Kunstsmid
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een kunstsmid?
Een kunstsmid is een beeldend kunstenaar die metalen voorwerpen ontwerpt en smeedt met een artistieke insteek. Het vak combineert traditioneel smeedwerk met creatieve vormgeving. Een kunstsmid werkt met verschillende metaalsoorten, zoals ijzer en staal, en vervaardigt uiteenlopende objecten.
Dit kunnen autonome kunstwerken zijn, maar ook functionele objecten met een esthetische uitstraling. Het bewerken van metaal vraagt om technische kennis, materiaalkennis en praktische ervaring. Het werk vindt plaats in een smederij, waar met hoge temperaturen en gespecialiseerd gereedschap wordt gewerkt.
Door metaal te verhitten wordt het materiaal vervormbaar en kan het worden bewerkt door te slaan, lassen, splijten, wellen, boren of gieten. Vaak zijn meerdere verhittings- en bewerkingsrondes nodig om tot het gewenste resultaat te komen. Een kunstsmid kan zowel in opdracht werken als eigen ontwerpen realiseren.
Ook bij restauratieprojecten kan een kunstsmid worden ingeschakeld om ontbrekende of beschadigde metalen onderdelen historisch verantwoord te reproduceren. Het beroep is ambachtelijk van aard, maar onderscheidt zich door de nadruk op vormgeving en artistieke expressie.
Vakmanschap en specialisatie
Als kunstsmid ben je een beeldend kunstenaar die bijvoorbeeld gespecialiseerd kan zijn in het maken van beeldhouwwerken van metaal. Het ontwerpen en vervaardigen van gesmede of samengestelde objecten vraagt om inzicht in constructie, vorm en techniek.
Een kunstsmid kan tevens worden gezien als ambachtsman en in praktische zin als arbeider, omdat metaalbewerking fysiek intensief werk is. Soms vervult een kunstsmid ook een rol als gids of educatief medewerker, bijvoorbeeld bij demonstraties van het ambacht. Het vak wordt vaak in de praktijk geleerd onder begeleiding van een ervaren leermeester.
Kunstvoorwerpen en technieken
De objecten die een kunstsmid maakt, variëren van vrije kunstobjecten tot functionele toepassingen. Het ontwerpproces begint meestal met een schets of technische tekening. In sommige gevallen worden mallen gemaakt om onderdelen te kunnen gieten.
Een kunstsmid werkt met gereedschappen zoals hamers, vijlen, zagen en tangen en beheerst technieken als lassen, solderen en smeden. In vergelijking met een edelsmid, die zich richt op kleinere objecten zoals sieraden, vervaardigt een kunstsmid doorgaans grotere constructies. Denk aan tuinobjecten, hekwerken of trapleuningen.
Verschil tussen kunstsmid en smid
Een smid vervaardigt voornamelijk functionele metalen voorwerpen zonder nadruk op artistieke vormgeving. Een kunstsmid daarentegen combineert functionaliteit met beeldende kunst. Dit wordt ook wel toegepaste beeldende kunst genoemd: objecten hebben zowel een praktische als een esthetische functie.
Bij projecten waarbij vormgeving een belangrijke rol speelt, zoals bij sierhekwerken of toegangspoorten, zal bijvoorbeeld een tuinarchitect eerder een kunstsmid inschakelen dan een reguliere smid.
Film: kunstsmid
Opleiding tot kunstsmid
Voor zover wij weten zijn er geen landelijke opleidingsmogelijkheden via gewone scholen voor het beroep kunstsmid. Wel zijn er opleidingsmogelijkheden voor het smeden van ijzer via de brancheorganisatie Nederlands Gilde van Kunst-, Sier- en Restauratiesmeden (NGK). Bovendien zijn er cursussen beschikbaar voor geïnteresseerden.
Als kunstsmid kan je diverse voorwerpen smeden, afhankelijk van je eigen wensen of die van opdrachtgevers. Denk hierbij aan het maken van een mooie, bijzondere lantaarnpaal, sloten, hekwerken en kachels.
Daarnaast kan je ook reparaties uitvoeren voor klanten. Als het een kunstenaar betreft, kan ook de hbo-opleiding Beeldende Kunst aangemerkt worden als geschikte opleiding. De hbo-opleiding Beeldende Kunst gaat wel veel verder dan alleen het leren smeden van metalen.
Bedrijven waar een kunstsmid werkzaam kan zijn
Een kunstsmid zal in de meeste gevallen aangemerkt moeten worden als ondernemer, die voor verschillende opdrachtgevers werkzaam is. Daarnaast zijn lang niet alle kunstenaars beroepsmatig actief. Het beroep kunstsmid komt verder niet voor in loondienst, omdat de werkzaamheden daarvoor te specifiek zijn. Het is mogelijk dat een kunstsmid ook andere kunstvoorwerpen kan maken.
Competenties van een kunstsmid
De belangrijkste competentie van een kunstsmid is je artistieke creativiteit. Daarnaast kan inspiratie aangemerkt worden als belangrijke competentie, omdat je anders geen bijzondere kunstvoorwerpen zal kunnen bedenken. Omdat een kunstsmid met bijzondere werkmaterialen, gereedschappen en machines te maken heeft, kan veiligheid aangemerkt worden als belangrijke competentie. Daarnaast moet een kunstsmid aangemerkt kunnen worden als allround monteur en technicus.
Als je beroepsmatig actief bent als kunstenaar, zal je ook over goede communicatieve vaardigheden moeten beschikken. In dat geval kan ook het onderhandelen gezien worden als een belangrijke competentie. Algemeen belangrijke woorden zijn passie, motivatie, vakmanschap, netwerken en vormgeving.
Loopbaanperspectief kunstsmid
Arbeidsmarktperspectief
Het arbeidsmarktperspectief van een kunstsmid is niet echt van toepassing, omdat je in de meeste gevallen aangemerkt moet worden als ondernemer. Een ondernemer moet zijn eigen arbeidsmarktperspectief bepalen door het opbouwen van een goede naam. Daarnaast is het zo dat lang niet alle kunstenaars beroepsmatig actief zijn.
Doorgroeikansen
De doorgroeimogelijkheden van een kunstsmid moeten gezien worden in het opbouwen van een goede naam in kunstsmid. Denk bijvoorbeeld aan het exposeren binnen een galerie. Ook het benaderen van bekende kunstcritici kan over het algemeen helpen om een goede naam op te kunnen bouwen.
Salaris en tarief van een kunstsmid
Salaris
Omdat je als zelfstandig ondernemer werkzaam zal zijn, bepaal je natuurlijk je eigen arbeidsvoorwaarden. Het salaris is sterk afhankelijk van het aantal opdrachten dat je weet binnen te halen, of de verkopen die je kunt realiseren uit gemaakte voorwerpen.
Tarief
Het uurtarief van een zelfstandig werkende kunstsmid is niet echt van toepassing. Een kunstsmid zal over het algemeen niet werken op uurbasis.
Eigen bedrijf starten als Kunstsmid
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Kunstsmid, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Kunstsmid
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Kunstsmid bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Kunstsmid.
Mijnzzp.nl