Verkeersleider

Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...

Avatar van Team Mijnzzp

Het beroep verkeersleider is zeer breed te noemen en komt voor in verschillende aspecten van de maatschappij die allemaal om hun specifieke vaardigheden vragen. In het kort komen de werkzaamheden van een verkeersleider neer op het veilig en efficiënt vervoeren van mensen en goederen. Een goede communicatie met de mensen en organisaties die direct of zijdelings met vervoer te maken hebben is voor een verkeersleider van groot belang. Verkeersleiders komen tegenwoordig voor in de civiele luchtvaart, militaire luchtvaart, scheepvaart, railverkeer, autosnelwegen en het openbaar vervoer. De opleidingseisen, verantwoordelijkheden en de werkzaamheden van de verschillende soorten verkeersleiders kunnen onderling nogal verschillen maar zoals eerder omschreven is het algemene belang van de verschillende verkeersleiders wel hetzelfde namelijk veiligheid en efficiëntie.

Waarom zijn er verkeersleiders nodig

De verschillende soorten verkeersleiders zijn allemaal in het leven geroepen om de algemene veiligheid te kunnen waarborgen en ook zeker om de efficiëntie van het verkeer te vergroten, zodat dit vlotter kan doorstromen. In vroegere dagen was de voornaamste taak van de verkeersleiders toch wel de veiligheid en was efficiëntie minder belangrijk omdat er simpelweg ook minder verkeer was en efficiëntie daardoor een minder grote rol speelde. Tegenwoordig is het overal zo druk dat efficiëntie ook een grote rol speelt voor de verkeersleider. Veiligheid en efficiëntie zijn zonder inschakeling van goeie verkeersleiders niet meer haalbaar.

De laatste jaren speelt ook het milieu voor een verkeersleider een grote rol. Hierbij moet gedacht worden aan normen voor geluidsoverlast en vrijkomend fijnstof. Het milieu is een belangrijk aandachtspunt voor verkeersleiders in iedere branche en is zeker niet alleen een aandachtspunt voor de luchtvaartsector. Denk hierbij bijvoorbeeld aan snelwegen langs of door woonwijken. Geluidsoverlast en fijnstof moet hier zoveel mogelijk gemeden worden.

Verkeersleider civiele luchtvaart

De Nederlandse verkeersleiders in de civiele luchtvaart begeleiden het vliegverkeer op Schiphol Airport, Rotterdam Airport, Maastricht Airport en Groningen Airport. De luchtverkeersleiding is verantwoordelijk voor alle civiele luchtvaart in geheel Nederland tot een hoogte van 24.500 voet (7.467 meter). Het vliegverkeer boven de 24.500 voet staat onder controle van Eurocontrol in Maastricht. Het is niet zo dat alle luchtverkeersleiders werkzaam zijn in de bekende verkeerstorens omdat er ook op andere plaatsen locaties zijn met luchtverkeersleiders. De luchtverkeersleiders in de verkeerstoren handelen alleen het vliegverkeer af in zicht van de luchthaven en de vluchtafhandeling hiervoor wordt doorgegeven aan de luchtverkeersleiders van de verkeerstoren wanneer de vliegtuigen de luchthaven naderen.

De verkeersleiders in de civiele luchtvaart hebben van alle verkeersleiders toch wel de moeilijkste en verantwoordelijkste baan van alle soorten verkeersleiders die er zijn omdat de civiele luchtvaart zeer druk te noemen is. Op Schiphol worden per dag ongeveer 1500 vluchten afgehandeld door de luchtverkeersleiders en de werkdruk is dan ook zeer hoog te noemen. Het beroep luchtverkeersleider is zeer populair onder scholieren, doch  worden er jaarlijks maar ongeveer 30 nieuwe aanstaande luchtverkeersleiders opgenomen voor de opleiding. De selectie en opleiding tot luchtverkeersleider zijn zwaar te noemen en zeker niet voor iedereen haalbaar.

Als luchtverkeersleider verdien je doorgaans een zeer riant salaris wat mede tot stand komt door de strenge eisen en grote verantwoordelijkheden die je hebt als luchtverkeersleider. Om in aanmerking te komen voor de opleiding tot luchtverkeersleider zal men minimaal over havo met wiskunde moeten beschikken. De opleiding tot luchtverkeersleider duurt over het algemeen vijf jaar maar als luchtverkeersleider ben je natuurlijk nooit uitgeleerd. Wie meer informatie wenst over de luchtverkeersleiding kan het beste kijken op de website van de Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL).

Verkeersleider militaire luchtvaart

De Nederlandse militaire luchtverkeersleiding is gevestigd in Eindhoven (torenverkeer) en Nieuw Millingen en handelt het militaire luchtverkeer af die een ander doelt dient dan de reguliere civiele luchtvaart. De luchtmacht kent twéé soorten verkeersleiders namelijk de verkeersleiders die het luchtverkeer afhandelen rondom de luchthavens en de luchtgevechtleiding. Bij defensie bestaan er verschillende soorten opleidingen die van opleidingsniveau kunnen verschillen. Ondanks dat de werkzaamheden van een militaire luchtverkeersleider veel overeenkomsten heeft met een civiele luchtverkeersleider zijn er natuurlijk wel degelijk grote verschillen tussen de verkeersleiders omdat ze beiden een ander doel dienen. Wie meer informatie wenst over een carrière als verkeersleider bij de luchtmacht kan de volgende link volgen.

