Rechtbanktekenaar
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een rechtbanktekenaar?

Een rechtbanktekenaar is een tekenaar die tijdens rechtszittingen portretten maakt van verdachten voor gebruik in de media. Meestal gaat het om spraakmakende zaken die veel publieke en journalistieke aandacht krijgen. Het inzetten van een rechtbanktekenaar is nodig, omdat het doorgaans niet is toegestaan om foto’s te maken tijdens een zitting.
Om de privacy van verdachten te beschermen, worden zij vaak van opzij of enigszins van achteren afgebeeld. De gemaakte tekeningen worden verspreid via verschillende mediakanalen, zodat het publiek toch een visuele indruk krijgt van de rechtszaak. Het beroep vraagt om specifieke vaardigheden en komt minder vaak voor dan vroeger, maar bestaat nog steeds.
Een rechtbanktekenaar is in de basis een portrettekenaar die zich heeft gespecialiseerd in het vastleggen van personen in de rechtszaal. Niet alleen verdachten worden getekend, maar ook andere betrokkenen zoals rechters en advocaten. Tijdens de zitting worden meestal snelle schetsen gemaakt, die later worden uitgewerkt tot definitieve rechtbanktekeningen.
Met aandacht voor houding, gezichtsuitdrukking en lichaamstaal wordt geprobeerd de sfeer van de zitting weer te geven. Door veranderingen in regelgeving en de toenemende toelating van camera’s bij sommige zittingen staat het beroep onder druk, maar bij beperkingen op beeldopnames blijft de rechtbanktekenaar van betekenis.
Rol binnen de rechtspraak en media
Een rechtbanktekenaar maakt tekeningen van personen die worden verdacht van strafbare feiten. Daarnaast worden regelmatig ook rechters en advocaten geportretteerd. De tekeningen worden gebruikt in de gedrukte media en op televisie, vooral wanneer ander beeldmateriaal ontbreekt.
Binnen Nederland is het zonder toestemming niet toegestaan om foto's of opnames te maken tijdens rechtszittingen. De rechter bepaalt of en onder welke voorwaarden media aanwezig mogen zijn. Wanneer fotografie of filmopnames niet zijn toegestaan, vormt de rechtbanktekening het enige visuele verslag van de zitting.
Werken als rechtbanktekenaar
Het werk vraagt om een scherp observatievermogen en tekentechnische vaardigheid. Tijdens de zitting worden meerdere schetsen gemaakt waarin vooral de gelaatsuitdrukking, lichaamshouding en emotie centraal staan. Details zoals een gespannen blik of subtiele gezichtskenmerken dragen bij aan een herkenbaar, maar niet volledig realistisch portret.
De tekening mag niet te gedetailleerd zijn, omdat de privacy van verdachten moet worden gerespecteerd. Tegelijkertijd moet de afbeelding voldoende karakter tonen om de sfeer van de rechtszaak over te brengen. Rechtbanktekenaars zijn vaak aanwezig bij zaken rond ernstige misdrijven, waarbij maatschappelijke impact een rol speelt.
Film: rechtbanktekenaar:
Opleiding tot rechtbanktekenaar
Er bestaan geen opleidingsmogelijkheden tot rechtbanktekenaar. Een rechtbanktekenaar is meestal een portrettekenaar of illustrator, die over veel ervaring beschikt. Er zijn binnen Nederland relatief gezien niet veel rechtbanktekenaars. Het is denkbaar dat een rechtbanktekenaar over de hbo-opleiding beeldende kunst beschikt of een andere artistieke opleiding. Er zijn dus geen specifieke eisen die gesteld worden aan het beroep rechtbanktekenaar.
Bedrijven waar een rechtbanktekenaar werkzaam kan zijn
Een rechtbanktekenaar zal in de meeste gevallen werkzaam zijn als ondernemer en voor verschillende opdrachtgevers werkzaam zijn. Het beroep rechtbanktekenaar komt in loondienst eigenlijk niet meer voor. De meeste rechtbanktekenaars zijn ook niet fulltime werkzaam, omdat de werkzaamheden daarvoor te specifiek zijn.
Competenties van een rechtbanktekenaar
Als rechtbanktekenaar moet je in de eerste plaats op een realistische manier kunnen tekenen, zodat er een duidelijk beeld zal ontstaan van hoe het er precies aan toe is gegaan tijdens de zitting. Daarnaast zul je als rechtbanktekenaar altijd de privacy van verdachten waarborgen.
Dit houdt in dat de tekeningen in sommige gevallen niet te realistisch mogen zijn. Maar ook het snel kunnen werken is binnen dit beroep belangrijk, omdat de media meestal snel een tekening willen kunnen tonen aan het publiek.
Algemeen belangrijke woorden zijn inspiratie, motivatie, communicatie, plannen en organiseren. Vanzelfsprekend kan een rechtbanktekenaar ook te maken hebben met andere beroepscompetenties.
Loopbaanperspectief rechtbanktekenaar
Arbeidsmarktperspectief
Arbeidsmarktperspectief is niet van toepassing op een rechtbanktekenaar, omdat het beroep rechtbanktekenaar in loondienst eigenlijk niet meer voorkomt. Een rechtbanktekenaar is werkzaam als ondernemer en zal zijn eigen arbeidsmarktperspectief moeten bepalen door het binnenhalen van voldoende opdrachten.
Doorgroeikansen
De doorgroeimogelijkheden van een rechtbanktekenaar moeten gezien worden in het opbouwen van een goede naam, waardoor het aantal opdrachten zal toenemen.
Salaris en tarief van een rechtbanktekenaar
Salaris
Er zijn voor dit beroep geen arbeidsvoorwaarden beschikbaar, omdat je als zelfstandig ondernemer werkzaam zal zijn en dus je eigen arbeidsvoorwaarden zal bepalen. Ook het geven van een salarisindicatie is voor dit beroep niet echt mogelijk, omdat de meeste freelancers per opdracht zullen werken en wellicht ook andere werkzaamheden uitvoeren naast het tekenen van verdachten. Als rechtbanktekenaar zal het lastig zijn om voldoende opdrachten binnen te halen om rond te kunnen komen.
Tarief
Het uurtarief van een rechtbanktekenaar is verder niet van toepassing. Een rechtbanktekenaar is over het algemeen werkzaam op basis van een uurtarief.
Eigen bedrijf starten als Rechtbanktekenaar
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Rechtbanktekenaar, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Rechtbanktekenaar
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Rechtbanktekenaar bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Rechtbanktekenaar.
Mijnzzp.nl

