Touwslager
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een touwslager?
Een touwslager was van oudsher een ambachtsman die zich bezighield met het maken van touw uit natuurlijke vezels. Het beroep is aan het einde van de negentiende eeuw grotendeels verdwenen door industrialisatie en machinale productie. In eerdere eeuwen was touw een onmisbaar materiaal voor onder meer de zeevaart en visserij.
Vooral in de zestiende en zeventiende eeuw beleefde het ambacht een bloeiperiode door de groei van de scheepsbouw. Touw werd meestal gemaakt van hennepvezels, omdat deze goed bestand waren tegen zeewater. Ook katoen en jute werden gebruikt voor specifieke toepassingen, zoals decoratief touw.
Het maken van touw bestond uit het draaien van garens tot lange strengen, waarvoor veel ruimte nodig was. Dit proces vond plaats op zogenoemde lijnbanen, waar touwen soms honderden meters lang werden. Na het eerste draaien volgde het tegendraads in elkaar slaan van de vezels om extra stevigheid te verkrijgen. Voor zeer dikke touwen werd het proces meerdere keren herhaald. Touwslagers werkten vaak in havensteden of plaatsen met een directe verbinding met zee of rivier.
Ambacht en historische context
Een touwslager kan worden aangemerkt als arbeider en ambachtsman met specialistische kennis van vezelverwerking. Tegenwoordig komt het beroep vooral nog voor in museale context, waar bijvoorbeeld een museummedewerker het ambacht demonstreert. Er bestaat een duidelijke historische relatie met beroepen als zeeman en zeevisser, die afhankelijk waren van sterk en betrouwbaar touw voor tuigage en visnetten.
Bij het touwslaan werd gebruikgemaakt van lijnbanen met wielen en haken aan beide uiteinden. Tussen deze punten bevond zich een verrijdbare bok, vaak verzwaard met gewichten om de spanning te reguleren. Door variatie in spanning en draairichting kon de touwslager invloed uitoefenen op de stijfheid en trekkracht van het eindproduct.
Touwslaan
De term touwslaan verwijst naar het draaien van de haken waarmee de vezels in elkaar werden gedraaid. Door meer garens per haak toe te voegen, kon de dikte van het touw worden aangepast. In de zestiende en zeventiende eeuw kwam kinderarbeid voor binnen dit ambacht. Kinderen hielpen bijvoorbeeld door aan een slinger te draaien, terwijl de touwslager achterwaarts over de lijnbaan liep om de vezels gelijkmatig te vlechten. Een gelijkmatige draaiing was noodzakelijk om een sterke en duurzame streng te verkrijgen.
Taken als touwslager
- Vezels verzamelen.
- Vezels aan haken hangen.
- Lijnbaan klaarmaken.
- Materiaal klaarzetten.
- Vezels in elkaar draaien.
- Over de lijnbaan lopen.
- Wiel bedienen.
- Touw oprollen.
Verloren ambacht touwslager:
Demonstratie touwslagerij:
Opleiding tot touwslager
Er is nooit sprake geweest van een opleiding tot touwslager. Het betrof hier een ambacht dat men in de praktijk leerde als arbeider. Zo was het een kwestie van al doende leren in de praktijk en ervaring opdoen om steeds beter in het vak te worden. Aangezien ook kinderen al bij het proces werden betrokken, gold dat deze naarmate de tijd verstreek en er meer ervaring was, er sprake was van doorgroeien naar de functie van touwslager. Overigens was het ook zo dat de functie deel kon uitmaken van andere beroepen.
Bedrijven waar een touwslager werkzaam kan zijn
Een touwslager werkte doorgaans in dienst van touwslagerijen. Het is echter ook denkbaar dat een touwslager als ondernemer werkzaam was en zelf personeel in dienst had om touwen te produceren voor de zeevaart, schepen en vissers. De meeste touwslagerijen zijn aan het einde van de negentiende eeuw verdwenen. De industriële ontwikkelingen hebben er destijds voor gezorgd dat het mogelijk werd om op een andere manier touw te vervaardigen.
Het touwslaan gebeurde vanaf dat moment op een mechanische manier. Dit betrof een veel snellere, maar ook goedkopere manier van touwslaan en daarmee kwam er een eind aan de authentieke touwslagerijen. Er bleef vooralsnog alleen nog een kleine groep over die het zelfgemaakte touw tegen hele lage prijzen in de verkoop deed.
Competenties van een touwslager
Er waren diverse competenties belangrijk om als touwslager te werken. Een van de belangrijkste competenties was over discipline en energie te willen beschikken. Ook het streven naar kwaliteit was voor het beroep een belangrijke competentie. Dat geldt overigens eveneens voor het nauwkeurig werken en samenwerken met anderen om tot het beste resultaat te komen.
Loopbaanperspectief touwslager
Arbeidsmarktperspectief
Er is geen sprake van een arbeidsmarktperspectief, omdat het beroep van touwslager is uitgestorven. Het beroep komt tegenwoordig hooguit nog voor in touwslagerijen in musea, waar er overigens nog wel meerdere van zijn. Er staat in Oudewater bijvoorbeeld nog een touwfabriek die uit de zestiende eeuw afkomstig is.
Doorgroeikansen
Voor wat betreft het doorgroeien gold dat het mogelijk was om zelf ondernemer te worden in de touwslagerij en personeel in dienst te nemen.
Salaris en tarief van een touwslager
Salaris
Er is geen specifiek voorbeeld van het salaris van een touwslager te geven. Dat heeft ermee te maken dat het beroep dus niet meer als zodanig in deze tijd voorkomt.
Tarief
Het uurtarief van een zelfstandig werkende touwslager is niet van toepassing. Het beroep touwslager komt beroepsmatig niet meer voor.
Eigen bedrijf starten als Touwslager
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Touwslager, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Touwslager
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Touwslager bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Touwslager.
Mijnzzp.nl