Dirigent

Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...

Avatar van Team Mijnzzp

Een dirigent is de leider van een orkest, koor of ander soort muziekgezelschap. Een ander woord voor dirigent is ook wel conservatoria directie als we spreken van een beroepsdirigent, die een opleiding genoten heeft aan een conservatorium. Om dirigent te kunnen worden zal dus een opleiding aan het conservatorium gevolgd moeten worden. Het is de dirigent die bepaalt hoe een bepaalde compositie gespeeld dient te worden. Als dirigent ben je niet alleen een orkestleider maar ook een belangrijke persoon met betrekking tot de repetities. Een dirigent is bij het publiek herkenbaar aan zijn dirigeerstokje (baton) dat een belangrijk onderdeel uitmaakt van de werkzaamheden. Met het dirigeerstokje geeft de dirigent niet alleen het tempo van de muziek aan maar ook de emotie die bij de partituur (muziekstuk) hoort. Het dirigeerstokje is pas populair geworden halverwege de 19e eeuw en is uitgevonden in de 17e eeuw doordat een dirigent met een stok steeds op de vloer stampte om de maat aan te geven. Voor het stokje was het heel normaal om de maat met de handen aan te geven. Tegenwoordig gebruiken de meeste dirigenten liever een stokje, omdat deze beter zichtbaar is voor de musici. De meeste dirigenten bespelen zelf ook een muziekinstrument en moeten daarom gezien worden als allround muzikant. Het dirigeren als dirigent is een specialisatie die moet passen bij de muzikant of dirigent, omdat het leiding geven aan een orkest of andere soort muziekgezelschap anders is dan het deelnemen aan een orkest of muziekgezelschap. De belangrijkste taak als dirigent is het ten uitvoer brengen van een mooie compositie. Om dit te kunnen bereiken zal een dirigent over managementvaardigheden moeten beschikken, omdat alle orkestleden precies moeten doen wat de dirigent wil. Als een bepaald onderdeel niet goed loopt zal dit in de meeste gevallen direct hoorbaar zijn.

Een dirigent is dus een orkestleider en muzikaal leider en kan gezien worden als manager. Dit is het geval, omdat dirigenten meestal verantwoordelijk zijn voor het aansturen van verschillende muzikanten of musici. Denk bijvoorbeeld aan verschillende violisten, trombonisten, fluitisten en slagwerkers. Al deze verschillende muzikanten kunnen alleen op de juiste manier muziek maken als er sprake is van een dirigent. Als dirigent kan je verantwoordelijk zijn voor het aansturen van amateurorkesten of voor het aansturen van beroepsorkesten. Over het algemeen worden orkestleden binnen een amateurorkest aangemerkt als muzikant. Muzikanten binnen een professioneel beroepsorkest worden eerder aangemerkt als musicus. Een ander woord voor beroepsmatige muzikanten kan ook zijn beroepsmusici. Een dirigent kan ook verantwoordelijk zijn voor het aansturen van een koor. In dat geval zal een dirigent te maken hebben met verschillende koorleden, zoals verschillende zangers en/of zangeressen.

Als dirigent heb je dus meestal te maken met verschillende muzikanten en/of musici, die regelmatig samenkomen om repetities te houden. Dit is belangrijk, omdat de meeste muzikanten thuis de compositie oefenen. Tijdens de gezamenlijke repetities is het de dirigent, die er op zal toezien dat alle muzikanten op de juiste manier spelen, zodat er sprake is van samenspel. Ook is het de dirigent die muzikanten zal attenderen op mogelijke foutjes. Het optimaliseren van het samenspel is over het algemeen niet makkelijk. Het is daarom zo belangrijk dat alle orkestleden regelmatig gezamenlijk repetities houden. In de meeste gevallen zullen er meerdere repetities gehouden worden voordat de dirigent en de orkestleden tevreden zullen zijn.

Dirigeerwerkzaamheden

Een dirigent zal beide handen gebruiken tijdens zijn dirigeerwerkzaamheden. Met de rechterhand geeft een dirigent over het algemeen de maat aan van de muziek en met de linkerhand de expressie of het karakter van de muziek. Hoe een dirigent precies zijn dirigeerwerkzaamheden uitvoert kan wel per dirigent verschillen, omdat iedereen zo zijn voorkeuren heeft met betrekking tot het dirigeren. Het is niet zo dat dirigenten alleen verantwoordelijk zijn voor het aangeven van de juiste noten of maat. Dirigenten zijn juist ook verantwoordelijk voor het tot leven brengen van muziek door het aangeven van de juiste expressie. Dit heeft bijvoorbeeld betrekking op het hard of zacht ten gehore brengen van bepaalde muziekstukken. Expressie kan ook betrekking op het versnellen of verlagen van het muziektempo.

