Scheepskok

Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...

Avatar van Team Mijnzzp

Een scheepskok is een kok die werkzaam is aan boord van schepen, wat betrekking kan hebben op binnenschepen of op zeeschepen. Als scheepskok kan je dus werkzaam zijn op verschillende soorten schepen. Dit hoeft niet alleen cruiseschepen te betreffen, omdat ook reguliere zeeschepen gebruik kunnen maken van een scheepskok als er sprake is van veel personeelsleden aan boord van het schip. Daarnaast komt het beroep scheepskok voor bij de marine. Grote cruiseschepen en andere grote schepen kunnen zelfs meerdere koks in dienst hebben, afhankelijk van het aantal passagiers en bemanningsleden. Kleinere schepen, zoals binnenvaartschippers, maken over het algemeen geen gebruik van externe koks. Vooral scheepskoks op cruiseschepen kunnen zeer uitgebreid en luxe koken voor passagiers. Als het om een scheepskok gaat op een werkschip of handelsschip is luxe over het algemeen minder belangrijk. Een keuken aan boord van een schip noemt men geen keuken maar een kombuis. Vooral luxe cruiseschepen zijn tegenwoordig voorzien van zeer grote en moderne keukens, die eigenlijk niet meer de benaming kombuis verdienen. Aan boord van cruiseschepen zijn meestal meerdere koks en chef-koks werkzaam, die de hele dag niks anders doen dan maaltijden bereiden. Aan boord van cruiseschepen kunnen letterlijk duizenden passagiers en bemanningsleden aanwezig zijn, waardoor de keuken bijna 24 uur per dag bemand is. Het beroep scheepskok moet dus wel vrij algemeen gezien worden, omdat een scheepskok aan boord van verschillende schepen werkzaam kan zijn. De inhoudelijke werkzaamheden van een scheepskok verschillen niet echt met de werkzaamheden van een reguliere kok. Wel is het beroep scheepskok aan te merken als een bijzonder beroep, omdat je in de meeste gevallen over de hele wereld werkzaam kan zijn. In dat opzicht is het beroep scheepskok aan te merken als een mooi beroep waarbij je ook op de mooiste locaties zal komen.

Naast scheepskoks zijn er andere vaklieden werkzaam binnen een scheepskeuken, zoals afwassers, schoonmakers en keukenhulpen, die bijvoorbeeld voorbereidende werkzaamheden uitvoeren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het verzamelen van alle ingrediënten, zoals vlees en vis uit de vriezer. Dit soort werkzaamheden kan uitgevoerd worden door speciale keukenhulpen, omdat de vriezers aan boord van cruiseschepen zeer groot kunnen zijn. Dit is het geval, omdat cruiseschepen een langere periode aan het varen zijn. Daarnaast hebben cruiseschepen over het algemeen te maken met veel passagiers. Met andere woorden moeten cruiseschepen zeer veel voedsel kunnen opslaan. Het bereiden van eten aan boord van een cruiseschip is heel iets anders dan het koken in een regulier restaurant, omdat het meestal om indrukwekkende aantallen gaat. De scheepskoks aan boord van cruiseschepen denken dan ook niet in grammen maar eerder in kilo's. Daarnaast is het werktempo binnen een scheepskeuken over het algemeen hoog te noemen. Ook de kwaliteitseisen met betrekking tot de gerechten aan boord van cruiseschepen is hoog te noemen.

Scheepskok op de reguliere scheepvaart

Zoals eerder omschreven kan een scheepskok ook werkzaam zijn op reguliere zeeschepen, die verder niet te maken hebben met passagiers. Deze keukens zijn meestal kleiner en simpeler qua uitvoering. Binnen deze keukens zijn de kwaliteitseisen met betrekking tot het eten ook hoog, maar zal dit minder luxe zijn dan aan boord van cruiseschepen. Omdat er minder mensen aanwezig zijn kunnen de werkzaamheden ook verschillen. Een scheepskok aan boord van normale zeeschepen zal ook andere werkzaamheden uitvoeren dan alleen het koken. Ook algemene schoonmaakwerkzaamheden en afwaswerkzaamheden worden in dat geval uitgevoerd door de scheepskok. Daarnaast zijn er over het algemeen minder scheepskoks aanwezig, omdat er minder mensen aanwezig zijn. Binnen de reguliere scheepvaart kan het ook zo zijn dat er helemaal geen sprake is van scheepskoks. Dit is voor het geval als we spreken van de binnenvaart. In dat geval kan is het denkbaar dat de kapitein of wellicht een matroos verantwoordelijk is voor het bereiden van gerechten.

Verschil tussen een keuken en kombuis

Er bestaat geen echt verschil tussen een keuken en een kombuis. Wel kan het zijn dat een kombuis of scheepskeuken andere functionaliteiten kent dan een reguliere keuken. Denk bijvoorbeeld aan kookplaten die los gezet kunnen worden, zodat ze waterpas blijven staan in een storm, of aan keukenkastjes die voorzien zijn van extra vergrendelingen. De term kombuis komt binnen de beroepsvaart steeds minder vaak voor, omdat het meestal om zeer professionele keukens gaat. Het woord kombuis stamt vermoedelijk af van het Latijnse woord cacabus, wat kookpot betekent. In de meeste gevallen zal de term kombuis alleen gebruikt worden om aan te geven dat het een scheepskeuken betreft. Zoals eerder omschreven kunnen moderne scheepskeukens zeer groot en luxe zijn. Vooral de scheepskeukens aan boord van cruiseschepen zijn over het algemeen zeer indrukwekkend.

