Kunsttekenaar
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een kunsttekenaar?
Een kunsttekenaar is een beeldend kunstenaar die zich heeft gespecialiseerd in het ontwerpen en vervaardigen van kunsttekeningen. Met tekeningen brengt de kunsttekenaar gevoelens, ideeën en opvattingen over op papier of karton. Meestal begint het proces met een schetsontwerp dat later wordt uitgewerkt tot een definitieve tekening.
Daarbij worden materialen gebruikt zoals potlood, houtskool, krijt, pastel of inkt. Een kunsttekenaar kan autonoom werken of in opdracht een tekening maken. Het werk behoort tot de beeldende kunst en richt zich primair op het tekenen als zelfstandige kunstvorm.
In tegenstelling tot een kunstschilder werkt een kunsttekenaar niet met verf, maar met droge of vloeibare tekenmaterialen. Het beroep moet breed worden opgevat, omdat veel beeldend kunstenaars starten met een tekening als voorstudie.
Zo kan een kunstschilder eerst een tekening maken voordat deze wordt uitgewerkt tot schilderij. Ook andere disciplines, zoals striptekenaars, maken gebruik van tekenvaardigheid. Daarnaast zijn er mensen die hobbymatig tekenen zonder dit beroepsmatig te doen. Een kunsttekenaar richt zich doorgaans op autonome kunstwerken, waarbij de vormgeving en inhoud zelfstandig worden bepaald.
Werkzaamheden van een kunsttekenaar
Een kunsttekenaar is dus een beeldend kunstenaar die zich toelegt op het maken van kunsttekeningen. Deze tekeningen worden uitgevoerd op papier of tekenkarton met uiteenlopende tekenmaterialen. Denk aan grafietpotloden, houtskool, inkt, krijt of pastel. De nadruk ligt op lijnvoering, arcering, compositie, perspectief en schaduwtechniek.
Hoewel een kunsttekenaar illustratief kan werken, is dit niet automatisch hetzelfde als het beroep van illustrator. Een illustrator werkt vaak digitaal en binnen toegepaste opdrachten. Wie zich specifiek richt op beeldverhalen, kan eerder worden aangemerkt als striptekenaar of als cartoonist. Ook andere tekenberoepen, zoals rechtbanktekenaar, vallen niet automatisch onder kunsttekenaar, omdat daar verslaglegging centraal staat in plaats van autonome kunst.
Veel kunstenaars gebruiken tekeningen als ontwerpfase voor andere kunstvormen. Wanneer een tekening uitsluitend dient als voorstudie voor een schilderij of sculptuur, wordt de maker niet per definitie als kunsttekenaar beschouwd. Het tekenen kan in dat geval een voorbereidende techniek zijn binnen een breder artistiek proces.
Autonoom werken
De kunsttekenaar werkt in veel gevallen als vrije kunstenaar en bepaalt zelfstandig onderwerp, stijl en techniek. Het werk ontstaat vanuit een eigen artistieke visie en interpretatie van de werkelijkheid. Onderwerpen kunnen variëren van portretten en architectuur tot natuurstudies en abstracte composities. Bij het tekenen van bijvoorbeeld een landschap of gebouw kan observatie een belangrijke rol spelen, vergelijkbaar met de werkzaamheden van een landschapkenner die oog heeft voor detail.
Wanneer er sprake is van een opdracht, kan de kunsttekenaar te maken krijgen met inhoudelijke richtlijnen of thematische kaders. Toch blijft de uitvoering gebaseerd op tekenvaardigheid en artistieke interpretatie. Zodra verf en penseel de hoofdmiddelen worden, spreken we van het beroep kunstschilder.
Soorten kunsttekeningen
Kunsttekeningen kunnen zowel realistisch als abstract zijn. Bij realistische tekenkunst ligt de nadruk op natuurgetrouwe weergave, proporties, lichtval en detaillering. Technieken zoals arceren, doezelen en lijnperspectief worden toegepast om diepte en volume te creëren.
Abstracte tekenkunst richt zich meer op vorm, lijnritme, contrast en compositie. Hierbij staat niet de exacte weergave van de werkelijkheid centraal, maar de expressieve of conceptuele betekenis. Binnen beide stromingen kan een kunsttekenaar zich specialiseren in:
- Portrettekenen
- Landschapstekeningen
- Stillevens
- Dierstudies
- Architectonische tekeningen
- Abstracte composities
Kunsttekeningen functioneren niet alleen als visuele kunstuiting, maar ook als communicatiemiddel. Ze kunnen emoties verbeelden, maatschappelijke thema’s aansnijden of een esthetische ervaring oproepen. De persoonlijke stijl, techniek en thematiek bepalen uiteindelijk het karakter van het werk van de kunsttekenaar.
