Vulkanoloog

Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...

Avatar van Team Mijnzzp

Een vulkanoloog is een wetenschapper die zich heeft gespecialiseerd in vulkanologie, wat te maken heeft met aardwetenschappen en vulkanisme. Een vulkanoloog is dan ook een specialist op het gebied van vulkanisme en vulkanen. Het vakgebied van een vulkanoloog noemt men vulkanologie, wat hoofdzakelijk bestaat uit de studie van magmatische gesteenten, namelijk intrusieve gesteenten, en extrusieve gesteenten. Intrusieve gesteenten is het magmatische gesteente dat onder het aardoppervlak ontstaat. Extrusieve gesteenten is het magmatische gesteente dat aan het aardoppervlak ontstaat. Extrusieve gesteenten noemt men ook wel uitvloeiingsgesteente. Uitvloeiingsgesteente bestaat weer uit kristallen en/of glas. Intrusieve gesteenten noemt men ook wel dieptegesteente, dat ontstaat door het stollen van magma. Als vulkanoloog ben je dus gespecialiseerd in vulkanen en magma en onderzoek je deze op een wetenschappelijke wijze. Ook het bestuderen van mogelijke vulkaanuitbarstingen en het voorspellen van vulkaanuitbarstingen behoort tot de werkzaamheden van een vulkanoloog. De werkzaamheden van een vulkanoloog zijn aan te merken als gevaarlijke werkzaamheden, omdat je ook regelmatig actieve vulkanen zal onderzoeken. Het beroep vulkanoloog betreft een zeer specifiek beroep dat in de praktijk niet veel voorkomt. Dit neemt niet weg dat de werkzaamheden van een vulkanoloog aan te merken zijn als belangrijke werkzaamheden. Vanzelfsprekend is een vulkanoloog vooral werkzaam in gebieden waarbinnen vulkanen voorkomen. Er zijn op de aarde ongeveer vijftienhonderd vulkanen te vinden, waarvan er ongeveer zeshonderd actief zijn. Ruim zestig procent van alle vulkanen bevinden zich op de bodem van een oceaan. Als vulkanoloog kan het voorkomen dat je ook actief bent op of in een oceaan om onderzoek uit te voeren. Nietiactieve vulkanen worden ook wel aangemerkt als dode vulkanen. Dode vulkanen zijn vulkanen die al jaren niet meer uitgebarsten zijn en geen meetbare activiteiten meer vertonen.

Een vulkanoloog is dus een wetenschapper, die voornamelijk wetenschappelijk onderzoek uitvoert naar magmatische gesteenten. Magma is het vloeibare gesteente dat zich onder het aardoppervlak bevindt en een temperatuur heeft tussen de 650 en 1200 graden Celsius. Wanneer de magma zich boven het aardoppervlak begeeft noemt men het geen magma meer maar lava. Wanneer de lava stolt spreekt men weer van stollingsgesteente. Stollingsgesteente kan ook bestaan uit magma, maar dan is het stollingsgesteente ontstaan onder het aardoppervlak en niet boven het aardoppervlak. Wanneer stollingsgesteente is ontstaan vanuit magma (onder het aardoppervalk) spreekt men ook wel van dieptegesteente of magmatisch gesteente. Stollingsgesteente zal in de meeste gevallen bestaan uit kristallijne stoffen. De aarde is voor het grootste gedeelte opgebouwd uit kristallijne gesteenten. Kristallijn betekent dat een (vast) materiaal is opgebouwd is uit kristallen.

Voorspellen vulkaanuitbarsting

Een andere belangrijke taak van een vulkanoloog kan zijn het voorspellen van een mogelijke vulkaanuitbarsting, maar dit hoeft niet altijd het geval te zijn, omdat het voorspellen van een mogelijke vulkaanuitbarsting of aardbeving meer te maken heeft met seismologie dan met vulkanologie. Het beroep vulkanoloog heeft alles te maken met magma, lava, vulkanen en mogelijke uitbarstingen. Een vulkanoloog zal voor zijn onderzoek regelmatig actieve vulkanen bezoeken, die meestal uit een berg bestaan. Wanneer de zogenaamde vulkaanberg materiaal uitstoot spreekt men over het algemeen van een uitbarsting of eruptie. Een vulkaan zal doorgaans uitbarsten wanneer er op grote diepte van ongeveer honderd kilometer temperaturen ontstaan van plusminus 1000 tot 1300 graden Celsius. Door deze temperaturen op grote diepte zal het gesmolten gesteente (magma) naar boven gedrukt worden en uiteindelijk terechtkomen in de magmakamer. Wanneer de magmakamer vol is en de druk te groot vanuit de aarde kan er een uitbarsting of eruptie ontstaan. Bij een eruptie zal een vulkaan gassen en (vloeibare) gesteente uitstoten.

