Vulkanoloog
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een vulkanoloog?
Een vulkanoloog is een wetenschapper die gespecialiseerd is in vulkanologie, een onderdeel van de aardwetenschappen dat zich richt op vulkanisme en magmatische processen. Vulkanologen bestuderen vulkanen, magma en de gesteenten die ontstaan door stolling van gesmolten materiaal.
Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen intrusieve gesteenten, die onder het aardoppervlak ontstaan, en extrusieve gesteenten, die aan het aardoppervlak worden gevormd. Het onderzoek richt zich op de samenstelling, structuur en ontstaanswijze van deze gesteenten.
Ook het analyseren van vulkanische activiteit en het inschatten van uitbarstingsrisico’s behoort tot het werkgebied. Het beroep komt relatief weinig voor, maar speelt een rol in het begrijpen van geologische processen en natuurlijke risico’s.
Vulkanologen zijn vooral actief in gebieden waar vulkanen voorkomen. Wereldwijd zijn er ongeveer vijftienhonderd vulkanen, waarvan circa zeshonderd als actief worden beschouwd. Een groot deel bevindt zich op de oceaanbodem. Dit betekent dat onderzoek niet alleen op land, maar ook op zee plaatsvindt. Het werk kan risicovol zijn, omdat actieve vulkanen en lavastromen onvoorspelbaar gedrag kunnen vertonen.
Magma, lava en gesteenten
Een vulkanoloog is een wetenschapper die onderzoek uitvoert naar magmatische gesteenten. Magma is gesmolten gesteente onder het aardoppervlak met temperaturen tussen ongeveer 650 en 1200 graden Celsius. Wanneer magma het aardoppervlak bereikt, spreekt men van lava. Na afkoeling ontstaat stollingsgesteente.
Stollingsgesteente kan onder het aardoppervlak ontstaan (dieptegesteente of intrusief gesteente) of aan het aardoppervlak (uitvloeiingsgesteente of extrusief gesteente). Deze gesteenten bestaan vaak uit kristallijne structuren en verschillende mineralen. De aarde is grotendeels opgebouwd uit dit type gesteente.
Voorspellen van vulkaanuitbarstingen
Het monitoren van vulkanische activiteit kan onderdeel zijn van het werk. Hoewel het voorspellen van aardbevingen meer samenhangt met seismologie, speelt vulkanologie een rol bij het analyseren van magma, drukopbouw en gasemissies. Een uitbarsting ontstaat wanneer magma vanuit grote diepte opstijgt en druk opbouwt in de magmakamer. Wanneer de druk te groot wordt, kan een eruptie plaatsvinden waarbij gassen, as en lava vrijkomen.
Slapende en actieve vulkanen
Niet elke vulkaan is voortdurend actief. Een vulkaan die lange tijd geen activiteit vertoont, wordt een slapende vulkaan genoemd. Dit betekent niet dat de vulkaan definitief uitgedoofd is. Tussen uitbarstingen kunnen tientallen tot duizenden jaren zitten. Grote erupties kunnen invloed hebben op het klimaat, bijvoorbeeld wanneer asdeeltjes in de stratosfeer terechtkomen.
Werkomstandigheden
Werken als vulkanoloog brengt risico’s met zich mee. Onderzoek in actief vulkaangebied kan gevaarlijk zijn door hoge temperaturen, giftige gassen en onvoorspelbare lavastromen. Lava kan snel stromen en temperaturen bereiken van boven de 1000 graden Celsius. Daarnaast kunnen gassen zoals koolstofdioxide en zwaveldioxide vrijkomen.
Magmatische gesteenten
Magmatische gesteenten ontstaan door het stollen van magma of lava. Magma bevat onder andere siliciumdioxide (SiO2), calciumoxide (CaO) en aluminiumoxide (Al2O3). Tijdens afkoeling vormen zich mineralen zoals kwarts, veldspaat, olivijn en pyroxeen. De chemische samenstelling bepaalt de naam van het gesteente, zoals dioriet of basalt.
