Sociotherapeut
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een sociotherapeut?

Een sociotherapeut is een zorgprofessional die gespecialiseerd is in sociotherapie, een behandelvorm waarbij een therapeutisch woon- en leefklimaat centraal staat. Deze vorm van begeleiding wordt vooral toegepast binnen de geestelijke gezondheidszorg (ggz), verslavingszorg en forensische zorg. Sociotherapeuten werken met cliënten met psychische of psychiatrische stoornissen en gedragsproblemen.
Het doel is om binnen een gestructureerde en veilige omgeving herstel en ontwikkeling te bevorderen. De sociotherapeut is vaak het eerste aanspreekpunt op de afdeling en begeleidt cliënten in hun dagelijks functioneren. Structuur, veiligheid en duidelijke afspraken vormen daarbij de basis.
De begeleiding is intensief en gericht op het aanleren van vaardigheden die nodig zijn om met een stoornis om te gaan. Sociotherapeuten zien toe op het nakomen van afspraken, ondersteunen bij dagelijkse activiteiten en verstrekken medicatie volgens voorschrift. Ook begeleiden zij cliënten naar afspraken buiten de instelling en zorgen zij voor rapportages en schriftelijke overdracht aan collega’s.
Daarnaast onderhouden zij contact met behandelaren en het sociale netwerk van de cliënt. Afhankelijk van de instelling kunnen taken variëren van observatie en analyse tot het geven van individuele of groepsgerichte therapie.
Werkvelden en functie-invulling
Een sociotherapeut is aan te merken als een therapeut en vertoont overeenkomsten met het beroep maatschappelijk werker. Het verschil is dat een sociotherapeut doorgaans binnen een instelling werkt, zoals een ggz-instelling, verslavingskliniek of penitentiaire inrichting. Dit kan zowel op een open als gesloten afdeling zijn.
In woonvoorzieningen kan de functie overlappen met die van woonbegeleider. Binnen behandelklinieken kan het analyseren van gedrag, het opstellen van signaleringsplannen en het bespreken van behandelplannen onderdeel uitmaken van de werkzaamheden. Gesprekken met cliënten kunnen gericht zijn op praktische zaken, vroegsignalering of gedragsverandering.
Samenwerking met andere professionals
Sociotherapeuten werken binnen multidisciplinaire teams samen met uiteenlopende zorgprofessionals. Voorbeelden hiervan zijn:
- Psychologen
- Psychiaters
- Gedragsdeskundigen
- Pedagogen
- Psychiatrisch verpleegkundigen
- Verslavingsarts
- Medewerker verslavingszorg
- Behandelcoordinator
Op gesloten afdelingen, zoals binnen forensische zorg, kan er ook samenwerking zijn met functies die verwant zijn aan het beroep gevangenisbewaker.
Taken als sociotherapeut
- Analyseren van gedrag en functioneren van cliënten.
- Voeren van cliëntgesprekken.
- Bespreken en uitvoeren van behandelplannen.
- Geven van individuele of groepsgerichte therapie.
- Evalueren en rapporteren van voortgang.
- Aanspreekpunt zijn voor cliënten en behandelaren.
- Samenwerken met het netwerk van de cliënt.
- Bieden van dagelijkse begeleiding en ondersteuning.
- Creëren van een veilig en gestructureerd leefklimaat.
Film: baan als sociotherapeut
Film: werken bij de Pompestichting
Opleiding tot sociotherapeut
Er zijn meerdere opleidingen te onderscheiden om te gaan werken als sociotherapeut. Zo behoort het onder meer tot de mogelijkheden om een hbo-opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening te volgen. Er zijn echter ook andere passende opleidingen die een goede basis zijn, zoals een hbo-opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening of een hbo-opleiding Creatieve Therapie.
Bedrijven waar een sociotherapeut werkzaam kan zijn
Een sociotherapeut werkt doorgaans bij een instelling, zoals een ggz-instelling, ziekenhuis of penitentiaire inrichting. Het kan ook zo zijn dat een sociotherapeut werkzaam is binnen een jeugdinstelling of op professionele wijze deel uitmaakt van een woongroep.
Competenties van een sociotherapeut
Het is belangrijk om als sociotherapeut over een stabiele en sterke persoonlijkheid te beschikken. Daarbij is het vanuit professioneel oogpunt van belang dat er zonder emotionele binding sprake is van betrokkenheid bij patiënten. Het komt goed van pas om over natuurlijk overwicht te beschikken en stressbestendig te zijn.
Het snel kunnen inschatten van situaties is verder van belang, net als waakzaamheid. Ook creativiteit is een competentie die van belang is, net als sociaal zijn en kunnen coachen.
Het betreft een zelfstandige functie, maar wel binnen een team, zodat samenwerking eveneens vereist is. Een actieve en onderzoekende houding maakt eveneens deel uit van de lijst met competenties van een sociotherapeut. Dat geldt eveneens voor het kunnen aangeven van grenzen.
Loopbaanperspectief sociotherapeut
Arbeidsmarktperspectief
Er is veel vraag naar sociotherapeuten in allerlei instellingen. Dat betekent dat het arbeidsmarktperspectief gunstig is. Een sociotherapeutvacature is meestal zo gevonden wanneer je op zoek bent naar een baan als sociotherapeut.
Doorgroeikansen
In het kader van doorgroeien naar een hogere functie zijn er extra opleidingen te volgen. Denk maar aan het doorgroeien naar de functie zorgmanager of naar de functie assistent-behandelcoördinator.
Overigens bieden instellingen ook wel opleidingstrajecten aan om verder te groeien. Denk daarbij aan specifieke opleidingen die gericht zijn op het werken binnen de betreffende instelling. Een voorbeeld daarvan is de MBT-methodiek met aandacht voor training, supervisie en werkbegeleiding. Of om specifiek een aanvullende training in de vorm van motiverende gespreksvoering en de-escalerend werken. Op wo-niveau behoort het beroep socioloog tot de mogelijkheden.
Salaris en tarief van een sociotherapeut
Salaris
Het salaris van een sociotherapeut ligt gemiddeld tussen € 2.600 en € 3.800 bruto per maand. Ervaring en opleiding spelen een rol bij de hoogte van het salaris, net als het type instelling waar een sociotherapeut werkzaam is. Zo kan de cao GGZ van toepassing zijn bij het werken in een ggz-instelling.
De overige arbeidsvoorwaarden zijn daar dan eveneens op gebaseerd. Het kan overigens zo zijn dat er sprake is van een toeslag op het salaris bij het werken in verschillende diensten, zoals in het geval van een 24-uursrooster.
Tarief
Het uurtarief van een zelfstandig werkende sociotherapeut ligt gemiddeld tussen de € 70 en € 90 per uur, exclusief btw.
Eigen bedrijf starten als Sociotherapeut
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Sociotherapeut, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Sociotherapeut
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Sociotherapeut bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Sociotherapeut.
Mijnzzp.nl

