Molenaar
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een molenaar?
Een molenaar is een ambachtsman die gebruikmaakt van een molen om bepaalde processen uit te voeren. Voorbeelden zijn het vermalen van graan tot meel in een korenmolen, het zagen van hout in een zaagmolen en het verplaatsen van water met een poldermolen. Het beroep molenaar komt tegenwoordig professioneel nog maar weinig voor.
De meeste molenaars zijn actief als vrijwilliger bij historische molens. In het verleden had vrijwel ieder dorp een molen, omdat deze nodig was voor de productie van meel en andere basisvoorzieningen. Het aantal molens in Nederland is tegenwoordig veel lager dan vroeger.
In Nederland staan nu nog ongeveer twaalfhonderd molens, terwijl dit er rond 1900 ongeveer tienduizend waren. Door de komst van de stoommotor, dieselmotor en elektromotor werden windmolens steeds minder noodzakelijk. Veel molens verdwenen, maar de overgebleven exemplaren worden nu vooral gezien als cultureel erfgoed.
Gemeenten en stichtingen zijn meestal eigenaar van molens en zorgen voor het onderhoud. Omdat het belangrijk is dat een molen regelmatig draait, zijn er goed opgeleide molenaars die deze taak uitvoeren. De meeste molens draaien minimaal één keer per week, vooral voor educatieve en historische doeleinden.
Werk en betekenis van molens
Een molenaar is dus een ambachtsman en/of arbeider die verantwoordelijk is voor het bedienen, onderhouden en veilig laten draaien van een molen. Veel molens vallen tegenwoordig onder monumentenzorg en zijn niet langer particulier eigendom. In het verleden werden molens vooral gebruikt om economische redenen. Zo waren bakkers afhankelijk van molenaars voor meel, en maakten bouwvakkers gebruik van hout dat door molens werd gezaagd.
Daarnaast speelden poldermolens een belangrijke rol bij het droogleggen en drooghouden van polders door water te verplaatsen. Deze molens waren vaak eigendom van een waterschap om bewoners te beschermen tegen water. Voor een molenaar is kennis van het weer belangrijk, omdat molens alleen veilig kunnen draaien onder geschikte omstandigheden. Bij harde wind kan een molen op hol slaan en in extreme gevallen zelfs in brand vliegen.
Molen gebruiken en onderhouden
Een molenaar is verantwoordelijk voor het dagelijks onderhoud en het uitvoeren van kleine reparaties. Dit omvat onder meer het smeren van onderdelen, het vervangen van versleten componenten en het uitvoeren van periodieke controles. Ook moet een molenaar storingen kunnen herkennen en oplossen.
Afhankelijk van het type molen kunnen de werkzaamheden verschillen. Naast graan malen kan een molenaar bijvoorbeeld hout zagen of olie persen. Hoewel molens tegenwoordig niet meer nodig zijn voor industriële productie, blijven ze in gebruik voor historisch behoud en educatie.
- Bedienen van de molen bij geschikte windomstandigheden
- Uitvoeren van onderhoud en kleine reparaties
- Controleren van veiligheid en werking van onderdelen
- Begeleiden van bezoekers en uitleg geven over de molen
- Werken met traditionele technieken en gereedschappen
Werken als molenaar
De meeste molenaars zijn tegenwoordig vrijwilligers die molens bedienen vanuit geschiedkundig oogpunt. Daarnaast vervullen zij vaak een rol als educatief medewerker door bezoekers te laten zien hoe een molen werkt.
Het worden van molenaar vereist een gedegen opleiding en technische kennis. Ook is een goede fysieke conditie belangrijk, omdat het werk zwaar kan zijn. Denk bijvoorbeeld aan het bevestigen van zeilen op de wieken, waarvoor soms geklommen moet worden.
Een molenaar moet bovendien beschikken over technisch inzicht om het onderhoud goed uit te voeren. Het beroep molenaar is daardoor vooral verbonden met vakmanschap, erfgoed en het behoud van een typisch Nederlands onderdeel van de geschiedenis.
Film: beroep molenaar:
Film: zo werkt een molen:
Opleiding tot molenaar
Er zijn vandaag de dag diverse opleidingsmogelijkheden voor het beroep molenaar, zoals bij het gilde van Vrijwillige Molenaars en het Gild Fryske Mounders. De opleiding tot molenaar zal doorgaans twee jaar in beslag nemen.
Tijdens de opleiding zal je regelmatig stage lopen op verschillende molens en na de opleiding moet je nog een examen afleggen, zodat je opgenomen kan worden als molenaar en je een getuigschrift ontvangt van de Hollandsche Molen.
Er is ook een website te vinden waar alle molens in Nederland zijn opgenomen. Zoals eerder omschreven komt het beroep molenaar eigenlijk alleen nog voor als vrijwilliger en niet beroepsmatig meer.
Bedrijven waar een molenaar werkzaam kan zijn
Een molenaar moet tegenwoordig in de meeste gevallen aangemerkt worden als vrijwilliger, die uit passie een molen zal bedienen. In vroegere dagen moesten de meeste molenaars aangemerkt worden als ondernemer.
Een uitzondering hierop waren de molenaars die een poldermolen bedienden. Deze molenaars werkten meestal als ambtenaar voor een waterschap. Binnen Nederland komen bijna geen zelfstandige molenaars meer voor, op enkele uitzonderingen na.
Bijzondere vermelding branche hobby
Competenties, arbeidsmarktperspectief, doorgroeimogelijkheden, arbeidsvoorwaarden en salaris als molenaar zijn verder niet van toepassing op de branche hobby, zoals wij dat in alle andere branches wel hebben opgenomen. Voor meer specifieke informatie over beroepen verzoeken wij u bij de beroepen te kijken. De branche hobby is opgenomen op Mijnzzp.nl, omdat er hobby's zijn die raakvlakken kunnen hebben met werkgerelateerde beroepen.
Eigen bedrijf starten als Molenaar
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Molenaar, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Molenaar
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Molenaar bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Molenaar.
Mijnzzp.nl