Bootsman
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een bootsman?
Een bootsman is de hoogste onderofficier aan boord van een koopvaardijschip en werkt direct onder de stuurman of kapitein. Hij of zij geeft leiding aan matrozen en lichtmatrozen en ziet toe op de uitvoering van hun werkzaamheden. De bootsman fungeert als operationeel leidinggevende binnen de dekdienst en combineert toezicht met meewerken op de werkvloer.
De rang komt voornamelijk voor op grotere koopvaardijschepen, waar een duidelijke hiërarchische structuur wordt gehanteerd. In de praktijk ontvangt de bootsman meestal instructies van de stuurman. Veiligheid, onderhoud en dagelijkse operationele taken vallen onder zijn of haar toezicht.
Hoewel bootsman officieel een rang is en geen zelfstandig beroep, betreft het in feite een ervaren matroos met extra verantwoordelijkheden. De bootsman controleert of werkzaamheden correct en volgens de geldende procedures worden uitgevoerd. Denk aan onderhoudswerkzaamheden, dekwerk, veiligheidsinspecties en ladingcontroles.
Vooral op grotere schepen zijn dagelijks veel taken uit te voeren om de bedrijfsvoering en veiligheid te waarborgen. De bootsman rapporteert over de voortgang en bijzonderheden aan de stuurman en overlegt regelmatig over de planning van werkzaamheden.
Positie aan boord
De bootsman geeft leiding aan lichtmatrozen en matrozen. De instructies ontvangt hij of zij doorgaans van de stuurman en niet rechtstreeks van de kapitein. De stuurman is verantwoordelijk voor de nautische leiding, terwijl de bootsman zich richt op de praktische uitvoering van werkzaamheden op het dek.
Door deze positie vormt de bootsman een schakel tussen de officieren en de dekbemanning. De rang komt met name voor bij grotere rederijen waar functies en verantwoordelijkheden duidelijk zijn afgebakend.
Werkzaamheden aan boord
De werkzaamheden van een bootsman zijn breed en operationeel van aard. Naast het aansturen van personeel werkt de bootsman doorgaans zelf actief mee. Taken hebben onder meer betrekking op onderhoud, ladingbehandeling en veiligheidscontroles.
Bij grote schepen gaat het niet alleen om technisch onderhoud, maar ook om het controleren van de lading. Zo kunnen matrozen verantwoordelijk zijn voor het controleren van de koeling van containers of het vastzetten van lading. In dat kader kunnen zij optreden als sjorder. De bootsman ziet erop toe dat deze werkzaamheden correct en veilig worden uitgevoerd.
Taken van een bootsman
- Aansturen van lichtmatrozen en matrozen.
- Indelen en plannen van dagelijkse werkzaamheden.
- Controleren van uitgevoerde werkzaamheden.
- Uitvoeren van dek- en onderhoudswerkzaamheden.
- Inspecteren van veiligheidsvoorzieningen en lading.
- Rapporteren aan de stuurman en indien nodig aan de kapitein.
- Overleggen over planning en voortgang van werkzaamheden.
Film: Maritiem medewerker:
Film: Matroos aan het werk:
Opleiding tot bootsman
Er zijn geen gerichte beroepsopleidingen voor de rang bootsman. Een bootsman is een matroos die bijvoorbeeld zal beschikken over de mbo-opleiding matroos zeevaart of de mbo-opleiding matroos binnenvaart. Zoals eerder omschreven zal een bootsman in de meeste gevallen werkzaam zijn binnen de zeevaart en niet binnen de binnenvaart. Het worden van bootsman is over het algemeen alleen mogelijk door het opdoen van voldoende werkervaring als matroos. Een bootsman moet beschikken over leidinggevende capaciteiten.
Bedrijven waar een bootsman werkzaam kan zijn
De rang bootsman komt over het algemeen alleen voor binnen de grotere zeevaartrederijen. Een bootsman zal dan ook niet werkzaam zijn binnen de binnenvaart. Zoals eerder omschreven kan een bootsman ook gezien worden als matroos. Als bootsman ben je een ploegbaas van verschillende matrozen en lichtmatrozen aan boord van grotere zeeschepen.
Competenties van een bootsman
Als bootsman is de belangrijkste competentie dat je allround inzetbaar bent en dat je beschikt over leidinggevende capaciteiten. Een bootsman moet aangemerkt kunnen worden als operationeel manager. Daarnaast ben je vaak verantwoordelijk voor de veiligheid aan boord, door het inspecteren van het schip en de vracht. Een bootsman kan dus ook aangemerkt worden als preventiemedewerker.
Omdat een bootsman met verschillende collega's en leidinggevenden te maken krijgt, kan communicatie aangemerkt worden als belangrijke competentie. Ook technisch inzicht is over het algemeen belangrijk als bootsman. Een andere belangrijke competentie is dat je aangemerkt kan worden als leermeester.
Een bootsman zal regelmatig te maken krijgen met leerling-matrozen. Een andere benaming voor leerling-matrozen is ook wel lichtmatroos. Algemeen belangrijke woorden zijn dienstbaarheid, inzicht, verantwoordelijkheidsgevoel, passie, energie, veiligheid en aanpakken.
Loopbaanperspectief bootsman
Arbeidsmarktperspectief
Het arbeidsmarktperspectief als bootsman is over het algemeen redelijk te noemen. Het verkrijgen van werk als bootsman zal in de meeste gevallen automatisch gaan wanneer je werkt als matroos. Voor de functie bootsman zijn over het algemeen niet veel vacatures te vinden.
Doorgroeikansen
De doorgroeimogelijkheden als bootsman zijn geheel afhankelijk van je eigen competenties en doorzettingsvermogen. Het is over het algemeen niet mogelijk om door te groeien zonder verdere opleiding. Een passende vervolgopleiding als bootsman kan de mbo-opleiding stuurman alle schepen zijn, die meer verantwoordelijkheden zal geven.
Salaris en tarief van een bootsman
Salaris
De specifieke arbeidsvoorwaarden als bootsman zijn lastig aan te geven, omdat deze meestal per rederij zullen verschillen. Als bootsman in loondienst verdien je doorgaans een salaris tussen de € 3.200 en € 4.500 bruto per maand, afhankelijk van je leeftijd, opleiding en verantwoordelijkheden. Als bootsman kan je salaris wel oplopen door je onregelmatigheidstoeslag en andere onkostenvergoedingen.
Tarief
Het uurtarief van een zelfstandig werkende bootsman ligt gemiddeld tussen de € 35 en € 45 per uur, exclusief btw.
Eigen bedrijf starten als Bootsman
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Bootsman, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Bootsman
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Bootsman bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Bootsman.
Mijnzzp.nl