Mijnwerker
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een mijnwerker?
Een mijnwerker was een arbeider die werkzaam was in de mijnbouw en verantwoordelijk was voor het delven van grondstoffen uit mijnen. In Nederland komt het beroep tegenwoordig niet meer voor, omdat de steenkolenmijnen zijn gesloten. Het werk werd uitgevoerd onder zware en gevaarlijke omstandigheden, diep onder de grond. In Zuid-Limburg waren vroeger veel actieve steenkolenmijnen, die onderdeel waren van de Staatsmijnen.
Deze mijnen waren in gebruik van 1906 tot en met 1974 en speelden vooral na de Tweede Wereldoorlog een belangrijke rol in de wederopbouw. Vanaf de jaren zestig werd de mijnbouw steeds minder rendabel, waardoor de sector uiteindelijk verdween. Een andere benaming voor mijnwerker was kompel.
Mijnbouw in Nederland had voornamelijk betrekking op steenkoolwinning, terwijl in andere landen ook naar grondstoffen zoals goud of zilver wordt gezocht. Mijnwerkers verrichtten verschillende taken, zoals het boren van gaten voor explosieven, het stutten van mijngangen en het verzamelen van losse steenkolen.
Steenkool is een fossiele brandstof die bestaat uit plantenresten en werd lange tijd gebruikt voor verwarming en energieopwekking. Het winnen van grondstoffen uit mijnen wordt ook wel delven genoemd. Hoewel er in Nederland geen actieve mijnbouw meer is, bestaan er wereldwijd nog veel mijnen waar mijnwerkers dagelijks actief zijn.
Steenkool en energie
Steenkool werd vroeger veel gebruikt om huizen te verwarmen en om elektriciteit op te wekken. Huishoudens kregen steenkolen geleverd door kolenboeren. Tegenwoordig worden woningen meestal verwarmd met aardgas of met duurzame systemen zoals zonne-energie en warmtekracht.
In Nederland zijn nog enkele kolencentrales actief geweest, onder meer in Borssele, Geertruidenberg, Nijmegen, Maasvlakte, Amsterdam en de Eemshaven. Kolencentrales staan onder druk, omdat zij niet worden gezien als duurzame energiebronnen, mede door de uitstoot van fijnstof. Daarom worden ze vaak kritisch bekeken door milieukundigen en andere onderzoekers.
Mijnwerkers in Nederland
Het beroep mijnwerker bestaat in Nederland niet meer. De term kompel komt van het Duitse woord Kumpel, wat vriend of maat betekent. Dit verwijst naar de sterke onderlinge band tussen mijnwerkers, omdat vertrouwen noodzakelijk was in een gevaarlijke werkomgeving. In de Limburgse mijnen werkten vroeger grote aantallen mensen, waardoor de mijnbouw een belangrijk onderdeel vormde van de regionale economie.
Gevaren van het beroep mijnwerker
Mijnbouw geldt als een van de gevaarlijkste vormen van arbeid. Ook vandaag de dag komen in andere landen nog regelmatig ongelukken voor in mijnen. In mijnen wordt vaak in ploegendiensten gewerkt, waardoor er voortdurend mensen ondergronds actief zijn.
Risico’s voor mijnwerkers zijn onder meer explosies, overstromingen, instortingen en andere ongevallen. Daarnaast spelen ook mogelijke gezondheidsrisico's een rol.
Explosies konden ontstaan door ophoping van mijngas of door grauwvuur, een benaming voor kolenstofexplosies die vooral voorkwamen bij opslagplaatsen van steenkool.
Soorten mijnbouw
Er bestaan twee hoofdvormen van mijnbouw: open mijnbouw en gesloten mijnbouw. Open mijnbouw betreft grote afgravingen aan de oppervlakte, terwijl gesloten mijnbouw ondergronds plaatsvindt. Gesloten mijnbouw is duurder en brengt meer risico’s met zich mee.
Mijnen worden niet alleen gebruikt voor steenkool, maar ook voor grondstoffen zoals goud, zilver, erts, zout, uranium, natuursteen, kalksteen, zand en grind. Vloeibare stoffen zoals aardolie vallen niet onder mijnbouw.