Verkeersleider scheepvaart

De verkeersleiders van de scheepvaart handelen het scheepsverkeer af in drukke binnenwateren en het scheepvaartverkeer in havens. Ook de zeeschepen die een haven benaderen of juist weer verlaten staan onder toezicht van de verkeersleiders. De scheepsverkeersleiders werken voor de Vessel traffic service (VTS) en worden doorgaans VTS operators genoemd. Net zo als de luchtverkeersleiders maken de verkeersleiders van de VTS veelvuldig gebruik van radarschermen om het scheepvaartverkeer te kunnen volgen. De diverse verkeersposten van de VTS zijn vaak zo gesitueerd dat de VTS operators visueel zicht hebben op het scheepvaartverkeer al is dit tegenwoordig niet echt noodzakelijk meer omdat de verkeersleiders gebruik maken van radarsystemen.

Een groot verschil tussen de scheepvaartverkeersleiders en de luchtverkeersleiders is dat de diverse kapiteins van schepen niet verplicht zijn om te luisteren naar de VTS operators en de opmerkingen van de verkeersleiders eerder gezien moeten worden als dringende adviezen. Piloten daarentegen zijn verplicht om te luisteren naar de luchtverkeersleiding en hun adviezen te volgen. Nieuwe scheepsverkeersleiders en bestaande verkeersleiders maken tegenwoordig veelvuldig gebruik van zogenaamde VTS simulators om te oefenen. Er is ook een beroepsvereniging verkeersdienstmedewerkers waar meer informatie te vinden is over de werkzaamheden van de scheepsverkeersleiders.

Het zeevaartverkeer op zee staat niet onder leiding van de verkeersleiders maar onder toezicht van de internationale maritieme organisatie (IMO). De internationale maritieme organisatie is opgericht door de Verenigde Naties om het internationale zeeverkeer veiliger en milieuvriendelijker te maken. Ook zijn er internationale afspraken gemaakt over de bouw van veilige zeeschepen zodat grote milieurampen zoveel mogelijk worden voorkomen en de algemene veiligheid op zee toeneemt.

Verkeersleider railverkeer

De verkeersleiders van de spoorwegen noemt men railverkeersleiders en deze verkeersleiders zijn verantwoordelijk voor het veilig leiden van al het treinverkeer binnen Nederland. De railverkeersleiders zijn de mensen die de diverse wissels en seinen op en langs het spoor bedienen zodat wij veilig vervoerd kunnen worden. De treinen die op een rangeerterrein staan worden doorgaans niet door de railverkeersleiding afgehandeld maar door mensen die op het rangeerterrein werkzaam zijn. Een ander woord voor railverkeersleider is tegenwoordig ook wel treinverkeersleider. De opleiding tot treinverkeersleider wordt binnen Nederland in Utrecht gegeven door ProRail.

Het Nederlandse spoorwegnet is binnen de Europese Unie een van de drukste en wereldwijd gezien het drukste na Zwitserland en Japan. Binnen Nederland maakt ongeveer 6,5 procent van de bevolking dagelijks gebruik van de trein. Door het intensieve gebruik van het Nederlandse spoor is een goede verkeersleiding zeer noodzakelijk. Het werken als treinverkeersleider zal dan ook niet voor iedereen geschikt zijn omdat de treinverkeersleiders zeer stressbestendig moeten zijn. Om als treinverkeersleider te kunnen werken zal men minimaal over een havo of mbo opleiding op niveau vier moeten beschikken. Daarnaast zal je uitgebreide psychologische testen moeten ondergaan die voor een belangrijk deel zullen bepalen of je geschikt bent voor een baan als treinverkeersleider.

Verkeersleider autosnelwegen

De Nederlandse verkeersleiding voor de autosnelwegen is gevestigd in Utrecht en bestaat sinds 2004 en wordt Verkeerscentrum Nederland (VCNL) genoemd. Er zijn echter op meer locaties zogenaamde RWS-verkeerscentrales namelijk in Wolfheze, Velsen, Helmond en Rhoon. Het verkeerscentrum Nederland is een onderdeel van Rijkswaterstaat en is opgericht om het verkeer zo goed mogelijk over de diverse rijkswegen te leiden. Het is natuurlijk niet zo dat de verkeersleiders van Rijkswaterstaat automobilisten zullen vertellen hoe ze moeten rijden maar de werkzaamheden zijn meer informatief zoals door het geven van informatie via diverse mediabronnen zoals radio, internet en televisie. Het is wel zo dat de verkeersleiders vanuit het verkeerscentrum maatregelen kunnen nemen wanneer dit nodig mocht zijn. Denk hierbij aan het tijdelijk afsluiten van rijstroken door het activeren van de rode kruizen boven de weg of het inschakelen van weginspecteurs wanneer dit nodig mocht zijn.

