Lichtmatroos
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een lichtmatroos?

Een lichtmatroos is een leerling die een beroepsopleiding volgt tot matroos. Wanneer iemand zonder opleiding aan boord werkt, wordt vaak gesproken van een deksman. Het verschil is dat een lichtmatroos een opleiding combineert met praktijkervaring, terwijl een deksman alleen uitvoerende werkzaamheden verricht. Een lichtmatroos werkt op een binnenvaartschip of zeeschip onder toezicht van een bootsman of matroos.
Het is de laagste functie aan boord en bedoeld als instap in de maritieme sector. Door het volgen van een beroepsopleiding mag een lichtmatroos vaak al vanaf vijftien jaar meevaren. Hierdoor biedt de functie een vroege kennismaking met het werken aan boord van schepen.
In de praktijk is een lichtmatroos meestal actief in de binnenvaart, zodat werk en opleiding goed te combineren zijn. De taken zijn vaak ondersteunend en bestaan uit schoonmaakwerk, eenvoudige onderhoudswerkzaamheden en huishoudelijke taken. Ook helpt een lichtmatroos bij algemene werkzaamheden onder begeleiding van ervaren bemanningsleden.
Het doel is dat de leerling ervaring opdoet met verschillende onderdelen van het vak. Tijdens de opleiding ontdekt een lichtmatroos bijvoorbeeld of de interesse ligt bij het varen, techniek of het werken richting een toekomstige functie als schipper. De lichtmatroos ontwikkelt zich stap voor stap tot professional binnen de maritieme sector.
Leerlingfunctie aan boord
Een lichtmatroos kan worden gezien als gezel, die werkt onder verantwoordelijkheid van de bootsman of de schipper. Binnen de oriënterende opleiding maakt de lichtmatroos kennis met verschillende facetten van het werk aan boord. Denk hierbij aan taken die passen bij een onderhoudsman, werkzaamheden in de kombuis als kok, of facilitaire ondersteuning als facilitair medewerker. Ook kunnen eenvoudige administratieve handelingen onderdeel zijn van het werk.
Daarnaast kan een lichtmatroos in aanraking komen met techniek en samenwerken met de scheepswerktuigkundige. De werkzaamheden lijken in grote lijnen op die van een matroos, maar worden nog niet volledig zelfstandig uitgevoerd. De lichtmatroos blijft onder toezicht van ervaren bemanningsleden en leert vooral door mee te kijken en te ondersteunen.
Ondersteunende werkzaamheden
Een lichtmatroos moet breed inzetbaar zijn voor uiteenlopende taken aan boord. Dit kan ook betekenen dat er eenvoudige schilderswerkzaamheden worden uitgevoerd of dat de lichtmatroos helpt bij het vastzetten en losmaken van het schip met lijnen. De functie vraagt vooral om inzet, leergierigheid en bereidheid om verschillende werkzaamheden op te pakken.
Taken van een lichtmatroos
- Helpen bij het aan- en afmeren van het schip.
- Ondersteunen bij laden en lossen van goederen.
- Assisteren van matrozen, bootsman en schipper.
- Inspecteren en controleren van lading onder begeleiding.
- Uitvoeren van eenvoudige administratieve taken.
- Verrichten van algemene facilitaire werkzaamheden.
- Meewerken aan onderhoudswerkzaamheden aan boord.
Film: Mbo-opleiding Zeevaart:
Film: Snuffelstage VMBO Zeevaart:
Opleidingen tot lichtmatroos
Wie een carrière ambieert als lichtmatroos kan het beste de mbo-opleiding matroos binnenvaart volgen. Tijdens deze vakopleiding zal je bekendgemaakt worden met alle werkzaamheden van de binnenvaart en de zeevaart. Tijdens de opleiding lichtmatroos zal je meestal werkzaam zijn op het binnenwater, zodat je ook nog tijd hebt voor je opleiding.
Op de zeevaart ben je meestal te lang van huis om op een goede manier aan je opleiding te werken. Op een later moment in de opleiding, zoals tijdens een vervolgopleiding, kan dit wel het geval zijn. Zie voor meer informatie ook de website Bureau Voorlichting Binnenvaart.
Bedrijven waar een lichtmatroos werkzaam kan zijn
Als lichtmatroos zal je over het algemeen werkzaam zijn voor een rederij of voor een binnenvaartschipper. Zoals eerder omschreven zal een lichtmatroos niet snel werkzaam zijn binnen de zeevaart. Een lichtmatroos is werkzaam binnen de binnenvaart, omdat een lichtmatroos te maken heeft met een beroepsopleiding. Met andere woorden: een lichtmatroos moet ook de tijd hebben om naar school te kunnen gaan.
Competenties lichtmatroos
De belangrijkste competentie als lichtmatroos is je leergierigheid, omdat de functie lichtmatroos gezien moet worden als startersfunctie binnen de maritieme sector. Het willen leren en doorgroeien zijn belangrijke competenties. Daarnaast spelen verantwoordelijkheidsgevoel en veiligheid een belangrijke rol aan boord van schepen, omdat ongelukken niet voor mogen komen.
Ook communicatie kan aangemerkt worden als belangrijke competentie, omdat je te maken krijgt met verschillende collega's en de schipper. Algemeen belangrijke woorden zijn luisteren, motivatie, zelfstandigheid, samenwerken, presteren, energie, inzicht, passie en stressbestendigheid.
Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als lichtmatroos
Het arbeidsmarktperspectief van een lichtmatroos is over het algemeen goed te noemen, omdat de beroepsvaart zit te springen om goede vaklieden. Wel is het zo dat je alleen aangemerkt kan worden als lichtmatroos als je een beroepsopleiding aan het volgen bent.
De doorgroeimogelijkheden van een lichtmatroos moeten gezien worden in het afronden van de opleiding, zodat je aangemerkt kan worden als matroos. Na het afronden van de opleiding is het ook nog mogelijk om een vervolgopleiding te volgen, zodat je uiteindelijk aangemerkt kan worden als maritiem officier.
Arbeidsvoorwaarden en salaris lichtmatroos
Als lichtmatroos val je meestal onder de cao binnenvaart, maar er kan ook sprake zijn van een praktijkstage, als je via een school aan het werk gaat. In dit geval kunnen de arbeidsvoorwaarden ook via de school geregeld zijn. Een lichtmatroos in loondienst verdient over het algemeen een salaris tussen de € 2.000 en € 2.400 bruto per maand, afhankelijk van leeftijd en opleidingen.
Eigen bedrijf starten als Lichtmatroos
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Lichtmatroos, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Lichtmatroos
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Lichtmatroos bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Lichtmatroos.
Mijnzzp.nl

