+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Dubbel boekhouden uitgelegd: zo werkt een volledige boekhouding
Dubbel boekhouden is een manier van boekhouden waarbij elke transactie twee kanten heeft: debet en credit. Dat klinkt technisch, maar met moderne boekhoudsoftware en een gebruiksvriendelijk online boekhoudprogramma is het in de praktijk goed te doen. Veel ondernemers starten met enkelvoudig boekhouden, maar bij groei of een andere rechtsvorm krijg je sneller te maken met een volledige administratie. Wil je direct zien welke boekhoudpakketten passen bij jouw situatie, dan helpt vergelijken je om een geschikt boekhoudpakket te kiezen.
In dit artikel leggen we uit wat dubbel boekhouden is, voor wie het bedoeld is, wat het verschil is met enkelvoudig boekhouden en hoe een boekhoudprogramma zzp- of mkb-boekhoudpakket dit grotendeels automatiseert. We houden het praktisch, zodat je snapt wat er gebeurt in je administratie, ook als je (nog) samenwerkt met een boekhouder.
Wat wordt bedoeld met dubbel boekhouden?
Bij dubbel boekhouden registreer je elke boeking op twee rekeningen. Denk aan een verkoopfactuur: je boekt omzet én je boekt een vordering op de klant. Dit gebeurt via debet en credit. Zo ontstaat er een sluitend systeem dat altijd in balans hoort te zijn. Wil je eerst de basis begrijpen van debet en credit, bekijk dan ook het artikel over debiteuren en crediteuren.
Dubbel boekhouden wordt vaak “volledige boekhouding” genoemd. De tegenhanger is enkelvoudig boekhouden, waarbij je vooral inkomsten en uitgaven bijhoudt zonder volledige debet-creditstructuur.
Waarom een dubbele boekhouding voeren?
Een dubbele boekhouding geeft meer controle en inzicht. Omdat elke boeking twee kanten heeft, vallen fouten sneller op. Ook kun je beter sturen op resultaten, liquiditeit en verplichtingen. Vooral als je onderneming groeit, veel facturen verwerkt of met voorraad, investeringen en meerdere rekeningen werkt, geeft dubbel boekhouden rust en overzicht.
Dubbel boekhouden is ook handig om beter te begrijpen wat er gebeurt op de balans en in de resultatenrekening. Wil je dat verschil helder hebben, lees dan het verschil tussen balans en resultatenrekening. Voor inzicht in kaspositie en betaalbaarheid is liquiditeit ook een belangrijk begrip.
Wie moet dubbele boekhouding voeren?
De verplichting om een volledige administratie te voeren hangt vooral af van de rechtsvorm en de wettelijke administratieregels. Rechtspersonen zoals bv’s en nv’s hebben doorgaans een zwaardere administratieplicht dan natuurlijke personen. Eenmanszaken en veel zzp’ers mogen in veel gevallen met een eenvoudigere administratie werken, maar mogen ook dubbel boekhouden als dat beter past bij de onderneming.
Belangrijk om te weten: er is geen vaste omzetgrens zoals “vanaf 500.000 euro omzet”. Het gaat niet om omzet, maar om de wettelijke eisen en de manier waarop je jouw administratie inricht. Welke administratie je ook voert, je moet altijd voldoen aan de basisregels en je gegevens kunnen onderbouwen bij controle. Zie ook waarom je een boekhouding moet bijhouden.
Wat is enkelvoudig boekhouden?
Enkelvoudig boekhouden is een eenvoudigere manier van administreren, waarbij je vooral inkomsten en uitgaven registreert. Dit past vaak bij zzp’ers en kleine ondernemingen met weinig transacties. Toch moet je als ondernemer ook dan je administratie op orde hebben, facturen bewaren en cijfers kunnen aanleveren voor de aangifte.
Ook bij enkelvoudig boekhouden kun je werken met rekeningen en rubrieken in een online boekhoudprogramma. Het is dus niet zo dat een grootboek “niet bestaat” bij enkelvoudig boekhouden. Een grootboek helpt juist om categorieën netjes te ordenen. Meer hierover lees je bij grootboekrekeningen.
Verschil tussen dubbel boekhouden en enkelvoudig boekhouden
Het belangrijkste verschil is de manier van vastleggen:
- Enkelvoudig boekhouden: je registreert vooral inkomsten en uitgaven en houdt overzicht voor je aangifte.
