Gebarentolk
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Beroep: gebarentolk
Een gebarentolk of doventolk is gespecialiseerd in de communicatie tussen doven en slechthorenden door middel van gebarentaal. Gebarentaal is een visuele taal die speciaal ontwikkeld is voor dove en slechthorende mensen. Dove mensen worden ook wel eens auditief beperkt of gehandicapt genoemd. Als gebarentolk communiceer je met dove en slechthorende mensen door middel van speciale gebaren, de gebarentaal. Als gebarentolk kan je op verschillende manieren gebaren toepassen, zoals met de handen, het hoofd, andere lichaamsdelen en door middel van uitdrukkingen. Over de hele wereld zijn er ongeveer honderddertig verschillende gebarentalen, die onderling verschillen. Binnen Nederland kennen wij tegenwoordig de gestandaardiseerde Nederlandse Gebarentaal (NGT). Ondanks dat er tegenwoordig sprake is van standaardisering, bestaan er wel degelijk verschillende dialecten binnen de gebarentaal. Deze dialecten zijn voor de meeste dove en slechthorende mensen geen probleem, omdat ze bekend zijn met de onderlinge verschillen. Het beroep gebarentolk moet verder wel vrij algemeen gezien worden, omdat een gebarentolk niet beroepsmatig werkzaam hoeft te zijn. Een gebarentolk kan de gebarentaal bijvoorbeeld ook aanleren, omdat een kennis of familielid doof of slechthorend is. Het aanleren van gebarentaal is net als het leren schrijven een kwestie van veel proberen en oefenen. Het is niet zo dat een gebarentolk voor ieder woord een apart gebaar gebruikt, omdat een gebarentolk werkt met verschillende gebaren, waardoor er een opbouw van visuele tekst ontstaat. Vanzelfsprekend is het op een goede manier aanleren van gebarentaal niet makkelijk en zal dit een langere periode in beslag nemen. Het is denkbaar dat een gebarentolk ook aangemerkt kan worden als schrijftolk. Een schrijftolk is verantwoordelijk voor het uitschrijven van gesproken teksten, zodat doven dit kunnen lezen.
Een gebarentolk is dus gespecialiseerd in gebarentaal, waardoor hij of zij kan communiceren met dove en slechthorende mensen. Gebarentaal is feitelijk niks anders dan speciale grammatica, die het mogelijk maakt om te kunnen communiceren. Gebarentaal is ontstaan, omdat er nu eenmaal dove mensen zijn en omdat er in het verleden mensen waren die weigerden te spreken vanuit hun geloofsovertuiging. In vroegere dagen was het ook zo dat er dorpen waren waarbinnen veel dove mensen woonden, omdat er bijvoorbeeld sprake was van erfelijke aandoeningen, waardoor veel van de mensen doof waren. Als veel mensen in een dorp doof waren, sprak men ook wel van een eigen dorps-gebarentaal. Omdat er in het verleden redelijk veel dove mensen waren, stammen de eerste dovenscholen in Europa al uit de 18e eeuw. Dovenscholen zijn speciale scholen voor doven en slechthorenden, waarbinnen mensen onderwijs krijgen in gesproken Nederlands en Nederlandse gebarentaal.
Doven mensen hebben ook te maken met logopedisten, omdat dove mensen moeite hebben met het ontwikkelen van hun stem (klank). Dit komt doordat dove mensen hun eigen stem niet kunnen horen. Het leren van gebarentaal is voor dove mensen heel belangrijk met betrekking tot de zelfredzaamheid. Als een gebarentolk niet beroepsmatig werkzaam is, kan ook de benaming communicatieassistent van toepassing zijn. Communicatieassistenten zijn meestal gebarentolken, die voor familieleden tolken.
Gebarentolk van televisie
De meeste mensen kennen gebarentolken alleen van bekende televisieprogramma's die gebruikmaken van gebarentolken. Dit betreft meestal bekende programma's zoals het journaal of andere belangrijke programma's, die niet voorzien zijn van ondertitels. Een veelgebruikte benaming hiervoor is gebarentaalmedia. Gebarentaalmedia kenmerkt zich doordat er weinig geluid is, geen of weinig tekst gebruikt wordt en doordat de cameraman speciale close-ups maakt van de gebarentolk. Ook organisatoren van openbare bijeenkomsten maken tegenwoordig vaak gebruik van speciale tolken, zodat dove en slechthorende mensen deze bijeenkomsten kunnen volgen. Ook tijdens concerten waar artiesten optreden, kan er gebruikgemaakt worden van een gebarentolk.
