Hoogleraar
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een hoogleraar?
Een hoogleraar is een docent en onderzoeker aan een universiteit, academie of in sommige gevallen een hogeschool. Binnen het hoger onderwijs bestaan verschillende vormen van hoogleraarschappen, zoals gewoon hoogleraar, bijzonder hoogleraar, buitengewoon hoogleraar, persoonlijk hoogleraar en universiteitshoogleraar. Niet iedere docent aan een universiteit is automatisch hoogleraar; er zijn ook functies zoals universitair docent (UD) en universitair hoofddocent (UHD).
Een hoogleraar bekleedt doorgaans een leerstoel, wat betekent dat hij of zij verantwoordelijk is voor onderwijs en onderzoek binnen een specifiek vakgebied. De precieze taken en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd in het benoemingsbesluit van de instelling. Hoogleraren spelen een centrale rol in onderwijs, onderzoek en kennisontwikkeling.
Hoogleraren zijn gespecialiseerd binnen hun wetenschappelijke discipline en geven colleges, begeleiden studenten en verrichten onderzoek. In veel gevallen zijn zij gepromoveerd, maar er bestaan geen formele wettelijke opleidingseisen om hoogleraar te worden. Wel is het gebruikelijk dat een hoogleraar een academische loopbaan heeft doorlopen en aanzienlijke wetenschappelijke prestaties heeft geleverd. Binnen sommige instellingen wordt onderscheid gemaakt tussen hoogleraar 1 en hoogleraar 2, afhankelijk van ervaring en verantwoordelijkheden.
Titel en bevoegdheden
Een hoogleraar is een academisch docent en onderzoeker. Wanneer een hoogleraar verbonden is aan een universiteit in Nederland, luidt de officiële aanspreektitel professor. De titel professor kan verwarring geven, omdat binnen sommige systemen eerst functies als assistent-professor of adjunct-hoogleraar worden bekleed voordat iemand volledig hoogleraar wordt.
Een belangrijk verschil met andere academische functies is dat een hoogleraar bevoegd is om als promotor op te treden bij het promoveren van een promovendus. Universitair docenten kunnen meestal niet zelfstandig promoveren, maar wel als copromotor optreden. Een universitair docent beschikt doorgaans niet over het ius promovendi, het recht om promoties te begeleiden als hoofdverantwoordelijke.
Het ius promovendi is doorgaans voorbehouden aan hoogleraren, professors en universitair hoofddocenten. In uitzonderlijke gevallen kan een andere medewerker deze bevoegdheid krijgen, mits goedgekeurd door het college van promoties en in bezit van de graad doctor.
Hoe word je hoogleraar
De weg naar het hoogleraarschap verloopt via een academische carrière. Dit begint met het behalen van een bachelor- en masterdiploma, gevolgd door een promotietraject waarin gedurende meerdere jaren onderzoek wordt verricht en een proefschrift wordt geschreven. Na het behalen van de doctorstitel volgen vaak functies als postdoctoraal onderzoeker, universitair docent of universitair hoofddocent.
Om benoemd te worden tot hoogleraar is doorgaans een sterke wetenschappelijke reputatie vereist, opgebouwd door publicaties, onderzoeksprojecten en erkenning binnen het vakgebied. Daarnaast spelen onderwijsvaardigheden, leiderschap en het vermogen om onderzoeksfinanciering te verwerven een rol bij de benoeming.
Taken van een hoogleraar
- Het geven van colleges en seminars
- Het uitvoeren en aansturen van wetenschappelijk onderzoek
- Het begeleiden van studenten en promovendi
- Het optreden als promotor of copromotor
- Het beoordelen en evalueren van onderzoeksvoorstellen
- Het publiceren van wetenschappelijke artikelen
- Het verwerven van onderzoeksfinanciering
- Het uitvoeren van bestuurlijke of managementtaken binnen de universiteit
Film: baan als hoogleraar
Film: beroep hoogleraar
Opleidingen tot hoogleraar
Er bestaan geen opleidingen tot hoogleraar. Een hoogleraar is een wetenschapper die beschikt over uitzonderlijke wetenschappelijke begaafdheid. Hoogleraar worden is alleen mogelijk door een hoogleraarsbenoeming die voorbehouden is aan de beste wetenschappers die beschikken over unieke begaafdheid binnen hun specialisatie.
Zoals eerder omschreven bestaan er verschillende soorten hoogleraren en kan er sprake zijn van een voorbenoeming voordat iemand zich hoogleraar kan noemen. Hoogleraar is de hoogste wetenschappelijke functie aan de universiteiten.
Bedrijven waar een hoogleraar werkzaam kan zijn
Een hoogleraar is verbonden aan een universiteit en kan daarnaast werkzaam zijn voor het bedrijfsleven of voor onderzoeksinstellingen. Dit is geheel afhankelijk van de soort hoogleraar, omdat er verschillende soorten hoogleraren zijn. Een hoogleraar hoeft niet fulltime werkzaam te zijn voor een universiteit. Denk bijvoorbeeld aan oncologen of aan farmacologen, die gewoon werkzaam kunnen zijn binnen het bedrijfsleven.
Competenties hoogleraar
De belangrijkste competentie van een hoogleraar is dat hij of zij beschikt over uitzonderlijke wetenschappelijke begaafdheid, omdat je anders geen hoogleraar kan worden. Ook onderzoeksvaardigheden en didactische vaardigheden moeten aangemerkt worden als belangrijke competenties.
Daarnaast moet een hoogleraar beschikken over goede communicatieve vaardigheden, omdat je te maken hebt met veel verschillende collega's en studenten. Ook het kunnen inspireren en motiveren van studenten is belangrijk.
Algemeen belangrijke woorden zijn leergierigheid, interesse, passie, innovatie, analytisch, sturing, delegeren, professionaliteit en coachen.
De specifieke competenties van een hoogleraar kunnen verschillen per vakgebied, omdat verschillende vakgebieden om verschillende competenties kunnen vragen.
Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als hoogleraar
Het arbeidsmarktperspectief van een hoogleraar is niet zomaar aan te geven, omdat het een zeer specifiek beroep betreft. Lang niet iedere wetenschapper kan zomaar hoogleraar worden, omdat een wetenschapper over unieke kennis en vaardigheden moet beschikken.
Als hoogleraar is het mogelijk om werkzaam te zijn voor verschillende universiteiten over de hele wereld. De doorgroeimogelijkheden van een hoogleraar kunnen gezien worden in het behalen van een eredoctoraat. Daarnaast kan het doorgroeien gezien worden in het mogen optreden als gastspreker tijdens belangrijke congressen.
Arbeidsvoorwaarden en salaris hoogleraar
Een hoogleraar zal doorgaans onder de cao-universiteiten vallen, waarbinnen de arbeidsvoorwaarden geregeld zijn. Een hoogleraar zal doorgaans een salaris verdienen tussen de € 6.000 en € 10.000 bruto per maand, afhankelijk van leeftijd, opleidingen en verdere verantwoordelijkheden. Zoals eerder omschreven bestaan er verschillende hoogleraren en kan een hoogleraar ingedeeld worden binnen verschillende salarisschalen.
Eigen bedrijf starten als Hoogleraar
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Hoogleraar, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Hoogleraar
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Hoogleraar bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Hoogleraar.
Mijnzzp.nl