Docent aardrijkskunde

Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...

zo, 21 jun 2026Team Mijnzzp

Wat doet een docent aardrijkskunde?

Wat doet een docent aardrijkskunde

Een docent aardrijkskunde is verantwoordelijk voor het verzorgen van aardrijkskundelessen aan leerlingen of studenten, afhankelijk van het onderwijsniveau. Aardrijkskunde, ook wel geografie genoemd, is een wetenschappelijke discipline die zich richt op het bestuderen van het aardoppervlak. Dit omvat niet alleen het in kaart brengen van landen en plaatsen, maar ook thema’s zoals cultuur, bevolkingsspreiding, planten- en dierenleven en milieuvraagstukken.

Binnen het vakgebied is er aandacht voor zowel natuurlijke processen als menselijk handelen en de invloed daarvan op de leefomgeving. De docent bereidt lessen voor, ontwikkelt lesmateriaal en stemt de inhoud af op het curriculum en het niveau van de klas. Daarbij speelt het overbrengen van geografische kennis en ruimtelijk inzicht een centrale rol.

Wat precies behandeld wordt tijdens de lessen, verschilt per schooltype en leerjaar, omdat aardrijkskunde op meerdere niveaus wordt aangeboden. Het vak heeft niet alleen betrekking op topografie, maar ook op economische geografie, klimaatvraagstukken en geologische processen.

Economische geografie richt zich onder meer op klimaat, geologie en sociaal-politieke factoren die van invloed zijn op productie, handel en leefomstandigheden. Een docent aardrijkskunde beschikt over didactische vaardigheden om complexe onderwerpen begrijpelijk te maken en leerlingen te stimuleren tot kritisch denken. In zowel het primair als het voortgezet onderwijs komen leerlingen doorgaans in aanraking met dit vak.

Inhoud van het vak aardrijkskunde

Om de betekenis van aardrijkskunde te begrijpen, volstaat het om naar de directe leefomgeving te kijken. Landschappen, rivieren, kustgebieden en stedelijke regio’s zijn allemaal onderwerp van studie binnen de aardrijkskunde.

Het vakgebied is onder te verdelen in sociale geografie en fysische geografie. Sociale geografie richt zich op menselijk gedrag, bevolkingsspreiding, verstedelijking en de inrichting van de maatschappij. Een specialist op dit gebied kan bijvoorbeeld werkzaam zijn als socioloog.

Fysische geografie houdt zich bezig met natuurlijke processen en landschapsvorming. Dit onderdeel van de aardwetenschappen omvat disciplines zoals geomorfologie, oceanografie, biologie, seismologie en vulkanologie. Binnen deze vakgebieden worden onder meer bodemprocessen, klimaatveranderingen en tektonische bewegingen bestudeerd.

Belang van aardrijkskundeles

Het belang van aardrijkskunde wordt vaak al zichtbaar in het basisonderwijs. Leerlingen maken doorgaans eerst kennis met topografie, waarbij zij leren over Nederlandse provincies, hoofdsteden en rivieren. Deze kennis draagt bij aan algemene ontwikkeling en ruimtelijk inzicht. Ondanks het gebruik van moderne navigatiesystemen blijft basiskennis van kaarten en landschappen relevant.

Digitale kaarten worden ontwikkeld door cartografen en functioneren dankzij satellietsignalen vanuit de ruimte. In het voortgezet onderwijs worden deze onderwerpen verder verdiept, met aandacht voor mondiale vraagstukken zoals globalisering, duurzaamheid en klimaatverandering.

Enkele weetjes over de aarde

Wanneer de aarde eenmaal om de zon draait, heeft zij zelf circa 366,26 rotaties gemaakt.
Ongeveer 71 procent van het aardoppervlak bestaat uit water.
De aarde heeft een natuurlijke satelliet, de maan.
De aarde draait met een snelheid van 29,783 km/s om de zon.
Een omwenteling om de eigen as duurt 23 uur, 56 minuten en 4,091 seconden.
De aarde is circa 4,57 miljard jaar oud; het eerste leven ontstond ongeveer 1 miljard jaar later.
De rotatiesnelheid van de aarde neemt langzaam af onder invloed van de maan.
De aardkern bestaat voornamelijk uit ijzer en nikkel.
De gemiddelde hoogte van land boven zeeniveau bedraagt ongeveer 700 meter.
De zeebodem ligt gemiddeld circa 3500 meter onder zeeniveau.
De diepste bekende plek in de oceaan bevindt zich in de Marianentrog en is ongeveer 11 kilometer diep.
De zon is in massa ongeveer 300.000 keer zo groot als de aarde.
De gemiddelde afstand tussen de aarde en de zon bedraagt bijna 150 miljoen kilometer.
De diameter van de maan is ongeveer een kwart van die van de aarde.
De zon staat circa 400 keer verder van de aarde dan de maan.
Het hoogste punt op aarde is de Mount Everest met een hoogte van 8848 meter.

Film docent aardrijkskunde:

Opleiding tot docent aardrijkskunde

Wie als leraar aardrijkskunde wil gaan werken, kan uit diverse landelijke opleidingsmogelijkheden kiezen. Wel is er een groot verschil tussen een eerstegraads of tweedegraads docent. Met de eerstegraadsopleiding aardrijkskunde mag je lesgeven aan alle klassen op verschillende niveaus. Met de tweedegraadsopleiding mag je lesgeven in het praktijkonderwijs, het vmbo en de onderbouw (klas 1 tot en met 3) van de havo en het vwo.

