Bodemonderzoeker
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een bodemonderzoeker?
Een bodemonderzoeker onderzoekt de bodemkwaliteit, wat om verschillende redenen noodzakelijk kan zijn. Vaak heeft een bodemonderzoek betrekking op een aanvraag voor een bouwvergunning of een milieuvergunning. Ook kan een onderzoek worden uitgevoerd wanneer een gemeente of provincie een vermoeden heeft van bodemvervuiling.
Daarnaast speelt bodemonderzoek een rol bij grondverkaveling en ruimtelijke plannen. Een andere benaming voor dit beroep is milieukundig bodemonderzoeker. Binnen Nederland gelden regels vanuit onder andere de Wet bodembescherming, waarin is vastgelegd welke eisen aan bodemonderzoek worden gesteld.
Ook andere wetgeving, zoals de Wet milieubeheer en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), kan bepalen dat een bodemonderzoek verplicht is. De bodemonderzoeker voert metingen uit op locatie om de staat van de bodem vast te leggen. Dit gebeurt meestal door het nemen van bodemmonsters, die later in een laboratorium worden geanalyseerd.
De bodemonderzoeker kan daarom worden gezien als veldwerker, maar in sommige situaties ook als laborant. Bodemonderzoeken worden in veel gevallen uitgevoerd om milieuhygiënische risico’s in kaart te brengen en vergunningprocedures te ondersteunen.
Soorten bodemvervuiling
Een bodemonderzoek richt zich niet alleen op chemische verontreiniging. Ook andere stoffen en materialen kunnen als bodemvervuiling worden beschouwd, zoals grote hoeveelheden puin of asbest in de grond. Daarnaast kan onderzoek betrekking hebben op grondwater en op bagger. Bodemonderzoeken worden tegenwoordig veel uitgevoerd, omdat dit vaak verplicht is vanuit de overheid. Niet elk onderzoek is even uitgebreid, omdat verschillende onderzoeksniveaus mogelijk zijn.
Een bodemonderzoek kan ook worden uitgevoerd om de huidige bodemkwaliteit vast te leggen, zonder dat er direct sprake is van verontreiniging of een vermoeden daarvan. Dit kan belangrijk zijn voor toekomstige ontwikkelingen of om later veranderingen te kunnen aantonen.
Verplichte nulmeting en eindmeting
Een nulmeting wordt ook wel een nulsituatieonderzoek genoemd en geeft aan wat de staat van de bodem is voordat bepaalde activiteiten starten. Denk bijvoorbeeld aan een garagehouder die op een perceel werkzaamheden gaat uitvoeren, zoals sleutelen aan auto’s. Vanuit vergunningverlening is het van belang om te weten wat de beginsituatie van de bodem is. Een nulmeting is relevant voor de gemeente, de gebruiker en de eigenaar van het terrein.
Wanneer activiteiten worden beëindigd, kan een eindmeting worden uitgevoerd. Als blijkt dat er bodemverontreiniging is ontstaan, wordt duidelijk wie daarvoor verantwoordelijk is. In bepaalde situaties is een eindmeting verplicht wanneer de activiteiten stoppen.
Stappenplan bodemonderzoek
Bodemonderzoeken worden meestal uitgevoerd in meerdere fasen, zoals vooronderzoek, oriënterend onderzoek, aanvullend onderzoek en nader onderzoek. In iedere fase worden andere werkzaamheden verricht. Het vooronderzoek en oriënterend onderzoek richten zich vaak op de geschiedenis van een locatie. Hierbij worden bijvoorbeeld kadastergegevens geraadpleegd en beperkte bodemmonsters genomen.
Het aanvullende en nadere onderzoek is doorgaans alleen nodig wanneer uit eerdere stappen blijkt dat er daadwerkelijk sprake is van bodemverontreiniging. Op basis hiervan kan worden bepaald welke maatregelen noodzakelijk zijn.
Bodemsanering
In sommige gevallen is bodemsanering noodzakelijk wanneer grond vervuild is met giftige chemicaliën of andere verontreinigende stoffen. Dit betreft vaak locaties waar in het verleden vervuilende activiteiten plaatsvonden zonder strikte milieuregels. Voorbeelden zijn oude wasserettes of voormalige benzinepompen waar benzine en olie in de bodem zijn getrokken.
Soms is de verontreiniging zo ernstig dat vervuilde grond moet worden afgegraven en vervangen door schone grond. Er bestaan nog steeds woonwijken die gebouwd zijn op locaties met een vervuilend verleden. In veel gevallen is de vervuiling beperkt, maar bewoners krijgen dan bijvoorbeeld het advies om geen groente uit eigen tuin te eten.
