Mantelzorger
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een mantelzorger?
Een mantelzorger is iemand die langdurig en onbetaald zorgt voor een ziek familielid, vriend of kennis. De geboden zorg kan variëren van persoonlijke verzorging tot begeleiding bij ziekenhuisbezoeken of praktische ondersteuning in het dagelijks leven. In Nederland zijn miljoenen mensen actief als mantelzorger, waarbij een aanzienlijk deel wekelijks meerdere uren aan zorg besteedt.
Mantelzorg vraagt vaak veel tijd en energie en kan zowel lichamelijk als mentaal belastend zijn. Veel mantelzorgers combineren deze zorg met een eigen baan en gezinsleven, wat de druk kan vergroten. Mantelzorg heeft altijd betrekking op langdurige hulp aan een naaste en is geen betaalde zorgverlening.
De term mantelzorger wordt ruim gebruikt en kan betrekking hebben op iedereen die structureel voor een dierbare zorgt. Vaak gaat het om hulp aan chronisch zieken, mensen met een beperking of ouderen die afhankelijk zijn van ondersteuning.
Omdat professionele zorg niet altijd beschikbaar is, neemt mantelzorg in Nederland toe. Mantelzorg kan bestaan uit intensieve zorg, maar ook uit relatief eenvoudige handelingen, zoals boodschappen doen, meegaan naar afspraken of sociaal contact bieden.
Mantelzorg en ondersteuning
Een mantelzorger kan worden gezien als een vrijwilliger en hulpverlener die noodgedwongen ondersteuning biedt. Mantelzorg is onbetaalde arbeid, waarbij de zorg centraal staat en niet een financiële vergoeding. Er bestaat geen standaard mantelzorgvergoeding, maar soms kan een mantelzorger een bijdrage ontvangen voor gemaakte kosten, zoals reis- of parkeerkosten.
Veel gemeentes bieden een mantelzorgwaardering of andere regelingen. Daarnaast bestaan er verlofregelingen voor mantelzorgers met een baan. De regelgeving rond mantelzorg is complex, waardoor het voor mantelzorgers soms lastig is om de juiste informatie te vinden. In tegenstelling tot regulier vrijwilligerswerk is stoppen vaak niet eenvoudig, omdat de zorgontvanger afhankelijk is van de ondersteuning.
Hulp voor mantelzorgers
Omdat mantelzorg intensief kan zijn, zijn er speciale mantelzorgmakelaars die ondersteuning bieden. Zij kunnen helpen met administratieve zaken, het aanvragen van zorgindicaties of het geven van advies. De kosten worden soms gedeeltelijk vergoed via de zorgverzekering.
Daarnaast bestaan er ondersteuningsorganisaties die mantelzorgers informeren of een luisterend oor bieden. Wanneer de belasting te groot wordt, kan tijdelijke vervangende zorg mogelijk zijn, bijvoorbeeld via een thuiszorgmedewerker of wijkverpleegkundige. Deze tijdelijke ondersteuning is niet altijd kosteloos.
Wanneer ben je mantelzorger
Iedereen die langdurig en structureel hulp biedt aan een naaste kan als mantelzorger worden aangemerkt. Het gaat daarbij niet om professionele zorg, maar om ondersteuning vanuit een persoonlijke relatie. Voorbeelden zijn dagelijkse hulp bij het koken, schoonmaken of het helpen bij een insuline-injectie.
Ook emotionele ondersteuning, zoals luisteren en aanwezig zijn, kan onderdeel zijn van mantelzorg. Dit kan overlappen met laagdrempelige vormen van hulpverlening, zoals counseling. Kenmerkend blijft dat de zorg langdurig is en niet eenvoudig kan worden beëindigd.
Wet langdurige zorg
De Wet langdurige zorg (Wlz) is bedoeld voor mensen die dag en nacht intensieve zorg of toezicht nodig hebben, zoals kwetsbare ouderen of chronisch zieken. Binnen deze wet gelden specifieke regels en zorgkosten. Dit verschilt van ondersteuning via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het is belangrijk om bij de gemeente na te gaan welke regeling van toepassing is, omdat dit invloed kan hebben op bijvoorbeeld een persoonsgebonden budget.
Is mantelzorg verplicht?
Mantelzorg is niet verplicht en kan ook niet door de gemeente worden afgedwongen. Mantelzorg ontstaat meestal vanuit een sociale en emotionele relatie. Soms raken mensen in de war door het begrip gebruikelijke zorg bij indicatiestelling. Werkende mantelzorgers kunnen naast hun baan intensieve zorgtaken uitvoeren, soms ook met verpleegkundige handelingen, zoals het toedienen van een insuline-injectie, die in principe binnen normale zelfzorg zouden vallen.
Film mantelzorger:
Film werken als mantelzorger
Opleiding tot mantelzorger
Er bestaan geen opleidingen voor het beroep mantelzorger, omdat een mantelzorger werkzaam is als vrijwilliger. Wel kan een mantelzorger op veel verschillende manieren extra steun en informatie vinden als hij of zij daar behoefte aan heeft. Zie voor meer informatie over mantelzorg de Landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Zorgvrijwilligers (Mezzo). Als mantelzorger is het belangrijk om je goed te laten adviseren, omdat er meer regelingen bestaan dan men wellicht in eerste instantie zal denken.
Bedrijven waar een mantelzorger werkzaam kan zijn
Een mantelzorger is niet werkzaam voor bedrijven. Een mantelzorger kan op geen enkele manier aangemerkt worden als professioneel hulpverlener. Daarnaast kan een mantelzorger eigenlijk niet aangemerkt worden als vrijwilliger, omdat een vrijwilliger ieder moment kan stoppen met het vrijwilligerswerk. De meeste mantelzorgers hebben deze luxe niet. De functie mantelzorger heeft wel raakvlakken met de beroepen maatschappelijk werker, ambulant begeleider en verpleegkundige.
Competenties van een mantelzorger
De belangrijkste competentie van een mantelzorger is je zorgzame instelling. Daarnaast zal het helpen als je administratief en communicatief goed onderlegd bent, omdat je meestal met diverse instanties te maken krijgt. Algemeen belangrijke woorden zijn inzicht, zelfstandigheid, liefde, coachen, luisteren, inspireren, doorzettingsvermogen en stressbestendigheid. Competenties zijn verder niet echt van toepassing op een mantelzorger, omdat dit eigenlijk moet zijn. Zoals eerder omschreven kan een mantelzorger op geen enkele manier aangemerkt worden als professioneel hulpverlener.
Loopbaanperspectief mantelzorger
Arbeidsmarktperspectief
Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden zijn niet van toepassing op een mantelzorger.
Doorgroeikansen
Een mantelzorger is een vrijwilliger die uit liefde voor iemand anders zal zorgen.
Salaris en tarief van een mantelzorger
Salaris
Arbeidsvoorwaarden en salaris als mantelzorger zijn niet van toepassing, omdat een mantelzorger werkzaam is als vrijwilliger. Dit neemt overigens niet weg dat een mantelzorger wel in aanmerking kan komen voor bepaalde financiële vergoedingen. Hiervoor is het wel nodig om de betreffende gemeente te raadplegen.
Tarief
Het uurtarief van een mantelzorger is verder niet van toepassing.
Eigen bedrijf starten als Mantelzorger
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Mantelzorger, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Mantelzorger
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Mantelzorger bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Mantelzorger.
Mijnzzp.nl