Vijfsterrendiners Holland America Line:

Kok bij Defensie:

Opleidingen tot scheepskok

Er bestaan geen speciale opleidingen tot scheepskok. De meest gerichte opleiding als scheepskok is de Mbo-opleiding Kok. Wanneer je als kok op een schip wilt werken is het meestal wel zo dat er een speciale opleiding gevolgd moet worden met betrekking tot de veiligheid aan boord van schepen. Daarnaast is maritieme kennis wel aan te raden. Deze opleidingen kunnen meestal intern gevolgd worden. Zoals eerder omschreven kan een scheepskok ook gewoon gezien worden als kok. De inhoudelijke werkzaamheden van een scheepskok kunnen wel verschillen, omdat een scheepskok over het algemeen te maken heeft met grote hoeveelheden. Dit is vooral het geval als we spreken van cruiseschepen. In de meeste gevallen zal een scheepskok dus wel een interne opleiding moeten doorlopen. Ook het volgen van een opleiding tot preventiemedewerker of als kwaliteitscontroleur horeca kan tot de mogelijkheden behoren. Dit is het geval, omdat veiligheid en hygiëne hoog aangeschreven staan binnen de scheepvaart. Dit kan wel verschillen per werkgever, omdat niet alle rederijen en andere werkgevers op dezelfde manier werken. Daarnaast zijn er ook genoeg externe opleidingsinstituten te vinden waar je een opleiding kan volgen. Ook de boekhouding is belangrijk als ondernemer.

Bedrijven waar een scheepskok werkzaam kan zijn

Een scheepskok is over het algemeen werkzaam voor een scheepsrederij, wat betrekking kan hebben op verschillende scheepsrederijen. Denk hierbij aan de reguliere zeevaart en aan de bekende cruiseschepen. De inhoudelijke werkzaamheden van een scheepskok kunnen per werkgever verschillen, omdat vooral aan boord van cruiseschepen sprake kan zijn van luxe gerechten. Als scheepskok kan je ook werkzaam zijn voor Defensie binnen de marine.

Competenties scheepskok

De belangrijkste competentie van een scheepskok is de allround vakkennis van de horecabranche en van de gastronomie. Daarnaast moet een scheepskok beschikken over voldoende vakinhoudelijke kennis met betrekking tot het koken. Omdat een scheepskok over het algemeen zal samenwerken met diverse andere vaklieden binnen een keukenteam moet de scheepskok beschikken over goede communicatieve vaardigheden. Een andere belangrijk competentie is dat een scheepskok niet zeeziek mag worden. Omdat een scheepskok met veel gasten te maken krijgt is het werktempo van een scheepskok over het algemeen hoog te noemen. Met andere woorden moet een scheepskok stressbestendig zijn. Algemeen belangrijke woorden als scheepskok zijn hygiëne, samenwerken, inzicht, energie, motivatie, passie, taalvaardigheid, presteren en kwaliteit.

Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als scheepskok

Het arbeidsmarktperspectief van een scheepskok is niet zomaar aan te geven, omdat het zeer specifieke werkzaamheden betreft. Daarnaast kan een scheepskok op verschillende manieren werkzaam zijn. Het werken binnen de beroepsvaart als scheepskok kan niet zomaar vergeleken worden met het werken aan boord van luxe cruiseschepen. Binnen de beroepsvaart is er tegenwoordig vaak sprake van Aziaten, die werkzaam zijn als scheepskok. In dat opzicht is het arbeidsmarktperspectief van een scheepskok niet goed te noemen. Als we spreken van de luxe cruiseschepen is het arbeidsmarktperspectief afhankelijk van de ervaring, opleidingen en je eigen competenties. Op cruiseschepen is het juist belangrijk dat je beschikt over voldoende vakinhoudelijke kennis. Daarnaast moet het beroep scheepskok bij je passen qua persoonlijkheid. De doorgroeimogelijkheden van een scheepskok moeten gezien worden in het verkrijgen van meer verantwoordelijkheden binnen de keuken. In dat opzicht kan het doorgroeien gezien worden in het worden van de chef-kok.

Arbeidsvoorwaarden en salaris scheepskok

Als scheepskok kan je met verschillende cao's te maken krijgen, afhankelijk van de werkgever. De cao Horeca kan van toepassing zijn, maar ook de cao Handelsvaart of de cao Zeevarenden, waarbinnen de arbeidsvoorwaarden geregeld zijn. Wat een scheepskok precies zal verdienen is lastig aan te geven, omdat dit per werkgever en soort werkzaamheden erg kan verschillen. Het zal ergens liggen tussen de 1800 en 2800 euro bruto per maand afhankelijk van leeftijd, opleidingen en verdere verantwoordelijkheden.

Mijnzzp.nl