Eigenschappen dirigent:

  • Leiding kunnen geven
  • Mensen kunnen stimuleren
  • Inzicht en kennis in de muziek moeten hebben
  • Stressbestendig zijn
  • Over een goede cultuurkennis beschikken
  • Een goede conditie hebben

Dirigent worden:

Opleidingen tot dirigent

Er zijn diverse mogelijkheden om opgeleid te worden tot dirigent. De meeste amateurdirigenten volgen een cursus van één of twee jaar tot het beroep dirigent. Beroepsmuzikanten volgen de opleiding tijdens of na hun opleiding aan het conservatorium. Voor de dirigentenopleiding zijn er verschillende richtingen mogelijk die allemaal hun eigen specialisatie hebben, zoals koordirigent of orkestdirigent. De verschillende onderdelen die geleerd worden tijdens de opleiding zijn onder meer dirigeertechniek, repetitietechniek en de kennis van partituren. Ook de boekhouding is belangrijk als ondernemer.

Bedrijven waar een dirigent werkzaam kan zijn

Over het algemeen moeten dirigenten aangemerkt worden als ondernemer. Dirigenten zijn over het algemeen verantwoordelijk voor het aansturen en begeleiden van verschillende orkesten. Dit kan wel verschillen per dirigent, omdat beroepsmusici meestal wel te maken hebben met een vaste dirigent. Dirigenten kunnen ook verantwoordelijk zijn voor het aansturen van een beroepsorkest. In dat geval kan ook de term kapelmeester van toepassing zijn. Beroepsorkesten komen bijvoorbeeld voor binnen defensie en de politie.

Competenties dirigent

Als dirigent ben je de leider van een orkest en dit straal je dan ook uit. Het gezag als dirigent is erg belangrijk om iedereen mee te krijgen, zodat er gespeeld wordt zoals de dirigent dit wenst. Als dirigent zal je vaak repeteren met de muzikanten en het orkest bijsturen als dat nodig is, zodat bij het echte optreden als verloopt zoals dit zou moeten. In algemene zin moet een dirigent beschikken over goede communicatieve vaardigheden, omdat je te maken hebt met verschillende muzikanten of musici. Ook inspiratie en motivatie zijn belangrijke woorden voor een dirigent. Algemeen belangrijke woorden zijn verbinden, samenwerken, inzicht, presteren, professionaliteit, plannen, passie, energie organiseren en creativiteit.

Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden als dirigent

Het arbeidsmarktperspectief van een dirigent is over het algemeen redelijk te noemen. De meeste dirigenten beginnen als dirigent bij kleine lokale muziekverenigingen of koren en groeien door als ze voldoende naamsbekendheid hebben opgebouwd. Het netwerken als dirigent is dan ook erg belangrijk om bekend te worden bij de diverse muziekverenigingen. Als dirigent is het hard werken en steeds doorleren om voor de grote professionele orkesten gevraagd te worden. In algemene zin heeft een dirigent niet echt te maken met een mogelijk arbeidsmarktperspectief. Dit is het geval, omdat de meeste dirigenten aangemerkt moeten worden als ondernemer. Een ondernemer zal zijn eigen arbeidsmarktperspectief moeten bepalen door het opbouwen van een goede naam.

Arbeidsvoorwaarden en salaris dirigent

Als dirigent ben je doorgaans een zelfstandig ondernemer en verhuur je jezelf aan de orkesten tegen een uurtarief. De arbeidsvoorwaarden bepaal je als dirigent dan ook zelf. Het inkomen van een dirigent is sterk afhankelijk van de dirigent zelf. Gaat het om een amateurdirigent of een professionele dirigent? Als professionele dirigent kunnen de inkomsten hoog zijn maar dit is voor de meeste dirigenten niet haalbaar, omdat het aanbod van orkesten zeer beperkt is en er redelijk veel dirigenten zijn.

Mijnzzp.nl