+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat is de balans in de boekhouding en hoe werkt dit voor zzp'ers
De balans in de boekhouding is een overzicht van de financiële situatie van je onderneming op één moment. Je ziet wat je bezit, welke schulden er zijn en hoeveel eigen vermogen je hebt. Werk je met online boekhouden in een goed boekhoudpakket, dan kun je de balans vaak met een paar klikken bekijken. Wil je een passend online boekhoudprogramma kiezen, start dan met boekhoudsoftware vergelijken.
Voor veel zzp'ers voelt de balans als een lastig onderwerp. Toch is het vooral een logisch overzicht dat je helpt om je bedrijf beter te sturen. De balans wordt opgebouwd uit verschillende grootboekrekeningen waarin bezittingen, schulden en het eigen vermogen staan.
De balans als momentopname
Een balans is altijd een momentopname. Vaak wordt deze opgesteld aan het einde van een boekjaar, maar je kunt ook tussentijds kijken. De balans heeft twee kanten die in evenwicht moeten zijn: activa en passiva.
De totale waarde van de activa is altijd gelijk aan het totaal van het eigen vermogen en het vreemd vermogen. Is dat niet zo, dan staan er fouten in je boekhouding die je eerst moet corrigeren. De balans vormt samen met de winst- en verliesrekening de basis van de financiële administratie.
Waarom heb je een balans nodig
De balans geeft inzicht in bezittingen, schulden en het eigen vermogen. Dat is handig voor jou als ondernemer, maar ook voor externe partijen zoals financiers. Daarnaast heb je de balans nodig voor een goede aangifte inkomstenbelasting.
Op basis van de balans kun je beoordelen
- hoe financieel stabiel je onderneming is
- of er voldoende buffer aanwezig is
- hoe afhankelijk je bent van schuldeisers
Met een actueel overzicht kun je bovendien beter sturen op groei en risico. Op basis van de balans kan ook de financiële gezondheid van een onderneming worden beoordeeld.
Duidelijk overzicht van de financiering
De balans laat zien wat je bezit en hoe je dit hebt gefinancierd. Daardoor is snel duidelijk welk deel uit eigen vermogen komt en welk deel uit vreemd vermogen.
Bij het aanvragen van financiering kijken banken en investeerders vaak naar de balans, omdat dit inzicht geeft in de kredietwaardigheid en de opbouw van je vermogen.
Activa en passiva op de balans
De balans bestaat uit twee onderdelen:
- Activa: alle bezittingen van de onderneming
- Passiva: de financiering van deze bezittingen
De activa staan aan de debetzijde, de passiva aan de creditzijde. Beide zijden zijn altijd gelijk aan elkaar.
Wat zijn activa
Activa zijn bezittingen met economische waarde. Denk aan vaste activa, vlottende activa en liquide middelen.
Voorbeelden van activa
- gebouwen, machines en inventaris
- voorraden en debiteuren
- banksaldi en kasgeld
- software en intellectueel eigendom
Vaste activa
Vaste activa zijn bezittingen die langer dan één jaar in de onderneming worden gebruikt. Hieronder vallen materiële vaste activa zoals voertuigen en inventaris, maar ook immateriële vaste activa zoals software, patenten en goodwill.
Vaste activa worden meestal afgeschreven. Wil je de basis helder hebben, lees dan ook wat zijn activa en passiva.
Vlottende activa en liquide middelen
Vlottende activa zijn bezittingen die binnen één jaar kunnen worden omgezet in geld, zoals debiteuren, voorraden en vooruitbetaalde kosten.
Liquide middelen zijn contant geld en banktegoeden. Deze middelen zijn direct beschikbaar om aan betalingsverplichtingen te voldoen. Ze spelen daarom een grote rol bij de liquiditeit van je onderneming.
Wat zijn passiva
Passiva laten zien hoe je activa zijn gefinancierd. Passiva bestaan uit eigen vermogen en vreemd vermogen en staan aan de creditzijde van de balans.
Eigen vermogen op de balans
Het eigen vermogen is wat overblijft nadat alle schulden van de onderneming zijn afgetrokken van de activa. Het bestaat bijvoorbeeld uit ingebracht kapitaal, reserves en ingehouden winst. Een sterk eigen vermogen draagt bij aan de financiële weerbaarheid.
Vreemd vermogen op de balans
Vreemd vermogen bestaat uit alle schulden en verplichtingen van de onderneming. Je kunt dit verdelen in langlopend vreemd vermogen, zoals leningen, en kortlopend vreemd vermogen, zoals crediteuren en belastingschulden.
Kortlopende schulden kunnen sneller oplopen dan je beschikbare middelen. In combinatie met late betalingen kan dat leiden tot een negatieve cashflow.
Wat is de balanswaarde
De balanswaarde is de waarde waarvoor activa en passiva op de balans staan. Dit is niet altijd gelijk aan de marktwaarde. Door afschrijvingen neemt de boekwaarde van bedrijfsmiddelen in de loop der tijd af.
Voor zzp'ers is het vooral belangrijk om te weten dat de balans een boekhoudkundig overzicht is. Het helpt je om je financiële positie te volgen en je boekhouding goed te onderbouwen.
Is het maken van een balans verplicht
Ja, iedere ondernemer is verplicht om jaarlijks een balans te kunnen opstellen. De balans is nodig om je winst correct te bepalen en om de aangifte inkomstenbelasting goed te onderbouwen.
Kleine ondernemers en zzp'ers hoeven de balans niet te deponeren bij de Kamer van Koophandel, maar moeten deze wel kunnen laten zien bij een controle.
Openingsbalans bij starten als ondernemer
Bij de start van je onderneming stel je een openingsbalans op. Hierop staan je bezittingen en schulden op het moment dat je begint. Dit kan ook een lege balans zijn, bijvoorbeeld wanneer je zonder investeringen start.
Vanaf de openingsbalans volg je de financiële ontwikkeling van je onderneming in je boekhouding.
Balans opstellen met online boekhouden
Met een boekhoudprogramma zzp of ander online boekhoudprogramma is het opstellen van de balans eenvoudig. Activa, passiva en eigen vermogen worden automatisch verwerkt op basis van je boekingen. Dat werkt prettig, zeker als je wilt sturen op je cijfers zonder alles handmatig uit te rekenen.
Veel zzp-boekhoudpakketten bieden daarnaast extra overzicht zoals openstaande posten en rapportages. Zo houd je sneller grip op je financiële administratie en weet je waar je staat.
Veelgestelde vragen over de balans
Wat laat een balans zien
Een balans laat zien wat een onderneming bezit, welke schulden er zijn en hoeveel eigen vermogen aanwezig is op een bepaald moment.
Moet de balans altijd in evenwicht zijn
Ja. De totale activa zijn altijd gelijk aan het totaal van eigen vermogen en vreemd vermogen.
Is de balans hetzelfde als de winst- en verliesrekening
Nee. De balans is een momentopname. De winst- en verliesrekening laat het resultaat zien over een periode.
Hebben zzp'ers een balans nodig
Ja, ook zzp'ers moeten jaarlijks een balans kunnen opstellen voor de belastingaangifte en de administratie.
Kun je de balans automatisch laten maken
Ja, met online boekhoudsoftware en een passend boekhoudpakket wordt de balans automatisch opgebouwd op basis van de ingevoerde gegevens. Wil je verschillende boekhoudpakketten naast elkaar zetten, bekijk dan online boekhoudprogramma.
Mijnzzp.nl