Kolenboer
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een kolenboer?
Een kolenboer was een handelaar die kolen verkocht aan particulieren en bedrijven voor het verwarmen van woningen en gebouwen. Het beroep komt tegenwoordig niet meer voor, maar speelde vroeger een belangrijke rol in het dagelijks leven. Kolen werden meestal verkocht per mud en geleverd in kolenzakken. Een mud was een oude inhoudsmaat van ongeveer honderd liter, al kon dit per regio verschillen.
Kolenboeren brachten de brandstof aanvankelijk rond met paard en wagen en later steeds vaker met een vrachtwagen. In veel huishoudens konden kolen direct vanaf de straat in een kolenkelder worden gestort. Met de komst van aardgas verdween de vraag naar kolen snel en is het beroep kolenboer uiteindelijk uitgestorven.
Het werk van een kolenboer bestond vooral uit het inkopen, vervoeren en afleveren van kolen bij klanten. Het ging om zwaar en vuil werk, omdat kolenstof en zware zakken dagelijkse onderdelen waren van de werkzaamheden.
In sommige gevallen leverde een kolenboer naast kolen ook stookolie, zoals petroleum, als alternatief voor huishoudens die overstapten naar andere verwarmingsmethoden. Tegenwoordig worden kolen in Nederland vrijwel alleen nog gebruikt in grote energiecentrales, terwijl huishoudelijk gebruik nauwelijks meer voorkomt.
Handel in kolen en mijnbouw
Een kolenboer was een handelaar die kolen inkocht bij mijnbouwbedrijven. Net zoals het beroep kolenboer komt ook het beroep mijnwerker in Nederland niet meer voor, omdat de kolenmijnen zijn gesloten. Alleen in enkele afgelegen situaties wordt nog gebruikgemaakt van stookolie, bijvoorbeeld bij boerderijen die niet aangesloten zijn op het aardgasnetwerk.
De belangrijkste reden voor het verdwijnen van de kolenboer was de ontdekking van aardgas in de bodem. Het stoken op kolen raakte in onbruik en werd later ook omstreden vanwege de milieuvervuiling die het veroorzaakt. Ook andere vormen van energieopwekking, zoals windmolens en warmtepompen, hebben het gebruik van fossiele brandstoffen verder teruggedrongen.
Stoken op kolen
Veel huizen, herbergen en andere gebouwen hadden vroeger een kolenkelder. De kolenboer liet de kolen vanaf straat via een glijbaan in de kelder vallen. Om kolen naar de kachel te brengen, gebruikten bewoners een kolenkit, een taps toelopende emmer die gemakkelijk geleegd kon worden. Voor de periode waarin kolen algemeen werden gebruikt, stookten mensen vaak met turfblokken.
Kolen verkopen
Kolen werden in het verleden vaak per mud verkocht. Deze maat had betrekking op inhoud en niet op gewicht. Een mud stond ongeveer gelijk aan honderd liter, waarbij het gewicht van kolen rond de vijftig kilo kon liggen. Kolenboeren werkten met zware zakken en gebruikten verschillende transportmiddelen zoals karren, vrachtwagens of schepen, afhankelijk van de locatie en schaal van de handel.
Wat deed een kolenboer
- Het inkopen van kolen bij mijnbouwbedrijven.
- Het verkopen van kolen aan huishoudens en bedrijven.
- Het bezorgen van kolen bij klanten.
- Het eventueel leveren van stookolie of petroleum.
Film: De laatste kolenboer:
Opleiding tot kolenboer
Een kolenboer had niks te maken met mogelijke opleidingen. Een kolenboer was een ondernemer die over een commerciële en dienstverlenende instelling moest beschikken. Het werken als kolenboer kon verder aangemerkt worden als ongeschoolde arbeid. Wel was het belangrijk dat een kolenboer kon paardrijden.
Bedrijven waar een kolenboer werkzaam kan zijn
Een kolenboer was in de meeste gevallen werkzaam als ondernemer en niet voor bedrijven. De meeste kolenboeren hadden vaste wijken waarbinnen ze werkzaam waren. Het werk als kolenboer was zeker zwaar en ongezond te noemen, omdat het tillen van de kolen en het kolenstof een aanslag waren op het lichaam.
Competenties van een kolenboer
De belangrijkste competentie van een kolenboer was dat je fysiek gezond moest zijn. Dit was belangrijk, omdat het dragen van kolenzakken zwaar is. Een andere belangrijke competentie waren je communicatieve vaardigheden. Dit heeft vooral betrekking op het klantencontact. Algemeen belangrijke woorden waren energie, dienstverlening, service, doorzettingsvermogen, plannen en organiseren.
Loopbaanperspectief kolenboer
Arbeidsmarktperspectief
Er is geen arbeidsmarktperspectief meer voor het beroep kolenboer. In het verleden was het arbeidsmarktperspectief van een kolenboer goed te noemen. Mensen waren sterk afhankelijk van de kolenboer. Vroeger was er veel werkgelegenheid in de kolenindustrie, omdat bijna alle huishoudens kolen nodig hadden.
Doorgroeikansen
Er waren als kolenboer verder geen echte doorgroeimogelijkheden, anders dan het uitbouwen van het aantal klanten.
Salaris en tarief van een kolenboer
Salaris
Arbeidsvoorwaarden en salaris als kolenboer zijn ook niet van toepassing, omdat het beroep niet meer bestaat. In vroegere dagen bepaalde de kolenboer meestal zijn eigen arbeidsvoorwaarden, omdat deze doorgaans werkzaam was als zelfstandig ondernemer. De kolenboer maakte meestal maar een kleine winst op de verkochte kolen, maar kon zeker voldoende verdienen wanneer deze voldoende kolen wist te verkopen.
Tarief
Het uurtarief van een kolenboer is verder niet van toepassing.
Eigen bedrijf starten als Kolenboer
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Kolenboer, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Kolenboer
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Kolenboer bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Kolenboer.
Mijnzzp.nl