+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Strengere handhaving wet DBA zorgt voor minder inzet van zzp’ers
Steeds meer bedrijven passen hun beleid aan als het gaat om het inhuren van zzp’ers. Uit recent onderzoek blijkt dat bijna de helft van de organisaties ervoor kiest om minder zelfstandig ondernemers in te schakelen. De belangrijkste oorzaak hiervan is de aangescherpte handhaving van de wet DBA. Deze ontwikkeling zorgt voor onzekerheid bij zowel opdrachtgevers als zzp’ers. In het afgelopen kwartaal maakten ongeveer 54.000 zelfstandigen de overstap naar een vast of tijdelijk dienstverband. Dat is ruim twee keer zoveel als in eerdere kwartalen. Deze beweging sluit aan bij een trend die eerder dit jaar al zichtbaar werd. De toegenomen controle op schijnzelfstandigheid heeft daarmee steeds meer invloed op de arbeidsmarkt.
Uitleg van de wet DBA
De wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) is bedoeld om schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Dit gaat om situaties waarin een zzp’er werkzaamheden verricht die in de praktijk sterk lijken op die van een werknemer in loondienst, maar zonder de bijbehorende verplichtingen voor de opdrachtgever, zoals loonbelasting, sociale premies en ontslagbescherming.
In de praktijk komen dit soort constructies nog regelmatig voor. Daarom wil de Belastingdienst deze arbeidsrelaties strenger beoordelen. Sinds 2025 is de handhaving daadwerkelijk aangescherpt en wordt er actiever gecontroleerd.
Waarom opdrachtgevers terughoudender worden
Door de intensievere handhaving zijn veel bedrijven voorzichtiger geworden bij het inhuren van zelfstandigen. Organisaties willen voorkomen dat zij achteraf worden aangeslagen voor loonheffingen, sociale premies of boetes.
Met name grotere opdrachtgevers, zoals overheidsinstellingen en bedrijven in de zorg- en bouwsector, zijn kritischer gaan kijken naar arbeidsrelaties. Als werkzaamheden structureel zijn, onder gezag worden uitgevoerd en er sprake is van een verplichting tot persoonlijke arbeid, wordt de kans groter dat de relatie wordt aangemerkt als dienstbetrekking.
Toename van overstap naar loondienst
De aangescherpte handhaving heeft ertoe geleid dat veel zzp’ers kiezen voor een andere vorm van werken. Sommigen maken de overstap naar een vaste baan, terwijl anderen via een detacheringsbureau aan de slag gaan. Dit biedt vaak meer inkomenszekerheid, maar betekent ook minder zelfstandigheid.
Tegelijkertijd geeft een groot deel van de zzp’ers aan liever zelfstandig te blijven werken. Voor deze groep is het belangrijk om zich duidelijk als ondernemer te profileren, een sterk netwerk te onderhouden en de juridische kant van de samenwerking goed vast te leggen. Ondanks de veranderingen blijft er ruimte voor zelfstandig ondernemerschap, mits de arbeidsrelatie helder is ingericht.
Wat betekent dit voor zzp’ers en bedrijven?
Hoewel de wet DBA al in 2016 werd ingevoerd, bleef actieve handhaving lange tijd uit. De recente controles brengen daar verandering in. Bedrijven krijgen in veel gevallen nog de mogelijkheid om arbeidsrelaties aan te passen, maar dit zorgt wel voor extra onzekerheid bij zzp’ers.
De overheid werkt aan een nieuw stelsel dat meer duidelijkheid moet geven over het onderscheid tussen werknemers en zelfstandigen. Totdat deze nieuwe regels van kracht zijn, blijven er grijze gebieden bestaan. Het is daarom verstandig om kritisch te kijken naar je werkwijze, contracten en positie als ondernemer. Zo verklein je het risico op problemen en blijf je voorbereid op verdere ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.
Mijnzzp.nl