Activa en passiva vormen samen de kern van de balans. De balans geeft een overzicht van de financiële positie van een onderneming op een bepaald moment. Aan de activazijde staan alle bezittingen van het bedrijf. Aan de passivazijde staat hoe deze bezittingen zijn gefinancierd, met eigen vermogen en schulden. Voor ondernemers is inzicht in activa en passiva belangrijk om te begrijpen hoe het bedrijf er financieel voorstaat. Zonder dit inzicht is het niet mogelijk om een juiste balans op te stellen of om de financiële gezondheid van de onderneming goed te beoordelen. Activa en passiva worden bijgehouden via verschillende grootboekrekeningen, waarin de individuele bezittingen, schulden en financieringsposten worden samengebracht binnen de boekhouding.
Inhoudsopgave
Activa en passiva op de balans
• Wat zijn activa?
• Vaste activa
• Vlottende activa
• Liquide middelen
• Wat zijn passiva?
• Eigen vermogen
• Vreemd vermogen
• Voorzieningen en reserveringen
• Wat is een balans?
Activa en passiva bijhouden met boekhoudsoftware
Veelgestelde vragen over activa en passiva
Activa en passiva op de balans
De balans bestaat altijd uit twee kanten. De linkerzijde bevat de activa, de rechterzijde de passiva. Beide zijden zijn altijd in evenwicht. De totale waarde van de activa is gelijk aan het totaal van het eigen vermogen en het vreemd vermogen.
De balans is een momentopname. Het laat zien wat een onderneming bezit en welke verplichtingen daar tegenover staan op een specifieke datum, meestal aan het einde van het boekjaar.
Wat zijn activa?
Activa zijn alle bezittingen van een onderneming die economische waarde hebben. Het gaat om alles wat geld oplevert of in de toekomst geld kan opleveren. Activa staan aan de debetzijde van de balans en worden onderverdeeld in vaste activa, vlottende activa en liquide middelen.
Door de activa goed bij te houden, krijg je inzicht in waar het vermogen van de onderneming zich bevindt.
Vaste activa
Vaste activa zijn bezittingen die langer dan één jaar in de onderneming worden gebruikt. Ze ondersteunen de bedrijfsactiviteiten op de lange termijn en zijn niet bedoeld voor snelle verkoop.
Voorbeelden van vaste activa zijn:
- Gebouwen, machines en voertuigen
- Inventaris en bedrijfsinstallaties
- Software, patenten en goodwill
- Financiële deelnemingen en langlopende leningen
Vaste activa worden meestal afgeschreven over hun economische levensduur.
Vlottende activa
Vlottende activa zijn bezittingen die binnen één jaar kunnen worden omgezet in geld of worden verbruikt. Ze zijn belangrijk voor het voldoen aan kortlopende verplichtingen.
Voorbeelden van vlottende activa zijn:
- Debiteuren
- Voorraden
- Vooruitbetaalde kosten
- Kortlopende beleggingen
Vlottende activa geven samen met de liquide middelen inzicht in de liquiditeit van een onderneming.
Liquide middelen
Liquide middelen zijn de meest direct beschikbare bezittingen van een onderneming. Hieronder vallen contant geld, banksaldi en kasgelden. Zonder voldoende liquide middelen kan een onderneming haar dagelijkse verplichtingen niet nakomen.
Een structureel tekort aan liquide middelen kan leiden tot betalingsproblemen, ook wanneer een onderneming winstgevend is.
Wat zijn passiva?
Passiva laten zien hoe de activa zijn gefinancierd. Ze bestaan uit eigen vermogen en vreemd vermogen en staan aan de creditzijde van de balans.
Door de passiva te analyseren, krijg je inzicht in de financiële structuur van de onderneming en de mate waarin deze afhankelijk is van externe financiers.
Eigen vermogen
Het eigen vermogen is het vermogen dat overblijft nadat alle schulden van de onderneming zijn afgetrokken van de activa. Het bestaat onder andere uit ingebracht kapitaal, ingehouden winst en reserves.
Eigen vermogen = activa minus vreemd vermogen
Een sterk eigen vermogen draagt bij aan een gezonde solvabiliteit van een onderneming en verkleint de afhankelijkheid van schuldeisers.
Vreemd vermogen
Vreemd vermogen bestaat uit alle schulden en verplichtingen van de onderneming. Dit wordt onderverdeeld in langlopend en kortlopend vreemd vermogen:
- Langlopend vreemd vermogen heeft een looptijd langer dan één jaar, zoals hypotheken en langlopende leningen.
- Kortlopend vreemd vermogen bestaat uit verplichtingen die binnen één jaar moeten worden betaald, zoals crediteuren, nog te betalen belastingen en kortlopende leningen.
Debiteuren vallen niet onder schulden, maar onder de vlottende activa.
Kortlopende schulden hebben direct invloed op de betalingsverplichtingen van een onderneming. Wanneer deze sneller oplopen dan de beschikbare middelen, kan dit leiden tot betalingsproblemen en uiteindelijk tot een negatieve cashflow.
Voorzieningen en reserveringen
Op de passivazijde kunnen ook voorzieningen en reserveringen voorkomen. Dit zijn bedragen die zijn gereserveerd voor toekomstige verplichtingen, zoals een oudedagsreserve. Deze reserveringen verlagen de winst en worden als passiva op de balans opgenomen.
Wat is een balans?
De balans is een overzicht van alle activa, passiva en het eigen vermogen van een onderneming op een bepaald moment. Samen met de winst- en verliesrekening vormt de balans de basis van de financiële administratie.
Met de balans kun je inzicht krijgen in onder andere de liquiditeit en solvabiliteit van de onderneming. Daarmee is de balans niet alleen verplicht, maar ook een praktisch hulpmiddel voor ondernemers.
Activa en passiva bijhouden met boekhoudsoftware
Het bijhouden van activa en passiva hoeft niet ingewikkeld te zijn. Met een online boekhoudprogramma worden bezittingen, schulden en het eigen vermogen automatisch verwerkt op de balans zodra je boekingen invoert.
Hierdoor heb je altijd een actueel overzicht van de financiële positie van je onderneming, zonder dat je alles handmatig hoeft bij te houden.
Veelgestelde vragen over activa en passiva
Wat is het verschil tussen activa en passiva?
Activa laten zien wat een onderneming bezit. Passiva laten zien hoe deze bezittingen zijn gefinancierd, met eigen vermogen en schulden.
Zijn debiteuren activa of passiva?
Debiteuren vallen onder de vlottende activa. Het zijn vorderingen op klanten en dus bezittingen van de onderneming.
Wat zegt de balans over de financiële gezondheid?
De balans geeft inzicht in de verhouding tussen bezittingen, schulden en eigen vermogen. Hiermee kun je beoordelen hoe financieel stabiel een onderneming is.
Moet elke ondernemer een balans opstellen?
Ja, iedere ondernemer is verplicht om jaarlijks een balans op te stellen voor de belastingaangifte, ongeacht de rechtsvorm.
Wat is belangrijker, activa of passiva?
Beide zijn even belangrijk. Activa tonen wat een onderneming bezit, passiva tonen hoe dit is gefinancierd. Alleen samen geven ze een volledig beeld van de financiële situatie.
Kun je activa en passiva automatisch laten berekenen?
Ja, met online boekhoudsoftware worden activa en passiva automatisch verwerkt op de balans op basis van de ingevoerde boekingen.
Mijnzzp.nl