Hoe vaak een vulkaan uitbarst kan niemand precies voorspellen, maar over het algemeen zitten er tientallen jaren of duizenden jaren tussenpozen tussen vulkaanuitbarstingen. Een vulkaan die al duizenden jaren niet actief is geweest noemt men ook wel een slapende vulkaan. Een slapende vulkaan betekent niet dat de vulkaan niet meer actief is, maar wel dat deze al heel lang geen activiteiten meer getoond heeft. Wanneer een vulkaan uitbarst en het een grote vulkaanuitbarsting betreft kan de uitbarsting grote gevolgen hebben voor het klimaat op aarde, bijvoorbeeld omdat de vulkanische stof en as van de vulkaan in de stratosfeer terecht kan komen.

Werken als vulkanoloog

Het werken als vulkanoloog is vanzelfsprekend niet geheel ongevaarlijk te noemen, omdat de vulkanoloog voor goed onderzoek zich hoofdzakelijk zal bevinden in actief vulkaangebied. Overigens zijn er ook wel lavastromen te vinden op aarde die zich niet rechtstreeks bevinden bij of naast een vulkaan. Ook lavastromen kunnen zeer gevaarlijk zijn, omdat de temperatuur van lava hoog is en de lavastroom een onvoorspelbaar karakter kan hebben. Lava en lavastromen kunnen zich voortbewegen met een snelheid tot 75 kilometer per uur. Naast de temperatuur en het onvoorspelbare karakter van lava kan lava ook gevaarlijk zijn door de uitstoot van gassen zoals koolstofdioxide, waterstofsulfide, zoutzuur (gassen) en zwaveldioxide.

Vulkanen in Nederland:

Bacheloropleiding Aardwetenschappen:

Opleidingen tot vulkanoloog

Wie een carrière ambieert als vulkanoloog kan het beste de universitaire opleiding aardwetenschappen volgen. De opleiding aardwetenschappen is een brede natuurwetenschappelijke opleiding die diverse vakken zal combineren zoals natuurkunde, scheikunde, biologie, wiskunde en aardrijkskunde. Tijdens deze opleiding leer je bijvoorbeeld hoe aardbevingen worden veroorzaakt en hoe bergen precies zijn ontstaan. Er bestaan geen andere specifieke opleidingen voor het beroep vulkanoloog. De universitaire opleiding aardwetenschappen is over het algemeen de meest gerichte opleiding voor mensen die als vulkanoloog willen gaan werken. Daarnaast zijn er ook genoeg externe opleidingsinstituten te vinden waar je een opleiding kan volgen. Ook de boekhouding is belangrijk als ondernemer.

Bedrijven waar een vulkanoloog werkzaam kan zijn

Een vulkanoloog zal in de meeste gevallen werkzaam zijn voor een onderzoeksinstelling of is hobbymatig werkzaam. Zoals eerder omschreven komt het beroep vulkanoloog in de praktijk niet veel voor, omdat het zeer specifieke werkzaamheden betreft. De meeste vulkanologen zullen dan ook werkzaam zijn voor een onderzoeksinstelling. Daarnaast is het denkbaar dat een vulkanoloog werkzaam is als gids. In dat geval heb je meestal te maken met toeristen, die belangstelling hebben in de werking van vulkanen.

Competenties vulkanoloog

Als vulkanoloog ben je een wetenschappelijk onderzoeker en is het belangrijk dat je de verkregen informatie op een wetenschappelijk manier weet te analyseren. Ook goede communicatieve vaardigheden zijn in de meeste gevallen belangrijk, omdat je ook kan samenwerken met andere wetenschappers. Denk bijvoorbeeld aan het samenwerken met een oceanograaf, die gespecialiseerd is in het onderzoeken van oceaanstromen. Daarnaast is het als vulkanoloog belangrijk dat je niet bang ingesteld bent, omdat veldwerk veel zal voorkomen. Ook het kunnen beklimmen van vulkanen mag geen probleem zijn. Algemeen belangrijke woorden zijn passie, motivatie, verantwoordelijkheidsgevoel, doorzettingsvermogen, zelfstandigheid en geduld.

Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als vulkanoloog

Het arbeidsmarktperspectief van een vulkanoloog is relatief gezien niet groot te noemen. Wel is het zo dat een vulkanoloog aangemerkt moet worden als wetenschapper, waardoor het arbeidsmarktperspectief wel goed te noemen is. De doorgroeimogelijkheden van een vulkanoloog moeten gezien worden in het opdoen van veel ervaring en kennis en het mogelijk publiceren van deze kennis door te promoveren.

Arbeidsvoorwaarden en salaris vulkanoloog

Er zijn geen echte voorbeelden te geven van de arbeidsvoorwaarden, omdat je als vulkanoloog voor diverse onderzoeksinstellingen of ander soort bedrijven werkzaam kan zijn. Wat een vulkanoloog precies zal verdienen is ook niet zomaar aan te geven. Daarnaast kan een vulkanoloog ook hobbymatig werkzaam zijn.

Mijnzzp.nl