Daarnaast mag je lesgeven aan cursisten in het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie (ROC). De meeste mensen kennen de zogenaamde pabo-opleiding tot onderwijzer wel. Deze opleiding heet tegenwoordig officieel "opleidingen tot leraar basisonderwijs", en is een opleiding op hbo-niveau en kan zowel in voltijd als in deeltijd gevolgd worden. Een opleiding aan de pabo duurt over het algemeen vier jaar, afhankelijk van je vooropleidingen.

Er zijn ruim veertig zogenaamde pabo-opleidingen te vinden in Nederland. In uitzonderlijke gevallen is de opleiding tot leraar basisonderwijs ook sneller af te ronden. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om met een hbo-opleiding als zijinstromer les te geven. Het is dan wel belangrijk dat je alsnog je bevoegdheid als leraar haalt, door het volgen van extra opleidingen die over het algemeen twee jaar in beslag zullen nemen.

De opleiding tot eerstegraads docent aardrijkskunde is op diverse manieren mogelijk. Ben je al docent aardrijkskunde tweedegraads, dan kan je automatisch doorstromen naar de eerstegraadsopleiding. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om een directe opleiding te kiezen op hbo-niveau of universitair niveau.

Bedrijven waar een docent aardrijkskunde werkzaam kan zijn

Een docent aardrijkskunde is over het algemeen werkzaam binnen het middelbaar beroepsonderwijs. Daarnaast kan een docent aardrijkskunde werkzaam zijn binnen het voortgezet onderwijs of binnen het volwassenenonderwijs. Waar een docent aardrijkskunde precies werkzaam zal zijn, is meestal afhankelijk van de genoten opleidingen en bevoegdheden als docent aardrijkskunde. Een docent aardrijkskunde kan ook lesgeven binnen het lager onderwijs.

In dat geval is wel eerder de benaming leraar basisonderwijs van toepassing. Een leraar basisonderwijs moet gezien worden als allround onderwijzer die verschillende vakken kan geven, zoals aardrijkskunde, rekenen en Nederlands.

Competenties van een docent aardrijkskunde

De belangrijkste competentie van een docent aardrijkskunde is dat de docent aardrijkskunde beschikt over didactische vaardigheden. Ook communicatie in het algemeen kan gezien worden als een belangrijke competentie, omdat een docent aardrijkskunde met veel verschillende leerlingen, studenten en verzorgers te maken kan krijgen. Daarnaast is het belangrijk dat een docent aardrijkskunde leerlingen of studenten op de juiste manier weet te motiveren en te inspireren.

Algemeen belangrijke woorden zijn passie, onderwijskundig, energie, zelfstandigheid, stressbestendigheid, overwicht, flexibiliteit, plannen, organiseren en controleren.

Loopbaanperspectief docent aardrijkskunde

Arbeidsmarktperspectief

Het vinden van werk als docent aardrijkskunde is doorgaans geen enkel probleem. Of je nu de eerstegraads- of tweedegraadsbevoegdheid hebt, maakt voor de kans op werk niet veel uit. Wel is het zo dat je met de eerstegraadsopleiding natuurlijk veel meer mogelijkheden hebt als docent aardrijkskunde. De meeste scholen of onderwijsinstellingen zitten te springen om bevoegde leraren.

Doorgroeikansen

Het doorgroeien als docent aardrijkskunde moet gezien worden in het behalen van je eerstegraads bevoegdheid en verdere specialisaties in het onderwijs. Een mogelijke aanvullende functie als docent aardrijkskunde kan de functie mentor zijn.

Ook het werken als decaan of als beroepskeuzebegeleider kan tot de mogelijkheden behoren, afhankelijk van de soort school waar een docent aardrijkskunde werkzaam is.

Salaris en tarief van een docent aardrijkskunde

Salaris

Als docent zijn je arbeidsvoorwaarden prima geregeld en vastgesteld in de cao, waarin alle arbeidsvoorwaarden geregeld zijn. Het onderwijs kent diverse belangenbehartigers die zich inzetten voor het onderwijs, zoals de Algemene Onderwijsbond. Het salaris als docent aardrijkskunde wordt vastgesteld aan de hand van vaste schalen die er gebruikt worden in het onderwijs.

In welke schaal iemand precies terechtkomt, is sterk afhankelijk van de soort school en of de leraar een eerstegraads of tweedegraads bevoegdheid heeft. Maar ook de ervaring en dienstjaren spelen een belangrijke rol bij het vaststellen van het salaris.

Het salaris als docent aardrijkskunde zal doorgaans tussen de € 3.800 en € 6.100 bruto per maand liggen, afhankelijk van de soort school, diploma's, leeftijd, ervaring en verantwoordelijkheden.

Tarief

Het uurtarief van een zelfstandig werkende docent aardrijkskunde ligt gemiddeld tussen € 65 en € 90 per uur, exclusief btw. Het tarief kan wel per docent en onderwijsinstelling verschillen. Daarnaast kan het tarief hoger uitvallen wanneer er sprake is van een tussenbureau voor de inhuur van een docent.

Eigen bedrijf starten als Docent aardrijkskunde

Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Docent aardrijkskunde, waaronder:

Boekhoudprogramma vergelijken Docent aardrijkskunde

Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Docent aardrijkskunde bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.

Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Docent aardrijkskunde.

Mijnzzp.nl

Sidebar