Schillenboer
Informatie over het beroep, opleidingen, competenties, arbeidsmarkt en meer...
+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Wat doet een schillenboer?
Een schillenboer was een vuilnisophaler die langs de deuren ging om herbruikbaar keukenafval op te halen, zoals aardappelschillen, oud brood en groenteafval. Dit restafval werd gebruikt als veevoer of verwerkt tot compost. Het beroep wordt tegenwoordig als uitgestorven beschouwd, maar speelde in het verleden een rol binnen het hergebruik van organisch afval.
Schillenboeren reden aanvankelijk met paard en wagen en later met een handkar of bakfiets door de straten. Met een ratel of bel maakten zij hun komst kenbaar, waarna bewoners hun schillen en etensresten kwamen aanbieden. Het ingezamelde afval werd onder meer gebruikt voor het voeren van varkens of verspreid over landbouwgrond.
Tot ver in de twintigste eeuw kwamen schillenboeren in Nederland voor. Het hergebruik van voedselresten droeg bij aan het beperken van verspilling en aan een goedkope voedselvoorziening voor vee. Aan het einde van de twintigste eeuw werd het echter verboden om keukenafval als veevoer te gebruiken vanwege risico’s op ziekteverspreiding.
Tegelijkertijd werd afvalscheiding ingevoerd met de komst van de gft-bak. Hierdoor verdween het beroep geleidelijk uit het straatbeeld. Tegenwoordig wordt gft-afval ingezameld door gemeentelijke reinigingsdiensten en verwerkt tot compost of biogas.
Schillenboer en de circulaire economie
Een schillenboer was vaak zelf een veehouder, bijvoorbeeld een varkenshouder, die in de vroege ochtend restafval ophaalde. Er waren ook schillenboeren die het afval verzamelden en verkochten aan een boer. De functie vertoont overeenkomsten met die van een vuilnisman, maar dan met nadruk op hergebruik.
Er is daarnaast een verband met beroepen zoals groenteman, waarbij sprake was van een gesloten kringloop: groente werd verkocht, restafval werd opgehaald en opnieuw benut. In dat opzicht is ook een link te leggen met functies zoals afvalsorteerder en afvalcoach, die zich bezighouden met afvalscheiding en hergebruik.
Verdwijnen van het beroep
Het verdwijnen van de schillenboer hangt samen met veranderde wetgeving en nieuwe inzichten rond hygiëne en diergezondheid. Het verbod op het voeren van keukenafval aan vee betekende het einde van een belangrijk deel van de werkzaamheden. Daarnaast zorgde de opkomst van conserven en potgroenten ervoor dat er minder schillen en vers keukenafval beschikbaar waren.
Met de invoering van gemeentelijke afvalinzameling en gescheiden gft-verwerking nam de rol van de schillenboer definitief af. De inzameling van organisch afval werd een taak van de gemeentereiniging of van vrijwilligers binnen lokale initiatieven.
Proefprojecten en moderne varianten
In recente jaren zijn er in Nederland proefprojecten gestart waarbij kleinschalige inzameling van gft-afval wordt gestimuleerd. Deze projecten lijken in bepaalde opzichten op het werk van de vroegere schillenboer, maar worden uitgevoerd binnen moderne afvalsystemen. Het oorspronkelijke straatbeeld van een schillenboer met paard en wagen en ratel behoort echter tot het verleden.
Werkzaamheden van een schillenboer
- Inspannen van het paard en gereedmaken van de wagen.
- Langs de deuren gaan om keukenafval op te halen.
- Met een ratel of bel de komst aankondigen.
- Verzamelen van schillen en ander organisch restafval.
- Afval verwerken of doorverkopen aan veehouders.
- Restafval gebruiken als veevoer of voor compostering.
Film: wat doet de schillenboer:
Beroepsfilm schillenboer:
Opleidingen tot schillenboer
De werkzaamheden van een schillenboer waren niet dusdanig dat er veel kennis nodig was. Daarom is er ook geen opleiding nodig om de taken uit te voeren. Het was een kwestie van paard en wagen inspannen of de handkar of bakfiets pakken en langs de deuren gaan. Het werken als schillenboer komt vandaag de dag niet meer voor. Wel zijn er enkele gemeentes geweest die een proef hebben gedraaid met het ophalen van schillen.
Bedrijven waar een schillenboer werkzaam kan zijn
Schillenboeren waren in het verleden doorgaans zelf boer die langs huizen gingen om op een goedkopere manier aan veevoer te komen. Toch waren er ook schillenboeren die zelfstandig het beroep uitoefenden of in dienst waren bij een gemeente.
Competenties van een schillenboer
Een schillenboer hoefde niet over veel competenties te beschikken. Het was wel belangrijk om over doorzettingsvermogen te beschikken en geduld op te brengen. Zo wachtte de schillenboer na het bekendmaken van de aanwezigheid op de bewoners die met hun gft-emmertje naar buiten kwamen. Een sociale instelling was daarbij wel van belang om bijvoorbeeld tussendoor even een praatje te maken.
Indien een schillenboer zelfstandig werkte, was het ook nog belangrijk om over verkopende kwaliteiten te beschikken. Dit om het restafval aan boeren te verkopen. Zo was het ook van belang om over een fysiek goed gestel te beschikken, want de werkzaamheden werden in weer en wind en in alle jaargetijden uitgevoerd.
Loopbaanperspectief schillenboer
Arbeidsmarktperspectief
Het originele beroep van schillenboer is uitgestorven en wat dat betreft is het arbeidsmarktperspectief ook niet van toepassing. Tegenwoordig zijn het vuilnismedewerkers die door straten rijden om de huisvuilcontainers en biobakken te legen.
Doorgroeikansen
Ook doorgroeien is niet van toepassing op de functie van schillenboer.
Salaris en tarief van een schillenboer
Salaris
Er is geen gemiddeld salaris aan te geven voor het beroep schillenboer. Vaak voerden boeren deze taak uit armoede uit om geld te besparen op voedsel voor het eigen vee. Zo zijn er ook geen andere arbeidsvoorwaarden van toepassing, behalve als er sprake was van in dienst zijn bij bijvoorbeeld een gemeente.
Tarief
Het uurtarief als schillenboer is niet van toepassing, aangezien het beroep schillenboer niet meer voorkomt.
Eigen bedrijf starten als Schillenboer
Als startende zzp'er is het, na de inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK), ook belangrijk om na te denken over de juiste verzekeringen. Afhankelijk van het type bedrijf en werkzaamheden kunnen verschillende belangrijke verzekeringen relevant zijn als Schillenboer, waaronder:
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Boekhoudprogramma vergelijken Schillenboer
Gebruik een online boekhoudprogramma voor uw adminstratie. Mijnzzp.nl helpt u als Schillenboer bij het maken van een keuze uit de verschillende programma's.
Klik hier om boekhoudsoftware te vergelijken voor een Schillenboer.
Mijnzzp.nl