Operator
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een operator?
Een operator is een medewerker binnen de industrie die verantwoordelijk is voor het bedienen van machines en het bewaken van productieprocessen. Er bestaan verschillende benamingen, zoals machineoperator of procesoperator, afhankelijk van de aard van het werk. Een operator houdt toezicht op het verloop van het productieproces en grijpt in bij storingen of afwijkingen.
Steeds vaker werken machines geautomatiseerd en speelt computerbesturing een belangrijke rol. Daarom voert een operator ook regelmatige controles uit via software en bedieningspanelen. Daarnaast hoort het instellen, afstellen en controleren van machines tot de dagelijkse taken. Veilig werken is hierbij een belangrijk onderdeel van de functie.
De werkzaamheden van een operator kunnen verschillen per fabriek en per sector. In sommige gevallen ligt de nadruk op het bedienen van één machine, terwijl in andere situaties het complete productieproces wordt bewaakt. Ook kwaliteitscontrole is een vast onderdeel van het werk. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar het eindproduct, maar ook naar de grondstoffen en bestanddelen die gebruikt worden. Het onderhoud van machines en het ombouwen van installaties kan eveneens tot het takenpakket behoren.
Relatie met andere functies
Een operator kan vaak aangemerkt worden als machineoperator of als procesoperator. In het kader van kwaliteitsbewaking is er een link met functies zoals kwaliteitsmedewerker industrie en kwaliteitsmanager. Ook is er een directe relatie met de functie van productiemedewerker, bijvoorbeeld in productiebedrijven waar gewerkt wordt aan een lopende band.
De eisen die aan operators worden gesteld, verschillen per branche. Zo kan de nadruk liggen op het bewaken van de veiligheid aan de productielijn, het opvolgen van de productieplanning of het uitvoeren van kwaliteitsmetingen. In andere situaties is het vooral belangrijk om verpakkingsmachines goed af te stellen en eerstelijns storingen snel op te lossen.
Verschil machineoperator en procesoperator
Er is een duidelijk verschil tussen een machineoperator en een procesoperator. Een machineoperator richt zich vooral op de bediening van één machine binnen een fabriek. Een procesoperator overziet het gehele productieproces en bewaakt dit vaak op afstand via controlepanelen. De procesoperator grijpt alleen in wanneer dat nodig is om het proces goed te laten verlopen.
De directe bediening van machines ligt meestal bij de machineoperator. Kleine storingen worden vaak zelfstandig opgelost, terwijl bij grotere problemen de technische dienst wordt ingeschakeld. In beide functies is er doorgaans sprake van ploegendiensten, waardoor ook avond-, nacht- en weekendwerk voorkomt.
Taken als operator
- Instellen en afstellen van machines.
- Voortgang van het productieproces bewaken.
- Kleine storingen oplossen.
- Grote storingen doorverwijzen.
- Machines bedienen.
- Werking van machines controleren.
- Klein onderhoud uitvoeren.
- Kwaliteit controleren.
- Computerwerkzaamheden uitvoeren.
- Productieprocessen verbeteren.
Film: beroep operator
Opleidingen tot operator
Het is niet in alle gevallen nodig om een specifieke opleiding te hebben om als operator aan de slag te gaan. Dat is namelijk afhankelijk van de branche en van de specifieke werkzaamheden. Ook is het mogelijk dat de fabrikant of werkgever een interne opleiding aanbiedt. Doorgaans is het wel nodig om over VCA te beschikken. In de voedingsmiddelenbranche is het onder meer nodig om kennis te hebben van HACCP. Dit in verband met de hygiëne.
Bij specifieke opleidingen zijn er een aantal VAPRO-opleidingen te onderscheiden, variërend van VAPRO A tot en met VAPRO D. De opleiding VAPRO A geeft de bevoegdheid om relatief eenvoudige machines te bedienen. Bij de overige opleidingen geldt dat er bevoegdheid bestaat om complexe machines te bedienen.
Bij de bediening van complexe machines die risico’s met zich meebrengen, geldt dat er doorgaans een voorkeur is voor operators met meerdere jaren ervaring. VAPRO A en VAPRO B zijn onder meer geschikt om als machineoperator te werken. VAPRO C en VAPRO D bieden de bevoegdheid om in de functie van procesoperator werkzaam te zijn.
Bedrijven waar een operator werkzaam kan zijn
Er zijn meerdere bedrijven waar een operator kan werken. Bijvoorbeeld voor fabrikanten binnen de industrie. Er zijn allerlei soorten branches te onderscheiden binnen de industrie, zoals de levensmiddelenindustrie of een industriële bakkerij. Een groot aantal operators is in dienst van een uitzendbureau. Naast de voedingsindustrie zijn er natuurlijk ook fabrieken in de metaalsector of verpakkingsbedrijven. De basis van de functie is te vinden op de productieafdeling van productiebedrijven, zoals fabrikanten en technologische bedrijven.
Competenties operator
Technische kennis is een van de belangrijkste vaardigheden waar een operator over dient te beschikken. Dat heeft te maken met het signaleren van problemen bij machines en het oplossen van problemen. Bovendien dient een operator in staat te zijn om klein onderhoud uit te voeren aan de machine. Een van de belangrijke competenties is het beschikken over verantwoordelijkheidsgevoel. Het is voor het bedrijf namelijk van groot belang dat het productieproces soepel verloopt.
De functie heeft een zelfstandig karakter, maar kunnen samenwerken binnen een team is ook belangrijk. Er zijn meerdere medewerkers op de werkvloer aanwezig, zoals productiemedewerkers. Die kunnen niet verder met het werk als de machine een storing aangeeft. Andere competenties die van pas komen bij de functie zijn nauwkeurigheid aangaande de controle en kwaliteit.
Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als operator
Er is altijd vraag naar operators, want wij leven in een productie-economie. Operator zijn is een vak op zich en het is belangrijk om het productieproces zoveel mogelijk ongestoord te laten verlopen. Er zijn werkgevers die deze functie aanbieden in combinatie met een interne opleiding en baangarantie. Dat laat al zien dat de vraag naar operators groot is. Ook uitzendbureaus die gericht zijn op de industrie hebben vrijwel altijd vacatures voor operators beschikbaar. Er zijn als operator doorgroeimogelijkheden, bijvoorbeeld van machineoperator naar procesoperator of door kwaliteitsinspecteur in de industrie te worden.
Arbeidsvoorwaarden en salaris operator
Het salaris van een operator ligt tussen de € 2.700 en € 3.500 bruto per maand. Dit is een bruto-inkomen en de toeslagen zijn inbegrepen. Het gaat dan om toeslagen voor het werken in de nacht of in het weekend. Er staat namelijk een toeslag tegenover het werken in tweeploegendienst of in een vijfploegendienst. Een ploegentoeslag ligt, afhankelijk van het bedrijf, bijvoorbeeld rond de 20%. De hoogte van de toeslag is echter van de branche en cao afhankelijk.
De meeste bedrijven waar operators werken, bieden de mogelijkheid om opleidingen en trainingen te volgen. Dat aanbod maakt dan deel uit van de arbeidsvoorwaarden die van toepassing zijn. Zo zijn er ook bedrijven die de mogelijkheid bieden om vanuit de functie van operator door te groeien.
Een van de andere arbeidsvoorwaarden die per branche verschilt, heeft betrekking op een eindejaarsuitkering. Ook de pensioenregeling maakt uiteraard deel uit van de arbeidsvoorwaarden, net als het aantal vakantiedagen.
Eigen bedrijf starten als Operator
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Operator, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Operator
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Operator bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Operator.
Mijnzzp.nl