Kwakzalver
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een kwakzalver?
Kwakzalver is een benaming voor een persoon die zich bijvoorbeeld voordoet als geneeskundige en daarbij onbevoegd medische handelingen verricht. Het betreft geen erkend beroep, maar iemand die zonder geldige bevoegdheid of opleiding een medisch of aanverwant beroep uitoefent. In strikte zin heeft de term betrekking op de geneeskunde, maar ook in andere sectoren met raakvlakken met gezondheid komt kwakzalverij voor.
Het doel is doorgaans het verdienen van geld aan cliënten door behandelingen of middelen aan te bieden waarvan de werking niet wetenschappelijk is aangetoond. Daarbij kan sprake zijn van het voorschrijven van therapieën zonder bewijs of het verkopen van producten die specifieke klachten zouden verhelpen. Soms worden wel wetenschappelijke methoden gebruikt, maar ontbreekt de wettelijke bevoegdheid om deze toe te passen.
Naast financieel gewin kan ook status of machtsuitoefening een rol spelen, bijvoorbeeld door zich als redder te presenteren. Kenmerkend is dat er vaak valse hoop wordt gewekt bij mensen die kampen met gezondheidsproblemen.
Kwakzalverij bestaat al eeuwen; vroeger trokken wonderdokters rond die beweerden uiteenlopende kwalen te kunnen genezen. Tegenwoordig uit dit fenomeen zich onder meer in wonderdiëten, magnetische sieraden of alternatieve therapieën met onbewezen claims. Het voortbestaan van kwakzalvers hangt samen met hoop, goedgelovigheid en de zoektocht naar oplossingen voor hardnekkige klachten.
Bevoegdheid en beroepsbescherming
In de geneeskunde is een kwakzalver dus iemand die onbevoegd een beschermd beroep uitoefent, zoals een arts. Ook komt het voor dat iemand zich voordoet als tandarts zonder de vereiste opleiding en registratie. Onjuiste tandheelkundige behandelingen kunnen leiden tot ernstige gebits- en gezondheidsproblemen. Wanneer iemand zich presenteert als medisch specialist zonder erkende kwalificaties, kunnen de gevolgen voor een patiënt ingrijpend zijn.
Kwakzalverij beperkt zich niet altijd tot strikt beschermde beroepen. Binnen bredere gezondheidsberoepen, zoals voedingsdeskundige, ontbreekt in sommige gevallen wettelijke beroepsbescherming. Officieel is dit vakgebied voorbehouden aan deskundigen met een gerichte opleiding, bijvoorbeeld een universitaire studie voeding en gezondheid. Door het ontbreken van duidelijke titelbescherming kunnen onbevoegden zich toch als deskundige presenteren en misbruik maken van het vertrouwen van cliënten.
Vormen van kwakzalverij
Kwakzalverij komt in uiteenlopende vormen voor. Zo kan een onbevoegde plastisch chirurg in een privékliniek operaties uitvoeren zonder geldige registratie, met gezondheidsrisico’s tot gevolg. Ook online worden producten aangeprezen door bijvoorbeeld een internetondernemer, zoals afslankpillen of prestatiebevorderende middelen zonder wetenschappelijke onderbouwing.
Via blogs, e-books en sociale media worden claims verspreid over vermeende genezende werking. Sommige goeroes presenteren zich als autoriteit zonder erkende kwalificaties. Ook binnen alternatieve behandelwijzen kan sprake zijn van misleiding. Dat betekent niet dat iedere homeopaat, gewichtsconsulent of chiropractor als kwakzalver kan worden aangemerkt, maar het doen van onbewezen medische claims is niet toegestaan.
Wetgeving en handhaving
Kwakzalverij kan strafbaar zijn, afhankelijk van de aard en ernst van de gedragingen. Een toezichthouder kan handhavend optreden, bijvoorbeeld door het opleggen van een dwangsom. In ernstige gevallen kan strafrechtelijke vervolging volgen.
Ook in de diergeneeskunde kan sprake zijn van onbevoegde beroepsuitoefening, bijvoorbeeld wanneer iemand zich zonder diploma als dierenarts presenteert. Binnen diverse beroepsgroepen bestaan tuchtcolleges die toezien op naleving van beroepsnormen. Daarnaast controleren gespecialiseerde deskundigen en onder meer blogs misleidende medische informatie. Bij overtredingen kan een handhavingsjurist worden ingeschakeld.
