Ondertitelaar
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een ondertitelaar?
Een ondertitelaar is een audiovisueel medewerker die verantwoordelijk is voor het ondertitelen van audiovisuele beelden. In sommige gevallen kan een ondertitelaar ook aangemerkt worden als vertaler, maar dit is niet altijd zo, omdat programma’s ook in de moedertaal van ondertitels voorzien kunnen worden. Meestal gaat het om het ondertitelen van buitenlandse televisieseries en films.
Ook Nederlandse producties worden vaak voorzien van ondertitels, zodat doven en slechthorenden programma’s en films kunnen volgen. Het ondertitelen vraagt om een andere aanpak dan vertalen, omdat tekst synchroon moet lopen met beeld en gesproken taal. Hiervoor maakt de ondertitelaar gebruik van een zogenaamde spotter, die precies aangeeft hoeveel tijd en ruimte er beschikbaar is voor de ondertiteling.
Het ondertitelen van televisieprogramma’s en speelfilms is specialistisch werk dat snelheid, taalgevoel en nauwkeurigheid vereist. Vooral liveprogramma’s ondertitelen is lastig, ondanks dat er meestal sprake is van enige vertraging tussen opname en uitzending. Het omzetten van gesproken taal naar leesbare ondertitels is niet een-op-een toe te passen.
Buitenlandse woorden, woordgrappen of culturele verwijzingen zijn soms moeilijk passend te vertalen naar het Nederlands. Ook foutloos schrijven en het correct toepassen van timing zijn belangrijke onderdelen van het werk.
Onderwerpen en opdrachten
Een ondertitelaar kan te maken krijgen met uiteenlopende opdrachten die om specifieke kennis vragen. Denk bijvoorbeeld aan een wetenschappelijk programma met specialistische termen die correct moeten worden weergegeven. Soms worden experts ingeschakeld om moeilijke begrippen beter te begrijpen. Daarnaast speelt tekstlengte een rol, omdat ondertitels binnen een beperkt tijdsvenster moeten passen bij het beeldfragment. Een snel pratende presentator of acteur in combinatie met snelle scènes is daarom vaak een uitdaging.
Nederlandse en Vlaamse televisieseries en films worden tegenwoordig vaak voorzien van ondertiteling om verschillende redenen. Vlaamse programma’s zijn niet voor iedereen even makkelijk te volgen en dialecten kunnen de verstaanbaarheid beïnvloeden. Daarnaast worden ondertitels veel gebruikt voor doven en slechthorenden, zodat zij programma’s en films kunnen volgen. Een ondertitelaar is daarom niet automatisch gelijk aan een vertaler, omdat het om een ander vakgebied gaat.
Werken als ondertitelaar
Ondertitelen heeft niet alleen betrekking op speelfilms of televisieprogramma’s. Ook online video’s worden steeds vaker voorzien van ondertiteling, zoals YouTube-filmpjes of bedrijfsfilms. Nederlandstalige video’s worden vaak ondertiteld, omdat veel socialmediakanalen video’s standaard zonder geluid afspelen. Ondertiteling zorgt ervoor dat de inhoud toch direct te volgen is. Dit soort werkzaamheden kan soms ook uitgevoerd worden door webmasters, marketeers, vloggers of andere online makers.
Verschil tussen ondertitelen en nasynchronisatie
Nasynchronisatie heeft betrekking op het inspreken van teksten in een andere taal. Dit wordt vooral toegepast in landen met een groot taalgebied, zoals Duits, Spaans, Italiaans en Frans. Hierbij spreken stemacteurs complete films en series opnieuw in. In Nederland komt nasynchronisatie meestal alleen voor bij kinderfilms en -series, omdat jonge kinderen nog niet snel genoeg kunnen lezen.
Net als ondertitelen draait nasynchronisatie om precisie, waarbij de tekst synchroon moet lopen met het beeldmateriaal. Vooral het volgen van mondbewegingen is daarbij een uitdaging voor stemacteurs.
Film: Wat doet een ondertitelaar?
Film: Wie maken ondertitels
Opleiding tot ondertitelaar
Er bestaan geen gerichte erkende opleidingen voor het beroep ondertitelaar. De meeste ondertitelaars hebben een opleiding genoten in de richting communicatie, zoals aan de hogeschool voor tolken en vertalen. Natuurlijk is het ook denkbaar dat een ondertitelaar een geheel andere opleiding binnen de mediabranche of communicatiebranche genoten heeft.
Bedrijven waar een ondertitelaar werkzaam kan zijn
Een ondertitelaar is meestal werkzaam voor een gespecialiseerd ondertitelingsbureau of is werkzaam als ondernemer. Ondertitelingsbureaus kunnen uiteenlopende films en andere programma's in opdracht van ondertiteling.
De meeste grote productiemaatschappijen, zoals televisieomroepen en filmproductiebedrijven, beschikken over eigen ondertitelaars, die verschillende programma's voorzien van ondertiteling. Daarnaast kunnen ondertitelaars werkzaam zijn als freelancer. Ook het ondertitelen van online series en films komt tegenwoordig veel voor.
Competenties van een ondertitelaar
De belangrijkste competentie van een ondertitelaar is het kunnen toepassen van de juiste ondertiteling, die zo goed mogelijk overeenkomt met de gesproken tekst. Het goed kunnen luisteren is dan ook belangrijk als ondertitelaar. Als ondertitelaar moet je over de nodige creativiteit beschikken, omdat het toepassen van ondertitelingen lang niet altijd even eenvoudig is. Daarnaast ben je als ondertitelaar een tekstschrijver en is het foutloos kunnen schrijven belangrijk.
Ook communicatie moet aangemerkt worden als belangrijke competentie. Algemeen belangrijke woorden zijn inspiratie, doorzettingsvermogen, plannen, snelheid, motivatie en stressbestendigheid.
Loopbaanperspectief ondertitelaar
Arbeidsmarktperspectief
Het arbeidsmarktperspectief van een ondertitelaar is over het algemeen redelijk te noemen. Dit is het geval, omdat het ondertitelen van gesproken teksten ook een aanvulling is op andere werkzaamheden. De meeste fulltime ondertitelaars moeten aangemerkt worden als ondernemer. Een ondernemer zal zijn eigen arbeidsmarktperspectief moeten bepalen door het binnenhalen van voldoende opdrachten.
Doorgroeikansen
Er zijn als ondertitelaar geen echte doorgroeimogelijkheden, anders dan het binnenhalen van grotere en complexere opdrachten. Denk bijvoorbeeld aan het mogen ondertitelen van complexe reportages en documentaires.
Salaris en tarief van een ondertitelaar
Salaris
Omdat wij ervan uitgaan dat een ondertitelaar werkzaam zal zijn als zelfstandig ondernemer, heb je verder niks te maken met arbeidsvoorwaarden, omdat je deze als ondernemer zelf zal bepalen. Wat een ondertitelaar precies verdient, is niet zomaar aan te geven, omdat dit sterk afhankelijk zal zijn van het aantal opdrachten en de soort opdrachten. Daarnaast zullen de meeste ondertitelaars ook andere diensten aanbieden dan alleen het ondertitelen.
Tarief
Het uurtarief van een zelfstandig werkende ondertitelaar ligt gemiddeld tussen de € 50 en € 70 per uur, exclusief btw.
Eigen bedrijf starten als Ondertitelaar
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Ondertitelaar, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Ondertitelaar
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Ondertitelaar bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Ondertitelaar.
Mijnzzp.nl