Mijnsluiting in Limburg:
Opleiding tot mijnwerker
Er waren geen opleidingen tot mijnwerker, omdat er in het verleden nog geen beroepsopleidingen bestonden. De werkzaamheden van een mijnwerker konden ook gezien worden als ongeschoolde arbeid. Als mijnwerker was het dan ook zo dat je alle vaardigheden aanleerde in de praktijk, van ervaren mijnwerkers die aangemerkt konden worden als leermeester.
Ondanks dat het werken in mijnen aangemerkt kan worden als ongeschoolde arbeid, was het wel zo dat mijnwerkers over de nodige kennis en vaardigheden moesten beschikken. Ook de veiligheid binnen mijnen was erg belangrijk, omdat ongelukken voorkomen moesten worden. Vanzelfsprekend was het beroep mijnwerker aan te merken als zware arbeid.
Bedrijven waar een mijnwerker werkzaam kan zijn
Een mijnwerker was in het verleden werkzaam voor een staatsmijnbedrijf. Met andere woorden: mijnwerkers konden aangemerkt worden als ambtenaar. Zoals eerder omschreven komt het beroep mijnwerker binnen Nederland tegenwoordig niet meer voor. In het buitenland komt het beroep mijnwerker wel voor. In dat geval kan een mijnwerker ook werkzaam zijn voor gewone mijnbouwbedrijven, die zoeken naar waardevolle grondstoffen.
Zoals eerder omschreven heeft mijnbouw niet alleen betrekking op het delven van steenkool. Een mijnwerker kan ook verantwoordelijk zijn voor het delven van andere waardevolle grondstoffen. Denk bijvoorbeeld ook aan het winnen van kobalt. Kobalt is een waardevolle grondstof voor de auto-industrie met betrekking tot het kunnen maken van accu's voor elektrische voertuigen.
Competenties van een mijnwerker
De belangrijkste competentie van een mijnwerker was de algemene veiligheid, omdat het werken in de mijnbouw gevaarlijke werkzaamheden betrof. Daarnaast moest een mijnwerker beschikken over een goede fysieke gezondheid, omdat het werken in de mijnen zware arbeid was.
Ook goede communicatie in het algemeen was belangrijk, omdat je als mijnwerker veel te maken had met verschillende collega-mijnwerkers (kompels). Algemeen belangrijke woorden waren doorzettingsvermogen, energie, inzicht, verantwoordelijkheidsgevoel, presteren, samenwerken, waakzaamheid, controleren en motivatie.
Loopbaanperspectief mijnwerker
Arbeidsmarktperspectief
Omdat het beroep mijnwerker binnen Nederland niet meer bestaat, zijn er ook geen arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden van toepassing op het beroep. Zoals eerder omschreven bestaan er wel degelijk actieve mijnen in de wereld, maar niet meer in Nederland.
Daarnaast zijn er niet veel mensen die graag als mijnwerker willen werken, omdat het werken in de mijn doorgaans vies, zwaar en gevaarlijk is. In andere delen van de wereld waar de mensen het wellicht niet zo luxe hebben, is dit natuurlijk een ander verhaal.
Doorgroeikansen
Een mogelijke doorgroeimogelijkheid als mijnwerker was het fungeren als ploegbaas. De meeste mijnwerkers waren werkzaam binnen een ploeg van verschillende mijnbouwers.
Salaris en tarief van een mijnwerker
Salaris
Arbeidsvoorwaarden en salaris zijn niet van toepassing op het beroep mijnwerker, omdat het beroep niet meer voorkomt in Nederland. Wat een mijnwerker verdiende in het verleden is bovendien lastig aan te geven, omdat het beroep niet meer bestaat. Over het algemeen zal het inkomen niet hoog geweest zijn.
Tarief
Het uurtarief als mijnwerker is verder niet van toepassing. Er zijn geen zelfstandig ondernemers werkzaam als mijnwerker.
Eigen bedrijf starten als Mijnwerker
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Mijnwerker, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Mijnwerker
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Mijnwerker bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Mijnwerker.
Mijnzzp.nl