Alternatieve zorg en aansprakelijkheid
In de alternatieve sector komt kwakzalverij eveneens voor. Zo kunnen paragnosten of acupuncturisten behandelingen aanbieden met onbewezen werking. Ook hier geldt dat niet iedere beoefenaar als kwakzalver kan worden bestempeld, maar misleidende claims zijn niet toegestaan.
Binnen de reguliere gezondheidszorg gelden vastgestelde kwaliteitsstandaarden. In delen van de alternatieve zorg ontbreken dergelijke uniforme normen, al mag zorg nooit leiden tot schade of een aanmerkelijke kans daarop. Slachtoffers die financiële of lichamelijke schade hebben geleden, kunnen via een civiele procedure schadevergoeding vorderen. Bij vermoedens van een strafbaar feit kan aangifte worden gedaan bij de politie, waarna het Openbaar Ministerie beslist over eventuele vervolging.
Wat doet een kwakzalver
- Onbevoegd een medisch of gezondheidsgerelateerd beroep uitoefenen.
- Behandelingen uitvoeren zonder geldige registratie of diploma.
- Producten of therapieën zonder wetenschappelijke onderbouwing aanprijzen.
- Onbewezen medische claims verspreiden via media of publicaties.
- Valse verwachtingen wekken bij mensen met gezondheidsklachten.
- Financiële en lichamelijke schade veroorzaken.
Horrortandarts voor de rechter:
Levensgevaarlijk wondermiddel:
Opleiding tot kwakzalver
Kwakzalvers beschikken doorgaans niet over een opleiding, maar er zijn kwakzalvers die wel een opleiding hebben gevolgd. In het verleden zijn er bijvoorbeeld weleens artsen uit het beroep gezet in verband met kwakzalverij. Zo zijn er ook kwakzalvers die wel een opleiding hebben, maar niet over een bevoegdheid beschikken.
De benaming ervaringsdeskundige is daar dan eerder op van toepassing. Binnen de medische zorg is het vereist om als arts bijvoorbeeld in het BIG-register te staan. Overigens is er ook een Vereniging tegen Kwakzalverij.
Bedrijven waar een kwakzalver werkzaam kan zijn
Een kwakzalver is vaak een ondernemer, internetondernemer of arts die in een privékliniek werkzaam is. Kwakzalvers bieden hun diensten aan en er zijn mensen die daarop vertrouwen, waarbij pas achteraf blijkt dat papieren bijvoorbeeld niet kloppen en dat er geld uit de zak geklopt is.
Competenties van een kwakzalver
Het is als kwakzalver belangrijk om goed te kunnen liegen en een charismatische uitstraling met overtuigende houding komt van pas. Ook jezelf dom houden en niet door de mand vallen is belangrijk om als kwakzalver staande te blijven. Een kwakzalver is verder een meester in het geven van valse hoop en heeft doorgaans een groot ego.
Loopbaanperspectief kwakzalver
Arbeidsmarktperspectief
Zolang er goedgelovige, naïeve en wanhopige mensen zijn, blijven kwakzalvers bestaan.
Doorgroeikansen
Er zijn kwakzalvers die doorgroeien en een groot aanzien hebben onder een bepaald publiek. Het kan er echter ook op uitdraaien dat je als kwakzalver wordt ontmaskerd als een oplichter en zelfs de gevangenis in kan draaien. Het is moreel verwerpelijk om als kwakzalver op te treden en daarom is het beter om gewoon een opleiding te halen of ander werk te zoeken.
Salaris en tarief van een kwakzalver
Salaris
Er zijn geen voorbeelden te noemen van een gemiddeld salaris van een kwakzalver. Dat heeft onder meer te maken met de verschillende beroepsgroepen. Het is wel zo dat het juist beroepsgroepen zijn waarin veel geld te verdienen valt. Daarom is het aantrekkelijk om als kwakzalver geld te gaan verdienen. Bijvoorbeeld door als internetondernemer kwakzalverijproducten te verkopen die veel geld opleveren.
Tarief
Het uurtarief van een zelfstandig kwakzalver is verder niet echt van toepassing.
Eigen bedrijf starten als Kwakzalver
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Kwakzalver, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Kwakzalver
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Kwakzalver bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Kwakzalver.
Mijnzzp.nl