding volgt tot matroos wordt een lichtmatroos genoemd. Afhankelijk van het schip kan het werk betekenen dat je langere tijd van huis bent en moet leven en werken op een beperkt oppervlak.
Een matroos wordt gezien als een allround scheepsmedewerker die breed inzetbaar is. Taken zijn onder andere helpen bij aanmeren en afmeren, laden en lossen van lading en het uitvoeren van onderhoudsklusjes. Ondanks dat matrozen instructies krijgen van leidinggevenden, voeren zij veel werkzaamheden zelfstandig uit.
Het beroep is vrij algemeen, omdat de werkzaamheden op een binnenvaartschip anders kunnen zijn dan op grote zeeschepen. Op grotere schepen zijn vaak meerdere matrozen aanwezig. Daarnaast komt de functie matroos voor binnen de marine.
Ondersteuning van de scheepsleiding
De matroos ondersteunt de schipper, kapitein en andere maritieme officieren bij de dagelijkse werkzaamheden. Dit kan gaan om inspecties, klein onderhoud en het veilig laden en lossen van goederen. Daarbij speelt veiligheid een belangrijke rol, omdat matrozen werken in een omgeving met zware apparatuur en vaak met waardevolle lading.
Het werk is niet voor iedereen geschikt, omdat de werkdagen lang en onregelmatig kunnen zijn en reizen over grote afstanden voorkomt. Een beginnende matroos wordt soms ook deksman genoemd, maar de officiële opleidingsfunctie is lichtmatroos.
Opleiding en doorgroei
Het duurt doorgaans ongeveer drie jaar voordat een lichtmatroos het diploma behaalt tot volmatroos. Als volmatroos mag je zelfstandig werken en krijg je meer verantwoordelijkheden, zoals wachtlopen en het zelfstandig uitvoeren van aanmeerwerkzaamheden. De functie matroos komt voor binnen de koopvaardij en binnen de binnenvaart.
Werken als matroos
Een matroos kan in sommige situaties ook taken uitvoeren die passen bij een onderhoudsman. Op kleinere schepen kan een matroos daarnaast verantwoordelijk zijn voor maaltijden, vergelijkbaar met een kok. Op grote zeeschepen zijn vaak aparte scheepskoks aanwezig.
Afhankelijk van de lading kan een matroos ook optreden als sjorder, die lading op de juiste manier vastzet. Binnen de binnenvaart komt ook losse lading voor, zoals granen en kolen. Daarnaast hoort het netjes opbergen van materialen zoals touwen bij het dagelijkse werk aan boord.
Taken van een matroos
- Schoonmaken en onderhouden van het schip.
- Schuren en schilderen van scheepsonderdelen.
- Wassen en verzorgen van kleding aan boord.
- Ondersteunen bij het bereiden van maaltijden.
- Verzamelen en afvoeren van afval.
- Hijsen en onderhouden van zeilen.
- Helpen bij laden en lossen van goederen.
- Uitkijk houden.
- Wachtlopen en toezicht houden.
- Assisteren bij eenvoudige navigatiewerkzaamheden.
Beroepsfilm matroos:
Beroepsfilm matroos binnenvaart:
Opleidingen tot matroos
Wie als matroos wil gaan werken, kan het beste de mbo-opleiding matroos binnenvaart volgen op niveau twee. Deze opleiding duurt over het algemeen twee tot drie jaar. Tijdens de opleiding leer je alle taken die je als matroos tegen kunt komen, zoals het assisteren van de stuurman, laden, lossen, vracht en het schip inspecteren.
Ook leer je onderhoudswerkzaamheden uit te voeren, zoals het ontroesten en schilderen van het schip. Tijdens de opleiding zal er ook veel aandacht zijn voor het veilig werken aan boord. Welke taken je precies hebt als matroos is doorgaans afhankelijk van het soort schip waar je gaat werken, zoals een vrachtschip, bulkvaart of juist een passagiersschip.
Bedrijven waar een matroos werkzaam kan zijn
Een matroos zal over het algemeen werkzaam zijn voor een rederij. Daarnaast kan een matroos werkzaam zijn voor een watertransportbedrijf als we spreken van de binnenvaart. Het is niet ongebruikelijk dat matrozen werkzaam zijn via een uitzendorganisatie. In dat geval zijn matrozen niet direct werkzaam voor een binnenvaartschipper of rederij. Vanzelfsprekend kan een matroos ook voor de marine werkzaam zijn.
Competenties matroos
Als matroos is de belangrijkste competentie dat je allround inzetbaar bent. Met andere woorden: een matroos moet ook aangemerkt kunnen worden als monteur en technicus, die beschikt over een brede kennis. Het verhelpen van diverse problemen en storingen mag als matroos geen problemen zijn.
Dit betreft over het algemeen wel simpele storingen, omdat er anders hulp ingeroepen moet worden van een scheepswerktuigkundige, die gespecialiseerd is in technische werkzaamheden. Daarnaast ben je vaak verantwoordelijk voor de veiligheid aan boord, door het inspecteren van het schip en de vracht.
Een matroos kan dus ook aangemerkt worden als preventiemedewerker. Omdat een matroos met verschillende collega's en leidinggevenden te maken krijgt, kan communicatie aangemerkt worden als belangrijke competentie.
Algemeen belangrijke woorden zijn dienstbaarheid, inzicht, verantwoordelijkheidsgevoel, passie, energie, veiligheid en aanpakken. Aanpakken is belangrijk, omdat het werken als matroos gezien kan worden als relatief zware arbeid.
Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als matroos
Het arbeidsmarktperspectief van een matroos is over het algemeen goed te noemen als je beschikt over de juiste opleidingen. Wel bestaat er een groot verschil tussen de binnenvaart en de zeevaart. Binnen de binnenvaart kan het verkrijgen van voldoende werk als matroos in sommige gevallen lastig zijn. Daarnaast is er binnen de binnenvaart redelijk veel concurrentie.
De doorgroeimogelijkheden van een matroos moeten gezien worden in het verkrijgen van meer verantwoordelijkheden. In dat geval zal je extra opleidingen moeten volgen, waardoor je uiteindelijk kan doorgroeien tot bootsman. Als bootsman geef je leiding aan de verschillende matrozen.
Arbeidsvoorwaarden en salaris matroos
De specifieke arbeidsvoorwaarden als matroos zijn lastig aan te geven, omdat deze meestal per rederij zullen verschillen. Als matroos in loondienst verdien je doorgaans een salaris tussen de € 2.300 en € 3.500 bruto per maand, afhankelijk van je leeftijd, opleiding en verantwoordelijkheden. Als matroos kan je salaris wel oplopen door je onregelmatigheidstoeslag en andere onkostenvergoedingen. Als zelfstandig ondernemer komt het beroep als matroos, zover wij weten, niet voor.
Eigen bedrijf starten als Matroos
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Matroos, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Matroos
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Matroos bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Matroos.
Mijnzzp.nl