Film: baan als bodemonderzoeker:
Film: Werken als bodemonderzoeker:
Opleiding tot bodemonderzoeker
Wie een carrière ambieert als bodemonderzoeker of milieukundige kan het beste de hbo-opleiding Milieukunde volgen van ongeveer vier jaar. Tijdens de opleiding zal er onder andere aandacht zijn voor milieukunde, milieuzorg, natuur, milieutechnologie, natuurkunde, scheikunde en wiskunde.
Omdat het beroep bodemonderzoeker in de praktijk op verschillende manieren kan voorkomen, kan ook een andere opleiding tot de mogelijkheden behoren. Daarnaast worden er diverse externe opleidingen aangeboden als we spreken van milieukundig bodemonderzoek.
Dit soort externe opleidingen zijn in de meeste gevallen zeer geschikt voor milieukundige veldwerkers. Zoals eerder omschreven hoeft een bodemonderzoek niet in alle gevallen over een volwaardige hbo-opleiding te beschikken. Het beroep bodemonderzoeker komt in de praktijk op verschillende manieren voor. Een bodemonderzoeker kan op mbo-niveau ook prima werkzaam zijn als veldwerker.
Bedrijven waar een bodemonderzoeker werkzaam kan zijn
Een bodemonderzoeker is over het algemeen werkzaam voor gespecialiseerde onderzoeksbureaus, die op verschillende manieren bodemonderzoek kunnen uitvoeren. Het is mogelijk dat een bodemonderzoeker ook aangemerkt kan worden als milieukundige.
Als bodemonderzoek betrekking heeft op het onderzoeken van de vorming van de ondergrond, spreekt men over het algemeen eerder van een geoloog dan van een bodemonderzoeker. Omdat bodemonderzoek ook betrekking kan hebben op grondwater, kan een bodemonderzoeker in sommige gevallen ook aangemerkt worden als hydroloog.
Competenties van een bodemonderzoeker
De competenties van een bodemonderzoeker zijn niet eenduidig aan te geven, omdat het beroep bodemonderzoeker in de praktijk op verschillende manieren voorkomt. Daarnaast komt het beroep bodemonderzoek voor op mbo-niveau, hbo-niveau en op universitair niveau. In het algemeen is het zo dat een bodemonderzoeker moet beschikken over algemene onderzoeksvaardigheden.
Omdat een bodemonderzoeker vaak in het veld werkzaam is, moet een bodemonderzoeker ook beschikken over goede communicatieve vaardigheden. Als een bodemonderzoeker te maken heeft met computers, kan ook algemene ICT-kennis aangemerkt worden als belangrijke competentie.
Ook technische kennis is over het algemeen belangrijk, omdat een bodemonderzoeker kan beschikken over een uitgebreide veldwerkbus vol met apparatuur. Algemeen belangrijke woorden als bodemonderzoekers zijn inzicht, verantwoordelijkheidsgevoel, nauwkeurigheid, zelfstandigheid en veiligheid.
Loopbaanperspectief bodemonderzoeker
Arbeidsmarktperspectief
Het arbeidsmarktperspectief als bodemonderzoeker is zeker goed te noemen, omdat je meestal bij verschillende soorten werkgevers aan het werk kan. Daarnaast heeft het milieu steeds meer aandacht van bedrijven en overheden en is het denkbaar dat er alleen maar meer arbeidsplekken bij zullen komen.
Doorgroeikansen
De doorgroeimogelijkheden als bodemonderzoeker moeten gezien worden in het verder specialiseren op bepaalde vakgebieden of het verkrijgen van een leidinggevende functie.
Salaris en tarief van een bodemonderzoeker
Salaris
De arbeidsvoorwaarden als bodemonderzoeker zijn afhankelijk van de werkgever. Een bodemonderzoeker zal doorgaans een salaris verdienen tussen de € 2.300 en € 4.000 bruto per maand, afhankelijk van leeftijd, dienstjaren en specifieke verantwoordelijkheden.
Tarief
Het uurtarief van een zelfstandig werkende bodemonderzoeker ligt gemiddeld tussen de € 60 en € 85 per uur, exclusief btw.
Eigen bedrijf starten als Bodemonderzoeker
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Bodemonderzoeker, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Bodemonderzoeker
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Bodemonderzoeker bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Bodemonderzoeker.
Mijnzzp.nl