Laborant
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een laborant?
Een laborant, ook wel laboratoriumtechnoloog genoemd, is een gespecialiseerde medewerker die werkzaam is in een laboratoriumomgeving, zoals een ziekenhuislaboratorium, universiteitslaboratorium of bedrijfslaboratorium. De laborant onderzoekt en analyseert uiteenlopende (bio)chemische stoffen en monsters, afhankelijk van het vakgebied en de werkgever.
In een ziekenhuis kan het bijvoorbeeld gaan om het onderzoeken van bloed, urine, ontlasting en ander lichaamsmateriaal. In industriële laboratoria betreft het vaak grondstoffen, halffabricaten of eindproducten. De werkzaamheden bestaan voornamelijk uit het uitvoeren van laboratoriumtesten volgens vaste protocollen en het registreren van meetgegevens. Een laborant werkt daarbij met uiteenlopende meetapparatuur en analysetechnieken.
Het beroep laborant wordt doorgaans uitgeoefend op minimaal mbo-niveau 3 en kent verschillende specialisaties. De inhoud van het werk verschilt per sector, maar vindt altijd plaats binnen een gecontroleerde onderzoeksomgeving. Instellingen en bedrijven zijn afhankelijk van betrouwbare en reproduceerbare onderzoeksresultaten.
Het beroep heeft raakvlakken met dat van analist, waarbij de analist meestal verantwoordelijk is voor het interpreteren van meetresultaten. De laborant richt zich juist op het correct uitvoeren van analyses, het vastleggen van data, het onderhouden van apparatuur en het beheren van voorraden. Afhankelijk van het opleidingsniveau wordt ook de benaming laboratoriumassistent gebruikt.
Werkvelden en specialisaties
Een laborant kan binnen uiteenlopende vakgebieden werkzaam zijn. Voorbeelden van uitstroomrichtingen zijn:
- Laborant klinische chemie
- Laborant pathologie
- Laborant biotechnologie
- Chemisch-fysisch laborant
- Microbiologisch laborant
Binnen het bedrijfsleven kan een laborant bijvoorbeeld werkzaam zijn in samenwerking met een levensmiddelentechnoloog, biotechnoloog of farmacoloog. De werkzaamheden bestaan vaak uit het uitvoeren van basisanalyses volgens gestandaardiseerde onderzoeksprotocollen. Daarnaast zijn er laboranten actief in milieulaboratoria, waar zij bijvoorbeeld grondmonsters en watermonsters onderzoeken.
Laborant in het ziekenhuis
In ziekenhuizen spelen laboranten een belangrijke rol bij diagnostisch onderzoek. Monsters moeten vaak snel en nauwkeurig worden geanalyseerd om artsen tijdig van informatie te voorzien. Denk bijvoorbeeld aan een allergoloog die snel duidelijkheid nodig heeft over een allergische reactie.
Binnen een ziekenhuislaboratorium werkt een laborant samen met onder meer arts-microbiologen en klinisch chemici. Vaak is er sprake van een hiërarchische structuur waarbij een hoofdanalist leidinggeeft aan laboranten en analisten. Een analist beschikt meestal over minimaal mbo-niveau 4 of een hbo-opleiding, zoals biologie en medisch laboratoriumonderzoek, en houdt zich bezig met de interpretatie van de meetgegevens.
Taken van een laborant
- Voorbereiden en controleren van monsters.
- Uitvoeren van laboratoriumtesten en basisanalyses.
- Registreren en verwerken van meetgegevens.
- Rapporteren van onderzoeksbevindingen.
- Beheren van laboratoriumvoorraden.
- Onderhouden en bedienen van laboratoriumapparatuur.
Film: wat doet een laborant
Film: biomedisch laborant
Opleiding tot laborant
Om als laborant te kunnen werken, zul je een mbo-opleiding allround laborant moeten volgen op niveau drie. De opleiding tot laborant zal doorgaans drie jaar in beslag nemen. Je zal ook stage moeten lopen tijdens de opleiding. Tijdens de opleiding laborant is er onder meer aandacht voor het onderhouden van de werkomgeving en apparatuur, het voorbereiden van werkzaamheden, het kweken en kwantificeren van micro-organismen, het identificeren van monsters en het analyseren van monsters.
Om de opleiding als laborant te volgen, kan men het beste als vooropleiding de vakken biologie, natuurkunde en wiskunde gekozen hebben, omdat deze terugkomen tijdens de opleiding tot laborant. Een vervolgopleiding kan de mbo-opleiding tot analist op niveau vier zijn.
Bedrijven waar een laborant werkzaam kan zijn
Als laborant kan je voor verschillende soorten laboratoria werkzaam zijn, afhankelijk van de gekozen specialisatie. Denk bijvoorbeeld aan ziekenhuizen, universiteiten, onderzoeksinstituten, fabrieken, bloedbanken en aan paramedische diensten. Waar je precies werkzaam bent, is afhankelijk van de specialisatie.
Er zijn veel instellingen, organisaties en bedrijven die op verschillende manieren gebruikmaken van laboratoria. Paramedische diensten hebben betrekking op vaklieden die medische behandelingen uitvoeren, maar zelf geen arts of tandarts zijn. Denk bijvoorbeeld aan mondhygiënisten, fysiotherapeuten, anesthesiemedewerkers en aan huidtherapeuten.
Competenties van een laborant
De belangrijkste competentie van een laborant is de vakinhoudelijke kennis van laboratoriumwerkzaamheden. Daarnaast moet een laborant zelfstandig en accuraat kunnen werken. Het op de juiste manier analyseren van meetresultaten is erg belangrijk, omdat fouten voorkomen moeten worden. Omdat een laborant in de meeste gevallen zal samenwerken met verschillende collega's, kan communicatie aangemerkt worden als belangrijk.
Algemeen belangrijke woorden zijn plannen, controleren, voorraadbeheer, resultaatgericht, overleggen, motivatie, details, flexibiliteit, stressbestendigheid en discipline. Als laatste is het ook belangrijk om te benoemen dat de vakken biologie, scheikunde, natuurkunde en wiskunde bij je moeten passen.
Loopbaanperspectief laborant
Arbeidsmarktperspectief
Het arbeidsmarktperspectief van een laborant is over het algemeen goed te noemen. Het verkrijgen van werk als laborant is meestal niet moeilijk, omdat veel bedrijven en instellingen gebruikmaken van laboratoria. Met andere woorden: een laborant zal meestal geen moeite hebben met het verkrijgen van werk.
Doorgroeikansen
De doorgroeimogelijkheden van een laborant moeten gezien worden in het volgen van extra opleidingen. Een laborant kan bijvoorbeeld doorgroeien tot analist. Zonder het volgen van extra opleidingen is het over het algemeen niet mogelijk om door te groeien als laborant.
Salaris en tarief van een laborant
Salaris
Er zijn voor het beroep laborant geen specifieke arbeidsvoorwaarden aan te geven, omdat je voor uiteenlopende soorten bedrijven werkzaam kan zijn. Een laborant zal doorgaans een salaris verdienen tussen de € 2.200 en € 3.000 bruto per maand, afhankelijk van leeftijd, opleidingen en verdere verantwoordelijkheden. Als laborant kan het voorkomen dat je ook tijdens de avonduren of in de weekenden werkzaam bent, omdat bijvoorbeeld bloedmonsters snel geanalyseerd moeten worden.
Tarief
Het uurtarief van een zelfstandig werkende laborant ligt gemiddeld tussen de € 50 en € 60 per uur, exclusief btw.
Eigen bedrijf starten als Laborant
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Laborant, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Laborant
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Laborant bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Laborant.
Mijnzzp.nl