Ook werkt het verkeerscentrum nauw samen met de diverse hulpverleners om in geval van een calamiteit snel maatregelen te kunnen nemen zodat eventuele gewonden snel geholpen kunnen worden en er geen onnodige lange files ontstaan op de snelwegen. Het verkeerscentrum met hun diverse verkeersleiders maken tegenwoordig zeer veel gebruik van moderne communicatiemiddelen zoals camera's, detectiesystemen en meldingen van de politie om actuele informatie te kunnen bieden aan weggebruikers. Het verkeerscentrum is ook de organisatie die grote onderhoudswerkzaamheden aan de wegen zal plannen.

Verkeersleider openbaar vervoer

De verkeersleiding van het openbaar vervoer zijn meestal lokaal en centraal geregeld zoals bijvoorbeeld de verkeersleiding van lokale tramlijnen, busroutes en metro. Dit soort verkeersleiders werkt doorgaans in een lokale meldkamer c.q. verkeerscentrum en kunnen naast het begeleiden van het verkeer ook toezicht houden op mensen zoals op busstation of metrostation.

Beroep luchtverkeersleider:

Militair en civiel vliegverkeer:

Verkeersleider scheepvaart:

Opleiding tot verkeersleider

Zoals eerder omschreven bestaan er verschillende soorten verkeersleiders in verschillende vervoerssectors die allemaal om verschillende opleidingen vragen en is het geven van een specifieke opleiding niet mogelijk. Van alle soorten verkeersleiders is de luchtverkeersleider toch wel het moeilijkste en zwaarste beroep qua opleiding en niet te vergelijken met bijvoorbeeld een verkeersleider werkzaam voor Rijkswaterstaat. Als aanstaande verkeersleider heb je zeker geen universitaire opleiding nodig maar wel heel veel doorzettingsvermogen en een groot verantwoordelijkheidsgevoel omdat veiligheid een zeer grote rol speelt.

Bedrijven waar een verkeersleider werkzaam kan zijn

Zoals omschreven kan je als verkeersleider voor verschillende landelijke of lokale organisaties werkzaam zijn zoals in de civiele luchtvaart, militaire luchtvaart, scheepvaart en het openbaar vervoer. Als verkeersleider kan je dus werkzaam zijn voor uiteenlopende soorten bedrijven die wellicht overheidsgelieerd kunnen zijn.

Competenties verkeersleider

Als verkeersleider kunnen de diverse competenties natuurlijk onderling nogal verschillen per soort werkgever maar over het algemeen kunnen we stellen dat een verkeersleider wiskundig gezien goed onderlegd moet zijn en zeker stressbestendig. Het onder druk werken als verkeersleider mag geen probleem zijn omdat anders de veiligheid in het geding zal komen. Daarnaast moet je als verkeersleider communicatief gezien een natuurtalent zijn omdat binnen dit vak heel veel draait om communicatie. Het mag natuurlijk nooit voorkomen dat iemand door verkeerde communicatie fouten maakt met doorgaans grote, mogelijk fatale gevolgen. Maar ook je analytisch vermogen als verkeersleider is zeer belangrijk zodat je de belangrijke zaken weet te scheiden van onbelangrijke zaken.

Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als verkeersleider

Het arbeidsmarktperspectief kan per vervoersector verschillend zijn maar over het algemeen is het arbeidsmarktperspectief als verkeersleider goed te noemen. Vooral de luchtverkeersleiding voor de civiele luchtvaart en de militaire luchtvaart hebben dringend behoefte aan nieuwe luchtverkeersleiders en voeren eigenlijk non-stop campagne om nieuwe kandidaten te kunnen werven. Dat de luchtverkeersleiding zo actief op zoek is naar nieuwe aanstaande verkeersleiders komt mede doordat de selectie en opleiding tot luchtverkeersleider zeer zwaar zijn en er regelmatig kandidaten afvallen. De doorgroeimogelijkheden als verkeersleider zin afhankelijk van het soort verkeersleider dat je bent en zijn niet zomaar aan te geven.

Arbeidsvoorwaarden en salaris verkeersleider

Omdat er verschillende soorten verkeersleiders bestaan in verschillende vervoersectors zijn er niet zomaar specifieke arbeidsvoorwaarden aan te geven maar over het algemeen zal je werkzaam zijn voor de semioverheid en zullen de arbeidsvoorwaarden prima geregeld zijn. Het salaris als verkeersleider zal doorgaans vastgesteld worden aan de hand van vaste salarisschalen. Het moge duidelijk zijn dat een luchtverkeersleider veel meer zal verdienen dan een verkeersleider werkzaam voor Rijkswaterstaat. Een luchtverkeersleider kan wel tot 150.000 euro bruto per jaar verdienen en zal doorgaans al een starterssalaris verdienen van 75.000 bruto na zijn opleiding. Tijdens de opleiding tot luchtverkeersleider krijgen de leerlingen ook al een salaris dat kan oplopen tot 30.000 bruto per jaar.