Film: gebarentolk
Film: opleiding gebarentolk
Opleidingen tot gebarentolk
Binnen Nederland bestaan er verschillende mogelijkheden voor een opleiding tot gebarentolk. Wie een erkende opleiding zoekt als gebarentolk kan het beste kiezen voor de hbo-opleiding Leraar/Tolk Nederlandse Gebarentaal, die door verschillende opleiders aangeboden wordt. Dit kunnen zowel gewone hogescholen betreffen als externe opleiders, afhankelijk van de eigen wensen als gebarentolk. Wanneer het om een volwaardige opleiding gaat tot leraar gebarentaal, kan het beste gekozen worden voor de Hogeschool Utrecht. De opleiding Leraar/Tolk Nederlandse Gebarentaal aan de Hogeschool Utrecht zal ongeveer vier jaar in beslag nemen. Zie voor meer informatie over gebarentaal ook de website Gebarencentrum, de website Nederlandse Beroepsvereniging Tolken Gebarentaal en de website Nederlandse Stichting voor het Dove en Slechthorende Kind. Een doventolkopleiding is dus op verschillende manieren te volgen.
Bedrijven waar een gebarentolk werkzaam kan zijn
Een gebarentolk kan voor verschillende onderwijsinstellingen werkzaam zijn. Denk bijvoorbeeld aan een leraar basisonderwijs of aan begeleiders die met doven en slechthorenden werkzaam zijn. Daarnaast kan een gebarentolk actief zijn als vrijwilliger. Het is ook denkbaar dat een gebarentolk werkzaam is als ondernemer.
Competenties gebarentolk
De competenties van een gebarentolk zijn deels afhankelijk van de werkzaamheden, omdat het lesgeven in gebarentaal om andere competenties vraagt dan het leren van gebarentaal. In het algemeen kunnen we stellen dat een gebarentolk over een fijne motoriek moet beschikken, omdat soepel bewegen belangrijk is. Ook mimiek is een belangrijke competentie, omdat dit met gezichtsuitdrukking en gelaatsuitdrukking te maken heeft. Als je als gebarentolk ook les wenst te geven, zul je moeten beschikken over didactische vaardigheden. Ook communicatie moet aangemerkt worden als belangrijke competentie. Algemeen belangrijke woorden zijn passie, flexibiliteit, motivatie, inspiratie, doorzettingsvermogen, integriteit, zelfstandigheid en coachen.
Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als gebarentolk
Het arbeidsmarktperspectief van een gebarentolk is zeer gering te noemen. Er zijn niet veel werkgevers op zoek naar gebarentolken. De meeste gebarentolken zijn dan ook werkzaam voor verschillende bedrijven, organisaties of instellingen als zelfstandig ondernemer en niet in loondienst. Er bestaan geen echte doorgroeimogelijkheden als gebarentolk, anders dan het opbouwen van een goede naam als gebarentolk, waardoor de opdrachten toenemen. Als je beschikt over een erkende lerarenopleiding als gebarentolk, kan dit wel een ander geval zijn.
Arbeidsvoorwaarden en salaris gebarentolk
Er zijn geen voorbeelden te geven van de arbeidsvoorwaarden, omdat de meeste gebarentolken werkzaam zijn als zelfstandig ondernemer. Een ondernemer zal zelf zijn arbeidsvoorwaarden moeten bepalen. Ook is het voor dit beroep niet mogelijk om een salarisindicatie te geven, omdat de meeste gebarentolken werkzaam zijn als ondernemer. Daarnaast kan het gaan om gebarentolken, die tolken als aanvulling op een ander beroep. Denk bijvoorbeeld aan leerkrachten die te maken hebben met dove en slechthorende leerlingen.
Eigen bedrijf starten als Gebarentolk
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Gebarentolk, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Gebarentolk
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Gebarentolk bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Gebarentolk.
Mijnzzp.nl