Onderzoeksjournalist
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een onderzoeksjournalist?
Een onderzoeksjournalist is een journalist die zich gespecialiseerd heeft in onderzoeksjournalistiek. Deze vorm van journalistiek gaat verder dan de gebruikelijke dagelijkse nieuwsvoorziening. Onderzoeksjournalistiek wordt ook wel onderzoeks- of researchjournalistiek genoemd.
Een onderzoeksjournalist kan maanden bezig zijn met research voordat een nieuwswaardig bericht gepubliceerd kan worden. Daarbij wordt gezocht naar feiten, cijfers en achtergronden die niet direct zichtbaar zijn. Het controleren en analyseren van informatie speelt hierbij een grote rol.
Het beroep onderzoeksjournalist verschilt van het beroep journalist door de intensieve onderzoeksmethode en het speurwerk dat nodig is. Onderzoeksjournalisten werken vaak aan grote dossiers, zoals corruptieschandalen, misdaden of wanbeleid door bestuurders. Het verifiëren van gegevens is daarbij een belangrijk onderdeel, zodat feiten correct weergegeven worden.
Onderzoeksjournalisten komen vooral voor bij grotere mediabedrijven, zoals landelijke dagbladen en televisieomroepen. Daarnaast kan een onderzoeksjournalist zich specialiseren in bepaalde thema’s of sectoren.
Onderzoeksjournalistiek en onthullingen
Een onderzoeksjournalist houdt zich bezig met achtergronden en onthullingen die niet op een andere manier aan het licht komen. Dit gebeurt vaak in samenwerking met de nieuwsredactie. Onderwerpen kunnen variëren van corruptiezaken en belastingzaken tot misdaadcijfers en klokkenluiderszaken. Het gaat meestal om informatie die niet direct beschikbaar is en langdurig onderzoek vereist.
Onderzoeksjournalisten voeren uitgebreid research uit om relevante gegevens te verkrijgen en te controleren. In sommige gevallen kan dit ook betekenen dat een journalist probeert te infiltreren om belangrijke informatie boven water te halen.
Wat onderzoekt een onderzoeksjournalist?
Een onderzoeksjournalist richt zich vaak op zaken die maatschappelijk of bestuurlijk van belang zijn. Denk aan wethouders of ministers die beïnvloed worden door lobbyisten, of aan cijfers die mogelijk te rooskleurig worden weergegeven door de politie.
Onderzoek kan plaatsvinden via het interviewen van betrokkenen, maar ook door datajournalistiek. Datajournalistiek richt zich op het analyseren van analoge en digitale archieven en het vergelijken van gegevens. Ook het onderzoeken van sociale media kan onderdeel zijn van een onderzoek. Het beroep heeft raakvlakken met opsporingswerk, maar een onderzoeksjournalist is geen detective.
Verschil journalist en onderzoeksjournalist
Een gewone journalist houdt zich bezig met dagelijkse nieuwsberichten en algemene verslaggeving. Een onderzoeksjournalist voert juist diepgravend onderzoek uit en beoordeelt bronnen en informatie kritisch. Hoe uitgebreid het onderzoek is, verschilt per onderwerp. Het is mogelijk dat een onderzoeksjournalist maanden werkt aan één dossier.
Online onderzoeksjournalistiek
Ook online platforms houden zich bezig met onderzoeksjournalistiek, zoals Follow The Money. Daarnaast is factchecking een belangrijk onderdeel geworden binnen online onderzoek. Factcheckers verdiepen zich in specifieke onderwerpen en controleren beweringen of cijfers. In sommige gevallen kan een onderzoeksjournalist ook aangemerkt worden als factchecker.
Beroepsfilm onderzoeksjournalist:
Film onderzoeksjournalist:
Opleiding tot onderzoeksjournalist
De meest gerichte opleiding tot onderzoeksjournalist is de hbo-opleiding journalistiek van ongeveer vier jaar. Ook een universitaire studie als onderzoeksjournalist behoort tot de mogelijkheden, zoals de studie communicatiewetenschappen.
