Afdelingsmanager
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Beroep: afdelingsmanager
Een afdelingsmanager is verantwoordelijk voor het aansturen van een specifieke afdeling binnen een organisatie. De medewerkers die op deze afdeling werkzaam zijn, vallen hiërarchisch en functioneel onder zijn of haar verantwoordelijkheid. De afdelingsmanager zorgt voor de dagelijkse leiding, bewaakt de voortgang van werkzaamheden en ziet toe op de uitvoering van het organisatiebeleid. Daarnaast fungeert de afdelingsmanager als aanspreekpunt voor medewerkers én als schakel richting de directie. Het voeren van functionerings- en beoordelingsgesprekken behoort doorgaans tot het takenpakket. Binnen het beroep staan coördinatie, toezicht en personeelsmanagement centraal.
De functie wordt meestal geplaatst binnen het operationeel management of middenmanagement. Afdelingsmanagers zijn vaak zelf ook actief op de werkvloer, waardoor de communicatielijnen kort zijn en directe aansturing mogelijk is. Het beroep komt in uiteenlopende sectoren voor en kent verschillende benamingen, afhankelijk van de organisatiestructuur. De verantwoordelijkheden verschillen per managementniveau en per omvang van de afdeling. Sommige afdelingsmanagers sturen een klein team aan, terwijl anderen leidinggeven aan grote afdelingen met meerdere teams. Hierdoor moet het beroep in algemene zin worden beschouwd, met variërende taken en bevoegdheden.
Positie binnen de organisatie
Een afdelingsmanager kan in veel gevallen worden aangemerkt als operationeel manager. In tegenstelling tot het topmanagement is de afdelingsmanager doorgaans actief binnen de eigen afdeling. Dit betekent dat er direct contact is met personeelsleden en dat dagelijkse operationele processen worden bewaakt.
Daarnaast heeft de afdelingsmanager regelmatig overleg met interne en externe specialisten op het gebied van personeel en organisatie, zoals personeelszaken medewerkers, recruiters, personeelstrainers, loopbaanadviseurs en bedrijfsartsen. Bij grotere of complexe projecten kan er sprake zijn van aanvullende managementlagen, zoals unitmanagers, die specifieke teams of onderdelen aansturen.
Werkzaamheden van een afdelingsmanager
De werkzaamheden verschillen per sector en organisatie, maar bestaan doorgaans uit:
- Vertalen van de bedrijfsvisie naar afdelingsdoelstellingen;
- Aansturen, begeleiden en beoordelen van medewerkers;
- Opstellen van roosters en planningen;
- Bewaken van kwaliteit, productiviteit en budgetten;
- Rapporteren aan het hogere management;
- Optimaliseren van werkprocessen en procedures.
Afdelingsmanagers komen in vrijwel alle sectoren voor en kunnen andere functietitels dragen, zoals fleet manager, logistiek manager of interim-manager. Het opleidingsniveau varieert van mbo tot universitair niveau, afhankelijk van de aard en complexiteit van de afdeling.
Doordat de afdelingsmanager dicht bij de werkvloer staat, kan hij of zij snel signaleren wanneer processen of personeelszaken aandacht vragen. In veel situaties fungeert de manager tevens als vertrouwenspersoon voor medewerkers.
Verschil tussen leiderschap en management
Een afdelingsmanager opereert meestal binnen het operationeel management, de eerste managementlaag binnen veel organisaties. Boven dit niveau bevinden zich het middenmanagement en het topmanagement. Het topmanagement, zoals een directeur, bepaalt de strategische koers van de organisatie en stuurt afdelingsmanagers aan.
Management richt zich primair op het organiseren, plannen en controleren van werkzaamheden. Leiderschap heeft meer betrekking op het bepalen van visie en strategie. In de praktijk kan een afdelingsmanager gebruikmaken van ondersteunende functies, zoals een teamleider, of werken volgens methodieken zoals de scrum methodiek om processen te structureren en teams effectief te laten samenwerken.
Taken en verantwoordelijkheden
- Aanspreekpunt zijn voor medewerkers en directie;
- Coördineren en bewaken van werkzaamheden;
- Delegeren van taken en verantwoordelijkheden;
- Monitoren van prestaties en resultaten;
- Signaleren van knelpunten en verbeteren van processen;
- Vertegenwoordigen van de afdeling binnen de organisatie.
