Marktkoopman
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een marktkoopman?
Een marktkoopman is een straatverkoper die op een markt of weekmarkt zijn waren verkoopt aan consumenten. Op markten worden uiteenlopende producten aangeboden, zoals kleding, broodwaren, bloemen, groente, vis, kaas, stoffen en fruit. Marktkooplieden maken meestal gebruik van gehuurde marktkramen, maar soms ook van een eigen verkoopwagen, bijvoorbeeld bij de verkoop van vis of kaas.
Samen vormen de verschillende kramen een tijdelijk verkooppunt waar consumenten boodschappen kunnen doen. De aangeboden producten zijn vaak goedkoper dan in gewone winkels, onder andere doordat de vaste kosten doorgaans lager zijn. Markten blijven populair vanwege de variatie in aanbod en de directe verkoop aan klanten.
Naast weekmarkten bestaan er ook speciale markten die slechts af en toe plaatsvinden, zoals een kerstmarkt of boekenmarkt. Veel marktkooplieden richten zich op één productgroep, zoals kinderkleding, stoffen of groente en fruit. Een marktkoopman kan daardoor worden gezien als detailhandelaar en middenstander, ook zonder vaste winkel. Verkoop is alleen toegestaan op georganiseerde marktlocaties, zoals een plein of straat die hiervoor is aangewezen.
Werken op de markt
De meeste marktkooplieden zijn werkzaam als ondernemer en staan op meerdere markten per week. Om een plek te krijgen, moet een marktkoopman zich inschrijven bij de marktmeester. Wanneer een standplaats vrijkomt, kan deze worden toegewezen, zolang er niet al te veel handelaren aanwezig zijn met hetzelfde aanbod.
De marktmeester ziet erop toe dat de marktregels worden nageleefd. Dit heeft bijvoorbeeld betrekking op aankomst- en vertrektijden en de voorwaarden waaraan marktkramen moeten voldoen. Het werk vraagt om flexibiliteit, omdat marktkooplieden vaak vroeg onderweg zijn en te maken krijgen met weersomstandigheden. Bij grotere kramen worden soms marktmedewerkers ingezet.
Inkopen van producten
Een marktkoopman is ook verantwoordelijk voor het inkopen van producten. Niet alle marktkooplieden kopen in via de veiling. Dit komt vooral voor bij beroepen zoals de groenteman, visboer of bloemist. Andere marktkooplieden kopen meestal in via de groothandel of produceren zelf hun waren, zoals een bakker.
In sommige gevallen beschikt een marktkoopman daarnaast over een eigen winkel, bijvoorbeeld bij een boekenmarkt waar antiquairs actief zijn. Ook groente- en kaasverkopers kunnen naast de markt een vaste winkel hebben.
Ontwikkeling en populariteit van markten
Markten zijn nog steeds populair, maar verliezen in sommige gebieden terrein. Vooral markten in grotere steden trekken veel bezoekers. Veranderingen in winkelgedrag spelen hierbij een rol, omdat steeds meer mensen hun aankopen online doen. Daarnaast zijn er tegenwoordig meer winkels die qua prijs kunnen concurreren met marktkramen.
Markten zijn van oudsher bekend om voordelige producten zoals groente, fruit, vis, kaas, bloemen, stoffen en vlees. Naast prijs speelt volgens sommige bezoekers ook kwaliteit een rol.
Legale straathandel via markten
Markten hebben een bijzondere status, omdat straatverkoop buiten georganiseerde locaties niet is toegestaan. Marktterreinen worden ingericht door gemeentes om verkoop mogelijk te maken. Dit betreft onder andere voorzieningen zoals stroompunten, toiletruimtes en voldoende ruimte voor uitstalling.
Daarnaast moet er in de omgeving plek zijn voor verkoopwagens, die meestal niet op het marktterrein mogen blijven staan. In het verleden was er soms ook sprake van een stadsomroeper.
Film: Wat doet een marktkoopman
Film: Beroep marktkoopman
Opleidingen tot marktkoopman
Voor het beroep marktkoopman is het niet nodig om een opleiding te volgen, omdat het beroep marktkoopman een vrij beroep is. Met andere woorden: iedereen kan werkzaam zijn als marktkoopman. Vanzelfsprekend is een opleiding binnen de detailhandel, zoals de mbo-opleiding ondernemer detailhandel, wel aan te raden. Met een goede basisopleiding zijn de overlevingskansen als ondernemer een stuk groter. Daarnaast kan specifieke productkennis wel belangrijk zijn als marktkoopman.
Bedrijven waar een marktkoopman werkzaam kan zijn
Een marktkoopman is niet werkzaam voor bedrijven, omdat de meeste marktkooplieden werkzaam zijn als ondernemer. Een marktkoopman kan ook aangemerkt worden als middenstander, ondanks dat een marktkoopman niet over een fysieke winkel hoeft te beschikken. Het is denkbaar dat een marktkoopman ook andere werkzaamheden uitvoert, omdat lang niet alle marktkooplieden fulltime werkzaam zijn. Daarnaast kan er sprake zijn van bijzondere markten. Denk bijvoorbeeld aan een antiekbeurs of aan een verzamelaarbeurs. In dat geval kan er sprake zijn van particulieren of andere detailhandelaren.
Competenties marktkoopman
De belangrijkste competentie van een marktkoopman is productkennis, omdat je meestal te maken hebt met klanten die specifieke producten zoeken. Daarnaast moet een marktkoopman over een commerciële instelling beschikken. Ook communicatie speelt als marktkoopman een belangrijke rol. Bij marktkooplieden heeft dit vooral betrekking op de duidelijke stem, die marktkooplieden kunnen gebruiken om extra aandacht te trekken. Een andere belangrijke competentie is het doorzettingsvermogen, omdat het vooral in de winter afzien is op de markt. Algemeen belangrijke woorden zijn motivatie, energie, flexibiliteit, enthousiasmeren, passie, zelfstandigheid, waakzaamheid, plannen en organiseren.
Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als marktkoopman
Het arbeidsmarktperspectief van een marktkoopman is niet echt van toepassing, omdat de meeste marktkooplieden werkzaam zijn als ondernemer. Iedereen kan werkzaam zijn als marktkoopman; echter, het overleven als marktkoopman is niet in alle gevallen even makkelijk. Het zijn vooral de populaire producten, zoals vis, bloemen, brood en groente, die het goed doen op de markt. Er zijn als marktkoopman geen echte doorgroeimogelijkheden, anders dan het opbouwen van een goede naam.
Arbeidsvoorwaarden en salaris marktkoopman
Een salarisindicatie voor het beroep marktkoopman is er niet te geven, omdat het meestal allemaal zelfstandig ondernemers betreft. Het salaris van een marktkoopman is sterk afhankelijk van de inkoop en verkoop. Ook heeft een marktkoopman nog andere kosten, zoals standgeld, stroomkosten, brandstofkosten, wagenkosten en mogelijke opslagkosten.
Eigen bedrijf starten als Marktkoopman
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Marktkoopman, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Marktkoopman
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Marktkoopman bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Marktkoopman.
Mijnzzp.nl