Tijdens de studie communicatiewetenschappen leer je onder andere communicatieprocessen onderzoeken en analyseren. Daarnaast worden er diverse externe opleidingen aangeboden, gericht op onderzoeksjournalistiek voor ervaren journalisten. Zie voor meer informatie ook de website Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ).
Bedrijven waar een onderzoeksjournalist werkzaam kan zijn
Een onderzoeksjournalist is over het algemeen werkzaam voor de grotere nieuwsredacties, zoals landelijke dagbladuitgevers of televisieomroepen. Ook de grote nieuwswebsites kunnen onderzoeksjournalisten in dienst hebben.
Een onderzoeksjournalist kan ook werkzaam zijn als freelancer en werken voor verschillende opdrachtgevers. De bekende onderzoeksjournalisten kunnen daarnaast een dubbele functie hebben als presentator voor een televisieprogramma.
Zoals eerder omschreven zijn onderzoeksjournalisten over het algemeen alleen werkzaam voor de grotere mediabedrijven, die ook beschikken over voldoende budget om op een goede manier onderzoeksjournalistiek te kunnen bedrijven.
Competenties van een onderzoeksjournalist
Als onderzoeksjournalist is de belangrijkste competentie je kritische houding, omdat feiten en cijfers wel moeten kloppen. Daarnaast is het belangrijk dat je zelfstandig in staat bent om diepgaand onderzoek uit te voeren.
In het kort kunnen we stellen dat het beroep onderzoeksjournalist neerkomt op goede communicatieve vaardigheden, omdat je in de meeste gevallen veel verschillende mensen moet interviewen. Dit betekent ook het kunnen bedenken en stellen van de juiste vragen aan de juiste mensen.
Ook onafhankelijkheid moet aangemerkt worden als belangrijke competentie. Algemeen belangrijke woorden zijn analytisch, integriteit, plannen, doorzettingsvermogen, onderzoeken, presteren, motivatie, ethiek, presteren, samenwerken, netwerken, passie, lef en stressbestendigheid. Als onderzoeksjournalist heb je ook te maken met vaste beroepscompetenties.
Loopbaanperspectief onderzoeksjournalist
Arbeidsmarktperspectief
Het arbeidsmarktperspectief van een onderzoeksjournalist is over het algemeen goed te noemen, als je beschikt over de juiste opleidingen en werkervaring. Werkervaring speelt binnen dit beroep een grote rol, omdat niet iedereen zomaar onderzoeksjournalist kan worden.
Als onderzoeksjournalist heb je over het algemeen een grote verantwoordelijkheid, onder andere doordat onderzoeksjournalistiek veel geld en tijd kost.
Doorgroeikansen
De doorgroeimogelijkheden van een onderzoeksjournalist moeten gezien worden in het verkrijgen van meer verantwoordelijkheden, zoals in het mogen onderzoeken van grote nieuwsfeiten. Ook het werken als programmamaker kan tot de mogelijkheden behoren.
Salaris en tarief van een onderzoeksjournalist
Salaris
De arbeidsvoorwaarden van een onderzoeksjournalist zijn niet zomaar aan te geven, omdat je voor verschillende soorten bedrijven werkzaam kan zijn. Het salaris van een onderzoeksjournalist kan nogal verschillen per branche of bekendheid van de onderzoeksjournalist.
Maar over het algemeen zal een onderzoeksjournalist een salaris verdienen tussen de € 2.900 en € 4.500 bruto per maand, afhankelijk van leeftijd, opleidingen en verantwoordelijkheden. Wel is het zo dat bekende onderzoeksjournalisten met een goede naam meer kunnen verdienen.
Tarief
Het uurtarief van een zelfstandig werkende onderzoeksjournalist ligt gemiddeld tussen de € 65 en € 85 per uur, exclusief btw. Wat een (freelance) onderzoeksjournalist precies zal verdienen, is lastig aan te geven, omdat dat geheel van zijn opdrachten en het geleverde werk af zal hangen.
Eigen bedrijf starten als Onderzoeksjournalist
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Onderzoeksjournalist, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Onderzoeksjournalist
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Onderzoeksjournalist bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Onderzoeksjournalist.
Mijnzzp.nl