- Dubbel boekhouden: elke transactie wordt verwerkt met debet en credit, waardoor er altijd een sluitend geheel ontstaat.
Dubbel boekhouden maakt het makkelijker om een goede balans en resultatenrekening te maken. Bij enkelvoudig boekhouden is dat vaak minder gedetailleerd, waardoor je sneller het overzicht kwijtraakt als de administratie groter wordt. Wil je weten hoe je fouten voorkomt, bekijk dan veelgemaakte fouten in de boekhouding.
Definitie van dubbel boekhouden
Dubbel boekhouden is het bijhouden van boekingen in een systeem waarbij elke transactie twee kanten heeft. In de praktijk werk je met dagboeken, een journaal en grootboekrekeningen. Daardoor kun je sneller rapporteren en zie je beter hoe je onderneming ervoor staat.
Wel of niet dubbel boekhouden als ondernemer?
Veel ondernemers “doen” al dubbel boekhouden zonder dat ze het zo noemen. De meeste moderne boekhoudpakketten verwerken boekingen intern als debet en credit. Dat betekent niet dat je als zzp’er opeens aan extra wettelijke verplichtingen vastzit, maar het zorgt wel voor betere rapportages en overzicht.
Werk je nu nog in Excel en wil je overstappen naar een online boekhoudprogramma, dan is dit vaak een logische stap richting meer automatisering en minder fouten. Lees daarvoor ook overstappen van Excel naar boekhoudsoftware.
Boekhouding voor bv's en grotere ondernemingen
Voor een bv en andere rechtspersonen is een volledige administratie in de praktijk de standaard. Afhankelijk van omvang en verplichtingen kan ook accountantscontrole een rol spelen. Een boekhouder of accountant kan ondersteunen, maar veel werk is met goede software en een passend boekhoudpakket te automatiseren. Wil je weten hoe samenwerken met een professional werkt, bekijk dan online boekhouden voor accountants.
Twijfel je over je rechtsvorm, dan kan dit artikel over van zzp naar bv helpen. Werk je in een samenwerkingsvorm, bekijk dan ook boekhouding voor een VOF.
Boekhoudprogramma’s en dubbel boekhouden
Met een modern online boekhoudpakket hoef je dubbel boekhouden niet handmatig te doen. De boekhoudsoftware verwerkt facturen, banktransacties en btw meestal automatisch. Een voorbeeld van een online boekhoudpakket is e-boekhouden. Voor ondernemers die meerdere administraties beheren, kan Visma eAccounting een optie zijn.
Werk je met btw, dan helpt een boekhoudprogramma vaak ook bij de btw-aangifte. Wil je snel bedragen controleren, gebruik dan onze btw-calculator en lees hoe het indienen werkt via btw-aangifte doen.
Is dubbel boekhouden moeilijk?
Dubbel boekhouden is vooral even wennen aan de logica van debet en credit. Met goede zzp-software en een passend boekhoudprogramma zzp wordt veel automatisch verwerkt. Wil je weten of boekhouden ingewikkeld is, lees dan eens 'is boekhouden moeilijk'. In de praktijk helpt het ook om de belangrijkste begrippen te kennen. Bekijk daarvoor boekhoudkundige begrippen en termen.
Vlottende activa en vaste activa
Bij een volledige boekhouding kom je vaak begrippen tegen zoals vlottende en vaste activa. Vlottende activa zijn bezittingen die meestal binnen een jaar worden omgezet in geld, zoals voorraad en debiteuren. Vaste activa zijn bezittingen die langer meegaan, zoals machines en bedrijfsinventaris. Meer uitleg vind je bij activa en passiva.
Wie de basis verder wil versterken, kan ook een cursus boekhouden volgen. Dat helpt je om een boekhoudpakket beter te begrijpen en fouten te voorkomen.
Samenvatting
Dubbel boekhouden betekent dat je elke transactie verwerkt met debet en credit, zodat je administratie sluitend is en je makkelijker rapporteert over balans en resultaten. Het is niet gekoppeld aan een vaste omzetgrens, maar vooral aan rechtsvorm en administratieregels. Met moderne boekhoudpakketten en online boekhouden wordt veel automatisch verwerkt, waardoor je als ondernemer sneller inzicht hebt en minder fouten maakt. Wil je een online boekhoudprogramma kiezen dat past bij jouw onderneming, vergelijk dan de mogelijkheden via boekhoudsoftware vergelijken.
Mijnzzp.nl