Stuurman
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een stuurman?
Een stuurman is een scheepsofficier aan boord van een binnenvaartschip of zeeschip en werkt onder verantwoordelijkheid van de schipper of kapitein. De functie komt voor op zowel grotere binnenvaartschepen als op zeeschepen. De stuurman is doorgaans belast met de navigatie en het aansturen van de dekploeg.
Daarnaast kan de stuurman het schip besturen wanneer de kapitein of schipper afwezig is. Ook het uitvoeren van stabiliteitsberekeningen voor de lading behoort tot het takenpakket. De exacte verantwoordelijkheden verschillen per schip en per rederij.
Binnen de zeevaart valt de stuurman onder de kapitein, terwijl in de binnenvaart meestal wordt gesproken van een schipper. Een stuurman kan verantwoordelijk zijn voor de veiligheid aan boord, de belading van het schip en het onderhoud van dek en uitrusting.
Op grote zeeschepen kunnen meerdere stuurlieden werkzaam zijn, zoals een eerste, tweede of derde stuurman. De taakverdeling hangt samen met de grootte van het schip en de complexiteit van de vaart. In alle gevallen speelt navigatie een centrale rol binnen de functie.
Samenwerking aan boord
De functie stuurman kan breed worden opgevat en wordt in veel gevallen gezien als maritiem officier. De stuurman werkt samen met verschillende maritieme beroepsgroepen, zoals de bootsman, die direct onder de stuurman valt. Ook is er samenwerking met de scheepswerktuigkundige, die verantwoordelijk is voor de machinekamer, en met matrozen aan dek.
Tijdens het laden en lossen kan de stuurman toezicht houden op sjorders, die als havenarbeiders verantwoordelijk zijn voor het correct vastzetten van containers. In situaties waarin een bootsman aanwezig is, kan de stuurman de dekploeg indirect aansturen via deze leidinggevende.
Werken als stuurman
De invulling van het beroep verschilt per sector. Binnen de zeevaart kan de stuurman verantwoordelijk zijn voor het uitstippelen van de vaarroute. Daarbij is kennis van internationale zeekaarten noodzakelijk. Dit kan betrekking hebben op zowel papieren als digitale navigatiesystemen.
Op koopvaardijschepen kan het voorkomen dat de stuurman medische handelingen moet uitvoeren wanneer er geen arts aan boord is. Daarom volgen stuurlieden, net als kapiteins, een verplichte ziekenhuisstage of gespecialiseerde stage. Deze opleiding gaat verder dan een standaard EHBO-cursus en richt zich op medische zorg op zee.
Diverse werkzaamheden van een stuurman
- Het aansturen van dekploegmedewerkers.
- Het assisteren van de kapitein of schipper.
- Het coördineren van werkzaamheden aan dek.
- Het besturen en navigeren van het schip.
- Het controleren van veiligheidsmiddelen.
- Het organiseren van veiligheidsoefeningen.
- Het uitvoeren van veiligheidscontroles.
Film over het beroep stuurman:
Opleidingen tot stuurman
Er zijn verschillende opleidingsmogelijkheden tot stuurman op verschillende niveaus. Op mbo-niveau kan de mbo-opleiding stuurman alle schepen aangemerkt worden als geschikte opleiding. Op hbo-niveau kan de hbo-opleiding maritiem officier aangemerkt worden als geschikte opleiding. Welke opleiding het beste zal passen, is afhankelijk van de persoonlijke wensen.
De meeste maritieme officieren binnen de zeevaart willen uiteindelijk doorgroeien tot kapitein. Het beroep stuurman op mbo-niveau kan niet zomaar vergeleken worden met de functie kapitein op hbo-niveau, omdat je als kapitein over veel meer verantwoordelijkheden zal beschikken. Een stuurman op mbo-niveau kan werkzaam zijn binnen de binnenvaart en de zeevaart.
Bedrijven waar een stuurman werkzaam kan zijn
Een stuurman zal over het algemeen werkzaam zijn voor een zeevaartrederij of binnen de grote binnenvaart. Een stuurman kan werkzaam zijn op verschillende schepen, zoals zeeschepen, baggerschepen of bergingsschepen, of werkzaam zijn op de grotere zeeschepen. Zoals eerder omschreven komt het beroep stuurman in de praktijk op verschillende manieren voor.
Competenties stuurman
Als stuurman zal je over veel verschillende competenties moeten beschikken. De belangrijkste competentie is de algemene maritieme kennis. Daarnaast zul je over leidinggevende capaciteiten moeten beschikken, omdat een stuurman verschillende maritieme medewerkers zal aansturen. Met andere woorden: een stuurman kan aangemerkt worden als manager.
Ook algemene communicatieve vaardigheden zijn belangrijk voor een stuurman. Een andere belangrijke competentie kan technische kennis zijn.
Algemeen belangrijke woorden zijn verantwoordelijkheidsgevoel, passie, energie, motivatie, stressbestendigheid, overleggen, dienstbaarheid en controleren. Controleren is een ruim begrip dat bijvoorbeeld betrekking kan hebben op het nemen van preventieve handelingen als preventiemedewerker.
Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als stuurman
Als goed opgeleide stuurman is er voldoende werk te vinden. Wel is het belangrijk om een juiste opleiding te kiezen, waarbij je ook stage kunt lopen, zodat je kansen op werk vergroot worden. Welke verantwoordelijkheden je precies hebt als stuurman is sterk afhankelijk van de rederij waar je werkt.
Meestal moet je eerst veel ervaring opdoen voordat je verantwoordelijkheden verruimd worden. Het doorgroeien als stuurman is zeker mogelijk, maar niet zonder verdere opleidingen. In de meeste gevallen zal een stuurman uiteindelijk willen doorgroeien tot zelfstandig binnenvaartschipper of kapitein binnen de zeevaart.
Arbeidsvoorwaarden en salaris stuurman
Als stuurman ben je vooral op de zeevaart meestal langdurig van huis. Een reis naar Azië en terug kan twee maanden in beslag nemen. Als stuurman in loondienst van een rederij is je salaris sterk afhankelijk van je verantwoordelijkheden, opleiding en leeftijd.
Doorgaans zal een stuurman in loondienst een salaris verdienen tussen de € 2.500 en € 5.000 bruto per maand. Het salaris zal sterk beïnvloed worden door de verantwoordelijkheden die je hebt gekregen. Ook kan het salaris oplopen door externe onkostenvergoedingen.
Eigen bedrijf starten als Stuurman
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Stuurman, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Stuurman
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Stuurman bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Stuurman.
Mijnzzp.nl