Film: kunsttekenaar
Film: 3D-tekening maken:
Opleiding tot kunsttekenaar
Wie als kunsttekenaar wil gaan werken, kan het beste de hbo-opleiding Beeldende Kunst volgen. De opleiding tot kunstschilder duurt over het algemeen vier jaar. Er zijn verschillende specialisaties mogelijk, zoals de richting glaskunstenaar, beeldhouwer, kunstschilder of beeldend kunstenaar.
Tijdens de opleiding is er veel aandacht voor je algemene ontwikkeling als kunstenaar, maar zijn er natuurlijk ook diverse verplichte vakken zoals kunstgeschiedenis, tekenen en cultuurbeschouwing.
De hbo-opleiding kunsttekenaar is geen lichte opleiding en na het eerste jaar krijg je bij de meeste scholen een bindend studieadvies. Om verder te kunnen met je opleiding zal je dus voldoende studiepunten behaald moeten hebben.
Om toegelaten te worden, moet je minimaal een mbo-opleiding op niveau vier hebben. Wanneer je niet over het juiste diploma beschikt, is er bij de meeste scholen de mogelijkheid om een speciale toets af te leggen.
Bedrijven waar een kunsttekenaar werkzaam kan zijn
Over het algemeen zal een kunsttekenaar aangemerkt moeten worden als ondernemer. Daarnaast is het zo dat lang niet alle kunsttekenaars beroepsmatig actief zijn. Het beroep kunstschilder komt over het algemeen niet voor in loondienst. Het is wel denkbaar dat kunstillustrators op andere manieren werkzaam zijn.
Denk bijvoorbeeld aan de bekende straatartiesten en aan kunsttekenaars die muurschilderingen maken. De meeste kunsttekenaars zijn niet fulltime werkzaam als kunsttekenaar.
Competenties van een kunsttekenaar
Als kunsttekenaar is je belangrijkste competentie dat je creatief bent. Daarnaast zul je over voldoende inspiratie moeten beschikken. Als je beroepsmatig werkzaam bent als kunsttekenaar, zal je ook moeten kunnen netwerken, omdat netwerken wel belangrijk is als kunstenaar.
In dat geval kan het ook belangrijk zijn dat je beschikt over goede communicatieve vaardigheden. Algemeen belangrijke woorden zijn motivatie, passie, energie, zelfstandigheid, presteren, enthousiasmeren, inzicht en vormgeving. Verdere competenties zijn niet zomaar aan te geven, omdat je als kunsttekenaar in de praktijk op verschillende manieren werkzaam kan zijn.
Loopbaanperspectief kunsttekenaar
Arbeidsmarktperspectief
Het arbeidsmarktperspectief van een kunsttekenaar is niet echt van toepassing, omdat het beroep kunsttekenaar in loondienst niet voorkomt. In de meeste gevallen zal een kunsttekenaar aangemerkt moeten worden als ondernemer of als hobbyist. Met andere woorden: een kunsttekenaar moet zijn eigen arbeidsmarktperspectief bepalen door het opbouwen van een goede naam.
Doorgroeikansen
Er zijn als kunsttekenaar geen echte doorgroeimogelijkheden, anders dan het exposeren binnen een galerie, waardoor de naamsbekendheid zal toenemen.
Salaris en tarief van een kunsttekenaar
Salaris
Omdat je als zelfstandig ondernemer zal werken, bepaal je ook je eigen arbeidsvoorwaarden. Het salaris als kunstenaar is niet aan te geven, omdat dit geheel aan de kunstenaar zal liggen. Verkoop je genoeg of veel, dan zul je doorgaans voldoende verdienen.
De ervaring leert dat de meeste kunstenaars niet rond kunnen komen van hun beroep. Ze moeten er vaak andere inkomsten naast hebben. Mocht je het talent hebben om veel van je kunstwerken te verkopen, dan is een riant inkomen als kunstenaar zeker mogelijk.
Tarief
Het uurtarief van een zelfstandig werkende kunsttekenaar is niet van toepassing. Een kunsttekenaar is over het algemeen niet werkzaam op basis van een mogelijk uurtarief.
Eigen bedrijf starten als Kunsttekenaar
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Kunsttekenaar, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Kunsttekenaar
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Kunsttekenaar bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Kunsttekenaar.
Mijnzzp.nl