Beroepsfilm afdelingsmanager:
Opleidingen tot afdelingsmanager
Om als afdelingsmanager te kunnen werken, kan het beste de hbo-opleiding Bedrijfskunde, hbo-opleiding Commerciële Economie of de hbo-opleiding Business Management gevolgd worden. Deze opleidingen duren, afhankelijk van je vooropleiding, vier jaar en stomen je klaar om als manager te gaan werken. Tijdens deze opleidingen is er veel aandacht voor bedrijfseconomie, administratie, vervoerseconomie, productietechnieken en natuurlijk voor vreemde talen. Het is niet zo dat het beroep afdelingsmanager alleen voorkomt op minimaal hbo-niveau. Binnen kleinere organisaties is het over het algemeen voldoende dat een afdelingsmanager beschikt over een gerichte mbo-opleiding. Welke mbo-opleiding dit precies is, kan per organisatie verschillen.
Bedrijven waar een afdelingsmanager werkzaam kan zijn
Een afdelingsmanager kan overal werkzaam zijn, in alle branches en op verschillende manieren, omdat veel bedrijven, organisaties en overheden te maken hebben met verschillende afdelingen. Denk bijvoorbeeld aan expediteurs, callcentra, gemeentehuizen, semi-overheid of aan fabrieken binnen de industrie. Het beroep kan ook onder andere benamingen voorkomen, afhankelijk van waar de afdelingsmanager precies werkzaam is. Denk bijvoorbeeld ook aan de benaming office manager. Een office manager kan in veel gevallen ook aangemerkt worden als afdelingsmanager.
Competenties afdelingsmanager
De competenties waarover een afdelingsmanager moet beschikken, kunnen verschillen per soort afdelingsmanager, omdat het beroep afdelingsmanager betrekking kan hebben op diverse niveaus. In alle gevallen zal een afdelingsmanager moeten beschikken over managementvaardigheden. Daarnaast is het belangrijk dat een afdelingsmanager beschikt over leiderschap en doorzettingsvermogen. Een andere belangrijke competentie van een afdelingsmanager is communicatie, omdat een afdelingsmanager over het algemeen met veel verschillende medewerkers zal samenwerken. Ook het kunnen inspireren en motiveren van de diverse medewerkers als afdelingsmanager kan gezien worden als een belangrijke competentie. Algemeen belangrijke woorden zijn plannen, organiseren, visie, lef, zelfstandigheid, besluitvaardigheid, verantwoordelijkheidsgevoel en analytisch. Analytisch heeft vooral betrekking op het kunnen onderscheiden van de bijzaken van de hoofdzaken. De specifieke competenties waarover een afdelingsmanager moet beschikken, moeten vrij algemeen gezien worden, ook omdat het beroep betrekking kan hebben op verschillende niveaus van management.
Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als afdelingsmanager
Het arbeidsmarktperspectief van een afdelingsmanager is over het algemeen redelijk goed te noemen, omdat veel organisaties gebruikmaken van afdelingsmanagers. In het algemeen is het zo dat je als afdelingsmanager de meeste kans op werk maakt als je minimaal over een passende hbo-opleiding beschikt. Daarnaast is het zo dat de werkervaring in de meeste gevallen zal bepalen of je in aanmerking komt voor de functie afdelingsmanager. Niet iedereen kan zomaar afdelingsmanager worden, omdat ervaring in de meeste gevallen wel belangrijk is. Vacatures afdelingsmanager zijn over het algemeen wel veel te vinden. Daarnaast moet je over de juiste competenties beschikken. De doorgroeimogelijkheden van een afdelingsmanager kunnen gezien worden in het verkrijgen van een hogere managementfunctie. Denk bijvoorbeeld aan de functie kennismanager, financieel manager of de functie bedrijfsleider. Dit kan wel per organisatie verschillen. In dat geval moet je wel aangemerkt kunnen worden als goede manager.
Arbeidsvoorwaarden en salaris afdelingsmanager
Als afdelingsmanager heb je doorgaans lange werkdagen met veel verschillende verantwoordelijkheden. Een hbo-opgeleide manager in loondienst kan afhankelijk van zijn leeftijd en ervaring tussen de € 3.200 en € 4.500 bruto per maand verdienen. Wel kan het salaris erg verschillend zijn per werkgever en de precieze verantwoordelijkheden als manager.
Eigen bedrijf starten als Afdelingsmanager
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Afdelingsmanager, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Afdelingsmanager
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Afdelingsmanager bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Afdelingsmanager.
Mijnzzp.nl