Clown
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een clown?
Een clown is een geschminkte artiest die mensen op humoristische wijze probeert te vermaken. Vooral kinderen vormen vaak het belangrijkste publiek, maar ook volwassenen kunnen genieten van een clowneske act. Clowns treden niet alleen op in het circus, maar ook op kinderfeestjes, evenementen en in de openbare ruimte.
De kern van het beroep is het uitvoeren van komische acts, trucs en improvisaties. Het uiterlijk van een clown is opvallend, met schmink, een rode neus, grote schoenen en kleurrijke kleding. De combinatie van uiterlijk, spel en timing zorgt voor de herkenbare clowneske uitstraling.
Clowns spelen vaak de rol van een onhandig of naïef personage dat door kleine ongelukjes humor creëert. Deze onhandigheid is onderdeel van de act en wordt bewust ingezet om het publiek aan het lachen te maken. De moderne clown vindt zijn oorsprong in de nar, die vroeger aan het hof optrad voor vorsten.
Een van de eerste bekende moderne clowns was Joseph Grimaldi, die optrad in Engelse pantomimes. Tegenwoordig bestaan er uiteenlopende clownstypes, ieder met een eigen stijl en karakter.
Kenmerken en werkwijze van een clown
Een clown is een geschminkte artiest die gespecialiseerd is in komische voorstellingen. Hoewel een clown raakvlakken heeft met een komiek, onderscheidt hij zich door specifieke kostuums en professionele make-up. Humor wordt niet alleen bereikt via gesproken tekst, maar ook door mimiek, lichaamstaal en fysieke grappen.
Clowns kunnen optreden op straat, tijdens feesten en in circussen. Soms wordt gebruikgemaakt van muziek, verhalen, ballonnen of eenvoudige attributen om het publiek te betrekken. Het succes van de act hangt sterk af van interactie en aanpassing aan de doelgroep.
Werken als clown
Een clown kan worden gezien als een toneelspeler, omdat hij of zij een rol vertolkt. Toch verschilt het beroep van dat van een komiek, aangezien de nadruk ligt op fysieke humor en visuele presentatie. Andere humoristische artiesten, zoals buiksprekers, werken op een andere manier dan clowns.
Sommige clowns gebruiken muziekinstrumenten, zoals een trompet of viool, als onderdeel van hun act. De muzikale kwaliteit is daarbij minder belangrijk dan het komische effect.
Bekende Nederlandse clowns
Clown Bassie (Bas van Toor)
- Clown Bassie vormde samen met Adriaan het duo Bassie en Adriaan. Bassie werd bekend door televisieprogramma’s, films en landelijke optredens. Zijn uiterlijk met rode neus, geel haar en opvallende kleding maakte hem herkenbaar. Zijn bekende uitspraak was ‘Allememaggies’ en hij stond bekend om zijn liefde voor taartjes.
Pipo de Clown
- Pipo de Clown is eveneens een bekende Nederlandse clown, vooral door zijn televisieserie. Naast tv-uitzendingen verschenen er boeken, strips en platen. De eerste aflevering werd uitgezonden op 17 september 1958.
Hoe schmink je een clown
Het schminken van een clown begint met een schone huid en een witte basislaag over het gezicht. Vervolgens worden felle kleuren gebruikt om typische elementen aan te brengen, zoals een rode neus, opvallende wenkbrauwen en een brede glimlach. Accessoires zoals een pruik versterken het karakter. Het schminken vereist oefening om een herkenbare en expressieve uitstraling te creëren die past bij de gekozen clownrol.
Film: clown
Film: beroep clown
Opleiding tot clown
Er bestaan geen speciale erkende opleidingen voor het beroep clown. Wel kan iemand die clown wil worden de hbo-opleiding Circus and Performance Art volgen of de hbo-opleiding Circus Arts volgen. Daarnaast zijn er veel cursussen te volgen tot clown. Als clown kan het belangrijk zijn om je specialisatie vast te stellen, omdat er verschillende doelgroepen kunnen zijn binnen het werk, zoals het werken in een circus of juist het werken met zieke kinderen.
Het is niet geheel ondenkbaar dat een clown niet zal beschikken over een erkende opleiding. Lang niet alle clowns zijn fulltime werkzaam als professioneel clown. Het is dan ook denkbaar dat clowns het vakgebied in de praktijk aangeleerd hebben.
Bedrijven waar een clown werkzaam kan zijn
Een professioneel werkende clown moet in de meeste gevallen aangemerkt worden als ondernemer. Dit neemt niet weg dat clowns ook werkzaam kunnen zijn binnen een circus als circusartiest. Zoals eerder omschreven kunnen clowns ook prima buiten het circus werkzaam zijn. De meeste clowns zijn aangesloten bij een artiestenbemiddelaar of bij een impresariaat, die gezien moeten worden als tussenpersoon. Het is ook denkbaar dat clowns niet beroepsmatig actief zijn.
Competenties van een clown
De belangrijkste competentie van een clown is het kunnen entertainen van mensen als entertainer. Daarnaast moet een clown kunnen inspelen op verschillende situaties, omdat niet ieder gezelschap hetzelfde is. Ook inspiratie en motivatie zijn over het algemeen twee belangrijke woorden voor een clown. Inspiratie heeft vooral betrekking op het blijven vernieuwen en het verder verbeteren van de act.
Ook communicatief gezien moet een clown sterk onderlegd zijn. Dit is het geval, omdat ook een clown heldere en duidelijke afspraken moet maken met de opdrachtgever. Als clown is ook het netwerken belangrijk om aan voldoende opdrachten te kunnen komen. Algemeen belangrijke woorden zijn sensitiviteit, voelsprieten, analytisch, energie, passie, lol, flexibiliteit, plannen, organiseren en stressbestendigheid.
Loopbaanperspectief clown
Arbeidsmarktperspectief
Het arbeidsmarktperspectief van een clown is niet echt van toepassing, omdat de meeste clowns werkzaam zijn als ondernemer. Een ondernemer zal zijn eigen arbeidsmarktperspectief moeten bepalen door het opbouwen van een goede naam als clown. In algemene zin is er voldoende vraag naar clowns. Daarnaast kan een clown voor verschillende opdrachtgevers werkzaam zijn, waardoor een goede clown niet snel zonder werk zal komen te zitten.
Doorgroeikansen
De doorgroeimogelijkheden van een clown moeten gezien worden in het mogen uitvoeren van steeds belangrijkere opdrachten. In dat geval is het opbouwen van een goede naam wel belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan clowns die ook regelmatig op televisie te zien zijn binnen bepaalde programma's.
Salaris en tarief van een clown
Salaris
Als clown ben je een zelfstandig ondernemer en bepaal je je eigen arbeidsvoorwaarden. Het salaris van een clown is erg afhankelijk van de precieze werkzaamheden, zoals in een circus of daarbuiten. In een circus krijgt de clown meestal een vaste afgesproken vergoeding voor zijn werkzaamheden. Wel is het zo dat hoe bekender een clown is, hoe meer het salaris zal stijgen. Het salaris zal ergens uitkomen tussen de € 2.400 en € 3.200 bruto per maand.
Tarief
Een clown die op feestjes optreedt, zal meestal een vaste prijs afspreken met de opdrachtgever. Het uurtarief van een zelfstandig werkende clown ligt gemiddeld tussen de € 55 en € 75 per uur, exclusief btw.
Eigen bedrijf starten als Clown
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Clown, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Clown
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Clown bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Clown.
Mijnzzp.nl