Onderzoek binnen de vulkanologie
Vulkanologen houden zich niet uitsluitend bezig met uitbarstingen. Het merendeel van het onderzoek richt zich op gesteenteanalyse, geochemische processen en het in kaart brengen van vulkanische systemen. Het meemaken van een eruptie kan waardevolle onderzoeksgegevens opleveren, maar komt relatief weinig voor. Het vakgebied vereist gespecialiseerde kennis van geologie, mineralogie en geofysica.
Film: vulkanoloog
Film: aardwetenschappen
Opleidingen tot vulkanoloog
Wie een carrière ambieert als vulkanoloog kan het beste de universitaire studie aardwetenschappen volgen. De studie aardwetenschappen is een brede natuurwetenschappelijke studie die diverse vakken zal combineren, zoals natuurkunde, scheikunde, biologie, wiskunde en aardrijkskunde. Tijdens deze studie leer je bijvoorbeeld hoe aardbevingen worden veroorzaakt en hoe bergen precies zijn ontstaan.
Er bestaat geen andere studie voor het beroep vulkanoloog. De universitaire studie aardwetenschappen is over het algemeen de meest gerichte studie voor mensen die als vulkanoloog willen gaan werken.
Bedrijven waar een vulkanoloog werkzaam kan zijn
Een vulkanoloog zal in de meeste gevallen werkzaam zijn voor een onderzoeksinstelling of is hobbymatig werkzaam. Zoals eerder omschreven komt het beroep vulkanoloog in de praktijk niet veel voor, omdat het zeer specifieke werkzaamheden betreft.
De meeste vulkanologen zullen dan ook werkzaam zijn voor een onderzoeksinstelling. Daarnaast is het denkbaar dat een vulkanoloog actief is als gids. In dat geval heb je meestal te maken met toeristen die belangstelling hebben voor de werking van vulkanen.
Competenties vulkanoloog
Als vulkanoloog ben je een wetenschappelijk onderzoeker en is het belangrijk dat je de verkregen informatie op een wetenschappelijke manier weet te analyseren. Ook goede communicatieve vaardigheden zijn in de meeste gevallen belangrijk, omdat je ook kan samenwerken met andere wetenschappers. Denk bijvoorbeeld aan het samenwerken met een oceanograaf, die gespecialiseerd is in het onderzoeken van oceaanstromen.
Daarnaast is het als vulkanoloog belangrijk dat je niet bang ingesteld bent, omdat veldwerk veel zal voorkomen. Ook het kunnen beklimmen van vulkanen mag geen probleem zijn. Algemeen belangrijke woorden zijn passie, motivatie, verantwoordelijkheidsgevoel, doorzettingsvermogen, zelfstandigheid en geduld.
Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als vulkanoloog
Het arbeidsmarktperspectief van een vulkanoloog is relatief gezien niet groot te noemen. Wel is het zo dat een vulkanoloog aangemerkt moet worden als wetenschapper, waardoor de arbeidsmarkt wel goed te noemen is. De doorgroeimogelijkheden van een vulkanoloog moeten gezien worden in het opdoen van veel ervaring en kennis en het mogelijk publiceren van deze kennis door te promoveren.
Arbeidsvoorwaarden en salaris vulkanoloog
Er zijn geen echte voorbeelden te geven van de arbeidsvoorwaarden, omdat je als vulkanoloog voor diverse onderzoeksinstellingen of andere soorten bedrijven werkzaam kan zijn. Wat een vulkanoloog precies zal verdienen, is ook niet zomaar aan te geven. Daarnaast kan een vulkanoloog ook hobbymatig werkzaam zijn.
Eigen bedrijf starten als Vulkanoloog
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Vulkanoloog, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Vulkanoloog
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Vulkanoloog bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Vulkanoloog.
Mijnzzp.nl